Loslaten kun je leren (een psycholoog legt uit hoe)

Manon Sikkel 11 jan 2017 Mind

Ze hadden tienduizenden euro’s betaald om met cruiseschip Explorer naar Antarctica te gaan. Maar tijdens de reis werd om één uur ’s nachts omgeroepen dat het schip zinkende was. Iedereen moest warme kleren aantrekken, alles achterlaten en naar het bovendek komen. Zonder geld of goederen stonden de reizigers daar in de vrieskou.

Vervolgens dobberden ze vijf uur lang in een paar overvolle reddingboten op een ijskoude zee, tussen metershoge golven, zonder te weten of ze gered zouden worden. Een van de opvarenden vertelde later dat zij nog maar aan één ding kon denken: haar kleinkinderen, met wie ze de rest van haar leven in de tuin wilde spelen. Al het andere – geld, spullen, ambities, verlangens – waren met het schip verdwenen naar de bodem van de zee.

Op zoek naar het geluk, bleek dat geluk zich aan de poolreizigers te openbaren op het moment dat ze alles dreigden kwijt te raken. Zo’n ijselijk avontuur geeft je een ander perspectief op je leven. Maar ook gewoon thuis zijn er manieren om haarscherp te krijgen wat je in het leven moet vastpakken en wat je maar beter kunt loslaten.

Gek genoeg hebben de meeste mensen het idee dat ze controle hebben over het leven

Leven betekent verandering, terwijl wij vaak het idee hebben dat onze situatie een constante is. Vergelijk de ene dag met de andere en je ziet nauwelijks verschil. Vergelijk de ene week met de andere en het lijkt alsof je rondjes loopt in de woestijn. Maar vergelijk je je leven nu met dat van een jaar geleden, dan zul je zien dat er van alles veranderd is. En bij elke verandering heb je keuzes moeten maken en dingen moeten loslaten.

Het leven is namelijk een aaneenschakeling van verrassingen. Gek genoeg hebben de meeste mensen het idee dat ze controle hebben over het leven. Om je te kunnen overgeven aan de willekeur die het leven in werkelijkheid is, zul je moeten loslaten. Een relatie die alleen maar energie kost, een baan waarin je niet tot je recht komt, vrienden die eigenlijk allang niet meer vrienden zijn, gekmakende gedachten over hoe je zou moeten of willen zijn: als je het kunt loslaten, zul je een stuk gelukkiger zijn. Maar hoe doe je dat?

Dat je het gevoel hebt dat je te veel verplichtingen hebt, komt vaak doordat je te strenge normen voor jezelf hanteert. Omdat je vindt dat je alle nieuwe films gezien moet hebben of elke dag je moeder moet bellen. Verplichtingen in het dagelijks leven kunnen zwaar wegen en wat is er dan fijner dan je over te geven aan gedachten over vluchten, over een nieuw leven beginnen, of om alles anders te doen. Hoe veel mensen dromen er niet van een hotelletje beginnen in een ver land? Maar je verplichtingen loslaten kun je ook hier doen.

Thuis leren loslaten

Om los te laten moet je assertief zijn. Je moet nee durven zeggen tegen dingen die je niet wil. Accepteren dat jij de regisseur bent van je eigen leven, en niet je ouders, je partner of je collega’s. Behalve assertiviteit heb je ook zelfkennis nodig. Veranderingen die je je steeds opnieuw voorneemt maar nooit realiseert, zijn daar een mooi voorbeeld van.

Loslaten betekent ook het beeld loslaten dat je van jezelf hebt of dat je zou willen hebben, maar dat niet klopt met de werkelijkheid. Zoals Ines deed. Na een carrière als koekjesbakkende leesmoeder heeft ze nu een drukke baan als advocaat: ‘Ik heb het idee moeten loslaten dat ik het allemaal kan: én een fulltime baan hebben én drie kinderen én de perfecte moeder zijn. Als ik nu op school de lijst met zelf te maken hapjes zie hangen, vul ik zo snel mogelijk mijn naam in bij de plakjes komkommer. En als de komkommerplakjes al vergeven zijn, dan teken ik in voor pannenkoeken en haal ik een pak voorgebakken pannenkoeken in de supermarkt. Hoe graag ik het ook zou willen, ik bén gewoon niet meer de perfecte moeder die haar eigen pannenkoeken bakt.’

