Dit is het succes van Marie Kondo: zo is het bij jou ook voor altijd opgeruimd

Oefening baart kunst

De auto van mijn vader was één grote zooi. Blikjes, zand en overal plastic. Toen ik een vakantieliefde wilde opzoeken in Denemarken maakte ik de auto schoon. Eerst stofzuigen en uit het dashboardkastje halen wat ik niet nodig had. Ik organiseerde alles wat er overbleef. Al met al een half uur werk, bam! Dát gevoel. Dat ken jij ook, weet ik zeker.

Dat gevoel van de schone en geordende ruimte. Een ruimte met dat om je heen wat je écht gebruikt. Ik startte de navigatie en ging rijden. Muziek aan en gaan! Gelukkig en opgeruimd de Duitse snelweg op.

Die auto was een half uur werk. Maar wat als je een huis vol met spullen hebt en de chaos te groot is? Je niet weet waar je moet beginnen en de kracht er niet voor hebt? Dan is daar de opruimcoach. Iemand die bij jou thuis komt en je gaat helpen met opruimen.

De Japanse cultuur

In Nederland hebben we Hermance Hora Siccama en in Japan Marie Kondo. Japan, het land waar ik altijd zo graag heen wilde. Gefascineerd door de verhalen van Steve Jobs, ook een minimalist. Toen het eindelijk zover was en ik écht in Japan rondliep zag ik het pas: deze mensen zijn veel meer bezig met schoonmaken en opruimen dan wij. Mijn oog viel op een mannetje van de gemeente die op zijn knieën onkruid plukte tussen de stenen. Iets wat je in Nederland nooit zou zien.

Dienstbaarheid en orde is in Japan belangrijk, dus ook ruimtes en spullen overzichtelijk houden. De dienstbaarheid en zoeken naar schoonheid is in mijn ogen ook het succes van Marie Kondo: het verschil tussen onze culturen.

In Japan doe je je schoenen uit voordat je bij iemand naar binnengaat. Waarom? Omdat ze de rommel van buiten niet binnen willen. Zo viel ons oog op stoelen met sokjes om de stoelpoten. We werden aangekeken als we onze sushi bento box op straat opaten, eten doe je namelijk binnen. Net als het weggooien van je afval, dus op straat geen prullenbak te bekennen.

Als ik aan Japan denk dan denk ik aan kalme en geduldige mensen. Aan mensen die het woord ‘nee’ niet kunnen zeggen (je denkt misschien dat ik een grapje maak, maar het is echt zo). Ik denk aan patronen en regels die gevolgd worden tot in de perfectie, denk aan hoe sushi gemaakt wordt.

Dit gaat ver terug in de Japanse historie want het werd geleerd aan ‘de samurai’ van vroeger:

1. Het vaststellen van regels en patronen die ‘kata’ worden genoemd
2. Het herhalen van de ‘kata’ voor jarenlang.
3. Zoeken naar schoonheid en perfectie in de ‘kata.’

Als je de Shinkansen (Japanse spoorwegen) vergelijkt met de NS dan komt die laatste er bekaaid vanaf. De gemiddelde vertraging van de Shinkansen in de afgelopen 20 jaar is 18 seconden. Een mooi staaltje ‘kata’.

Japan vs. Nederland

Opruimen en orde zit meer in de Japanse dan in de Nederlandse cultuur. Hier zijn we meer van de gezelligheid en opruimen als dat een keer moet. Laatst maakte ik samen met vrienden sushi. Het was de Nederlandse gezelligheid gecombineerd met de Japanse perfectie en schoonheid. Ik dacht nog: ‘De Japanner zou me nu eens moeten zien’.
Marie Kondo ademt dus alles wat Japan heeft, maar dan voor het opruimen. Ze oogt geduldig, kalm en geeft jou patronen en regels die jij thuis kunt doorvoeren. Voor ons Nederlanders is dat nieuw, soms raar, maar wel fascinerend. En ook dat is het succes van Marie Kondo.

Over raar gesproken. Marie gaat soms wat ver. De spullen die haar plezier geven worden door haar persoonlijke bedankt. Ook fascinerend.

