Zouden deze megatrends de oplossingen zijn voor global warming?

Er is nog hoop

We zijn ons bewust van de opwarming van de aarde, maar we doen er veel te weinig aan. Dat is de boodschap van de vijftienduizend wetenschappers die een waarschuwing over de gezondheid van de aarde ondertekenden. Toch is er nog hoop, want deze trends die journalist Damian Carrington opmerkte, groeien bijna exponentieel. Ze hoeven alleen nog maar door te groeien.

Plantaardig vlees

We hebben het al heel vaak gezegd, maar we blijven het herhalen: vlees heeft een ontzettend grote invloed op het milieu. Niet alleen omdat er ontbossing plaatsvindt voor veevoer en het ontzettend veel water kost (ruim vijftienduizend liter voor een kilo biefstuk), maar ook omdat het schadelijke stoffen uitstoot. De bio-industrie produceert bijvoorbeeld methaan en distikstofmonoxide, en dat wordt steeds meer uitgestoten.

Gelukkig is er vegetarisch en veganistisch vlees – beter voor onszelf, het milieu én de dieren. Menig vleeseter zal het stellig ontkennen, maar nepvlees gaat steeds meer op echt vlees lijken, zowel qua smaak als qua structuur. In de VS is de verkoop van vleesvervangers het laatste jaar met zo’n acht procent gestegen (en die van plantaardige yoghurt maar liefst 55 procent). En nu zelfs grote bedrijven als Unilever investeren in plantaardig vlees, lijkt die ontwikkeling alleen maar sneller te gaan. Move over, stoffige groenteburgers – hoi, plantaardige biefstuk!

Groene energie

Heb jij al zonnepanelen op je dak? Misschien nu nog niet, maar dat zal vast niet lang meer duren. Opwekkers van zonne- en windenergie kunnen steeds goedkoper geproduceerd worden – en zijn nu zelfs ook al bij IKEA te koop. In 2016 was tweederde van alle nieuwe energiebronnen groen, en The Guardian schrijft zelfs dat groene energie in veel werelddelen de goedkoopste energie is die je kunt krijgen. Je kunt wel klagen dat die windmolens het landschap verpesten, maar ze redden wel mooi de aarde.

Afname van steenkool

Hoe meer groene energie we gebruiken, hoe minder steenkool we nodig hebben. Oké, de verbranding van kool neemt nog niet echt af, maar de groei stopt in ieder geval: in 2013 verwachtten we nog dat er in 2040 veertig procent meer kool verbrand zou worden dan toen, nu liggen de verwachtingen op slechts één procent.

Het zou natuurlijk mooi zijn als de prognose de komende jaren in de min zou komen, en met de huidige situatie lijkt dat ook wel te lukken: in het Verenigd Koninkrijk is het aandeel van energie uit steenkool de afgelopen vijf jaar al gedaald van 40 naar nog maar twee procent. In Nederland staan nu nog vijf kolencentrales, maar die sluiten allemaal uiterlijk in 2030.

Goedkopere batterijen

Leuk, die groene energie, maar die moet natuurlijk ook ergens opgeslagen worden: op sommige dagen wordt er immers veel meer zonne-energie opgewekt dan op regenachtige. Batterijen zijn weliswaar niet zo heel duurzaam als het gaat om de productie, maar kunnen alsnog heel veel CO2 besparen als ze hiervoor gebruikt worden. Komt goed, volgens de journalist: de productie van batterijen wordt steeds goedkoper. De prijzen van lithium-ionbatterijen zijn de afgelopen zes jaar met maar liefst 75 procent gedaald, en door efficiëntere digitale stroomnetten is er ook steeds meer ruimte beschikbaar. Lithium-ion is niet schaars, dus er kan weinig mis gaan. Kom maar op met die groene energie!

Elektrische auto’s

Oké oké, wereldwijd is nog maar 1,25 procent van de verkochte nieuwe auto’s elektrisch, maar dat neemt niet weg dat de industrie big and booming is. Critici wijzen er weliswaar op dat de productie van de batterij die zo’n auto nodig heeft óók enorm vervuilend is, maar zelfs als je dat meerekent, stoot een elektrische auto minder CO2 uit: zelfs zo’n drie keer minder als je op groene stroom rijdt. In China is de revolutie het grootst, maar ook Tesla maakt snel naam in het Westen – en binnen enkele jaren volgen en waarschijnlijk nog vele andere automerken. Nu elektrisch rijden niet alleen meer voor de rijken is, zal de groei alleen nog maar sneller gaan.

Efficiëntere energie

Jup, nog meer megatrends op het gebied van energie. Die wordt namelijk niet alleen groener, maar ook efficiënter. En hoe efficiënter energie is, hoe minder we ervan nodig hebben. Deze trend gaat iets langzamer: sinds 2000 is de efficiëntie in woningen, vervoer en industrie in de EU met ongeveer twintig procent verbeterd.

Maar ook deze verbetering zou steeds harder kunnen gaan: volgens professor Kevin Anderson kan het Europese energieverbruik met ongeveer 40 procent worden verlaagd in de komende tien tot vijftien jaar. En ja, daar is meer nodig dan een paar spaarlampen: bij de bouw van nieuwe huizen zou bijvoorbeeld al rekening gehouden kunnen (en moeten) worden met energiebronnen en isolatie.

Bomen planten

Huh, maar er is toch juist steeds méér ontbossing? Ja, dat klopt: we kappen nu twee keer zoveel bomen per jaar als in 2000, vooral voor veeteelt en landbouw (denk maar weer aan het vlees). En in plaats van financiering in het behoud van de bossen, investeren bijvoorbeeld de Braziliaanse en Indonesische regeringen veel in palmolie, soja, rundvlees en hout; dingen die regenwoud vernietigen.

Toch is er nog een beetje hoop. Weet je nog dat we schreven dat er de komende jaren 73 miljoen bomen in de Amazone worden geplant? Zulke initiatieven zijn er meer. In de afgelopen twintig jaar is er ruim twaalf miljard ton CO2 uit de atmosfeer verdwenen door het planten van bomen in China, India en Zuid-Korea (ter vergelijking: dat is drie keer de totale jaarlijkse uitstoot van de Europese Unie). Jup, zo kan het dus ook. Als we global warming maar genoeg als een bedreiging zien, kunnen we het echt wel.

Meer Bedrock

Dit zijn de tien duurzaamste steden ter wereld.