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Loslaten is een persoonlijke aangelegenheid. Als jij gelukkig wordt van elke dag in de file staan, dan moet je dat vooral blijven doen. Als je de gedachte kunt loslaten dat files vervelend zijn, is de helft van de ergernis al verdwenen. Maar lukt dat je niet en is het een dagelijks terugkerende hel, dan moet je misschien toch eens gaan nadenken over een andere baan.

Om zaken in je leven te kunnen loslaten, moet je eerst de balans opmaken. Vind je het echt belangrijk om dit op te geven, en wat heb je ervoor over? Vaak moet er iets gebeuren in je omgeving vóór je de balans opmaakt. een dierbare die overlijdt, een ziekte, een nieuwe periode die aanbreekt. Op zo’n moment krijg je een heel goed beeld van je prioriteiten, van wat je wilt blijven doen en welke dingen je wilt laten vallen.

De belangrijkste vraag die mensen zich op zo’n moment stellen is: Wat wil ik en wat had ik graag willen doen? Hoe kijk ik later terug op het leven dat ik had?

Let go, love

Loslaten is soms ook nodig in de liefde. En niet iedereen blijkt dat even goed te kunnen. Uit onderzoek blijkt dat valse hoop – je denkt dat het nog goed gaat komen – zorgt voor extra verdriet. Vooral mannen blijken in de liefde moeilijk los te laten wat is geweest. Liefdesverdriet is niets anders dan een rouwproces waarbij je moet loslaten wat je helemaal niet wilt laten gaan. Het is loslaten tegen wil en dank. Een gebroken hart lijm je alleen door alle hoop te laten varen.

Je grote liefde is niet degene die aan al je eisen voldoet, maar degene voor wie jij al je eisen laat varen

Wie al jaren op zoek is naar de ideale partner kan ook wel een lesje loslaten gebruiken. In het boek Liefde à la carte schrijven journalist Malou van Hintum en hoogleraar demografie Jan Latten dat singles vaak te hoge eisen stellen aan de ideale partner. Volgens de auteurs wordt de checklist van eisen waaraan die moet voldoen groter naarmate iemand langer zoekt. En ook na elke verbroken relatie wordt de lijst langer.

Het vinden van de ware is gebaseerd op het valse idee dat iedereen een soulmate heeft. Wie op zoek is naar de ware, zal het idee van de perfecte partner moeten loslaten. Je grote liefde is namelijk niet degene die aan al je eisen voldoet, maar degene voor wie jij al je eisen laat varen.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Batya van Brakel geeft workshops waarin loslaten het belangrijkste thema is. Van Brakel: ‘Heel veel mensen leven vanuit de overtuiging dat ze iets niet kunnen en beginnen er dus maar niet aan. Ze denken: er zijn al miljoenen boeken geschreven, waarom zou ik er ook een schrijven? Maar het gaat niet om wat anderen dóen of vinden, maar om wat je zelf belangrijk vindt. Daar kom je alleen achter door je starre gedachten daarover los te laten en je gevoel te laten spreken. Mijn visie is dat als je denkt dat dingen niet kunnen, je ook alle mogelijkheden om zeep helpt die er wel zijn. Je moet loslaten dat iets gek is of dat je iets niet kunt.’

Als loslaten zo veel winst oplevert, wat houdt je dan tegen om het te doen? ‘Angst,’ zegt Van Brakel. ‘We kiezen voor veiligheid. Ook al is iets vervelend, het is vertrouwd. De meeste mensen hebben liever de ellende die ze al kennen dan het wonder dat misschien op ze wacht. Natuurlijk is het eng. Door belangrijke dingen in je leven los te laten, komt alles op losse schroeven te staan. Dat is even moeilijk, maar je leven wordt er absoluut leuker van.’

Meer lezen

Dit is waarom we altijd controle willen houden en waarom het soms goed is om los te laten.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Loslaten kun je leren (een psycholoog legt uit hoe)
Sluiten