Rigoureus opruimen

Opruimen en organiseren volgens Marie Kondo (Konmari-stijl), hoe doe je dat nou? De eerste stap is rigoureus opruimen. Eerst kijken wat je écht gebruikt, wat waarde toevoegt en waar je blij van wordt: ‘Does it spark joy?’

Konmari stijl betekent niet beginnen op één plek maar met één categorie. Dit is de juiste volgorde: kleding, boeken, papier, overige (komono) en als laatste spullen met emotionele waarde.

Begin dus eerst met kleding en gooi alles op één hoop. Pak het één voor één op (doe het niet even snel maar met aandacht) en vraag jezelf af bij elk kledingstuk: ‘Does this spark joy?’ ‘Word ik hier blij van?’ Ja? Op de ene stapel. Nee? Op de andere stapel.

Vervolgens ga je alles wat geen ‘joy’ geeft verkopen of weggeven. Pas zodra je klaar bent met de categorie kleding ga je naar de volgende categorie: in dit geval boeken. Rigoureus opruimen en tot de essentie komen wat betreft spullen is een flink avontuur. En pas als je dat level hebt gehaald ga je beginnen aan het organiseren van je spullen. Want kom op, we gaan niet dat organiseren wat we eigenlijk niet willen hebben.

We willen tot de essentie komen. Iets wat ons niet is geleerd, zegt ook Hermance Hora Siccama, onze Nederlandse Marie Kondo:

‘Door onze consumentenmaatschappij is het een gewoonte of tijdsbesteding geworden om te winkelen, te kopen zonder dat we ooit hebben geleerd of gerealiseerd dat dit ons is aangeleerd. Hierbij komt ook nog dat we daarnaast nooit hebben geleerd om tussendoor ook weer spullen weg te doen. Ons soms af te vragen waarom we eigenlijk dingen kopen die we niet nodig hebben’.

Organiseren wat er overblijft

Na het opruimen komt pas organiseren. Volgens Konmari-stijl betekent dat nooit meer iets kwijtraken, je ruimtes opgeruimd houden en alles snel terug kunnen vinden. Klinkt goed? Let’s go!

Maak een gewoonte van opruimen na gebruik

‘Wash your bowl’, na het eten alles gelijk opruimen en alles gaat in de vaatwasser. De keuken is gelijk weer strak. Als je dit traint wordt dit een gewoonte die helemaal niet veel tijd kost en gelijk weer zorgt voor een opgeruimde ruimte.

Tip van Hermance:

‘Het is belangrijk dat je van opruimen een gewoonte maakt. Zet ’s ochtends de wekker 10 minuten eerder en ruim alle losse onderdelen in je huis op’.

1. Leg alles terug op de juiste vaste plek

We hebben een plek in huis waar spullen liggen die we geregeld gebruiken zoals een e-dentifier, een nagelknipper, tandenstokers enzovoorts. Na gebruik leggen we het ook weer terug op die plek, zodat we het allebei makkelijk weer terug kunnen vinden.

2. Maak geen gewoonte van ruimtes willen vullen

Ruimtes vullen. Dozen vullen. Kastjes vol krijgen. Waarom? De witte ruimtes zijn juist zo mooi. Denk aan de witte ruimtes in de agenda. De witte ruimtes die tijd maken om je af te vragen: ‘Waar heb ik vandaag zin in?’. De witte ruimte waar jij met jezelf bent en tot jezelf komt.

Minimalisme is voor mij dat belangrijk maken wat er écht belangrijk is en alles verwijderen wat daar niet bij helpt. Niet zo min mogelijk spullen hebben, maar je leven inrichten met het optimale. En als je minder hebt, dan heb je het optimale snel gevonden.

Jelle Derckx is naast minimalist ook acteur en blogger. Hij publiceert artikelen en video’s over persoonlijke groei, minimalisme en duurzaamheid op zijn blog GROWTHINKERS. GROWTHINKERS wil jou inspireren om bewust te denken en te groeien om te komen tot een verandering, voor jezelf en voor de wereld.