Man, de ongelijke verhouding tussen man en vrouw is niet jouw ‘schuld’

Man, vrouw, I got your back!

Afgelopen week was ik ruim drie dagen mijn stem volledig kwijt. Ik was mezelf in de kroeg te buiten gegaan. Had met vrienden staan brallen, roken en drinken en me voorgedaan als de vrijheid zelve. In de drie dagen die volgden, bleef alles wat ik dacht en voelde, rondcirkelen in mijn eigen hoofd. Ik werd me gewaar van hoe vrij ik doorgaans ben om te praten. Maar ook hoe ik me daartoe genoodzaakt voel. Omdat ik niet wil verdrinken in alles wat er zogenaamd niet zou mogen zijn. Ik wil niet terug gezogen worden naar die plek waar ik niet zou mogen voelen, niet zou mogen denken, niet zou mogen spreken.

Omdat ik vrouw ben.

Ik sta ervan te kijken hoe eng ik het nog steeds vind om me over de ongelijkheid tussen man en vrouw uit te spreken. Bang om voor aansteller of overgevoelig uitgemaakt te worden. Of een discussie aan te moeten gaan zonder de bescherming van intelligente, wetenschappelijke argumenten. Slechts gekleed in het feit dat ik het zo voel.

Ik ben bang omdat mijn gevoel ontelbare keren door mannen weggelachen, gediskwalificeerd en belachelijk is gemaakt. Een opgetrokken wenkbrauw of sarcastisch lachje kan voelen als een trap in mijn rug. Niet omdat ik sensitief ben, maar omdat zoveel mannen met scheve bekken en ‘grappige’ opmerkingen aan die grijns vooraf zijn gegaan. Wanneer je systematisch ondermijnd wordt, al is het op subtiele wijze, dan is een oogrol niet meer zo onschuldig.

Ik betrap mezelf op de gedachte: “En nu moet je met goede voorbeelden komen! Dates! Facts! Anders word je niet serieus genomen!” Maar het lastige is dat een ongelijke behandeling niet altijd zo duidelijk is als een lager salaris voor hetzelfde werk. Het is de consensus dat een vrouw ergens niet geschikt voor zou zijn, iets niet zelf zou kunnen bepalen, iets niet zou moeten zijn of doen.

Genoeg vrouwen zijn gaan geloven dat ze geen recht hebben op meer

De overeenstemming dat je een vrouw niet altijd serieus hoeft te nemen, zit ingebed in ons allemaal. Tegen deze overeenstemming, in mijzelf en anderen, boks ik mijn hele leven al op. Thuis, op school, binnen mijn vriendenkring, op werk, op straat. Binnen alle culturen, op elke laag van de samenleving en in het bijzijn van zowel mannen als vrouwen. Want vergis je niet…genoeg vrouwen zijn gaan geloven dat ze geen recht hebben op meer. Veel van hen zijn bang om door mannen schreeuwerig, onaantrekkelijk of moeilijk gevonden te worden en distantiëren zich van de vrouwen die hoger durven reiken dan zij.

Onveilig

Daarom voelt het behoorlijk onveilig om voor dit gevoel uit te komen. En toch moeten we het doen. We moeten ons uitspreken met het vertrouwen dat mannen zich voor ons welzijn interesseren. We hoeven niet stil te blijven totdat we de juiste woorden of argumenten paraat hebben. We hoeven niet in staat te zijn een TED Talk te geven, een journalistiek hoogstaand artikel te schrijven of een rake, actuele tweet eruit te rammen om uit te mogen komen voor een gevoel. We mogen een gesprek starten, zonder te weten waar het leiden zal.

"Om ongelijkheid op te heffen, moet zowel man als vrouw boven zichzelf uit zien te stijgen"

Want als ik ergens in geloof, dan is het in de goede intenties van de mens. Ik geloof dat ieder mens de ander wil waarderen en steunen, maar dat hij zich oneindig kwetsbaar en verloren voelt in situaties die hij niet begrijpt. En dat een sterke verdediging dan als noodzaak voelt. Het is een instinct dat ons allemaal beheerst. Wanneer we ons aangevallen voelen, gaan we praten in plaats van luisteren en doorvragen. Want wat we koste wat kost willen vermijden, is beschuldigd te worden van iets dat we nooit zo bedoeld hebben. Dat is het pijnlijkste wat er bestaat, een aanval op je puurste vorm, niemand gaat daarmee akkoord.

Dus om ongelijkheid op te heffen, moet zowel man als vrouw boven zichzelf uit zien te stijgen: door de ander niet aan te vallen op de persoon -zelfs Trump verdient respect- maar aan te spreken op het gedrag dat ons in onze vrijheid beperkt. Trump is immers slechts de personificatie van een groot maatschappelijk probleem dat ons allen aangaat.

Ik weet niet hoe dit werkt verder, maar weet wel: Man, vrouw, I got your back!

Vrouw, je hebt het recht om alles te zijn wat je bent en wil zijn. Wil je ‘je onderdrukker’ klein laten voelen of strijden voor wederzijds respect? Man, de ongelijke verhouding tussen man en vrouw is niet jouw schuld. We zijn allemaal in dit systeem geboren. Ook jij mag hieruit vrij breken en je ontdoen van wat het volgens anderen betekent om ‘man’ te zijn. Wil je actief bijdragen aan een gelijke wereld voor je kinderen en kleinkinderen?

Ik denk dat ongelijkheid iets is waar alle betrokken partijen bewust of onbewust aan bijdragen en lijden. Privilèges gaan altijd twee kanten op. Ze zijn een zegen en een gecompliceerde, verlammende belasting tegelijk. Maar we hebben de keuze om bij te dragen aan elkaars vrijheid in plaats van aan ons eigen gelijk. Laten we iedere vrouw aanmoedigen en beschermen die voor haar gevoel durft te gaan staan. Laten we iedere man met respect uitnodigen om de vrouw aan te horen en bij te vallen. Beiden vereisen onnoemelijk veel moed. Beiden zijn even hard nodig. Je mag er dan ook de tijd voor nemen om uit te vogelen waar je verschil kunt maken. Dat doe ik ook. Maar dit is mijn begin.

Meer lezen

Waarom steeds minder vrouwen zich feminist noemen.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.