Leren van de Zweden: emanciperen kun je leren

Mannen en vrouwen hebben samen 480 dagen ouderschapsverlof

Zweden komt op een heleboel vlakken dicht in de buurt van het ideale land. Onder andere op het vlak van gelijkheid en onderwijs kunnen we veel van het Scandinavische land leren, maar ook qua duurzaamheid doen ze het goed. Eerder schreven we bijvoorbeeld al over de Zweedse hype plogging, een combinatie tussen joggen en afval rapen. In deze rubriek laten we je zien wát de Zweden dan precies zo goed doen. Gendergelijkheid staat er bijvoorbeeld hoog in het vaandel.

Gendergelijkheid in ouderschapsverlof

Eén van de dingen die goed geregeld zijn in Zweden, is bijvoorbeeld het ouderschapsverlof. Hoewel we laatst blij berichtten dat het betaald kraamverlof voor de partner van jonge moeders in Nederland uitgebreid wordt van twee dagen naar een werkweek in 2019 en zelfs naar zes weken in 2020 (tegenover 16 weken voor moeders), spannen de Zweden toch wel de kroon.

Daar hebben de ouders samen zelfs recht op 480 dagen betaald verlof (zo’n 16 maanden) die ze onderling mogen verdelen. De vader moet daarvan minstens 90 dagen opnemen, maar natuurlijk liever meer. Het verlof kan opgenomen worden tot het kind 12 jaar oud is, zodat moeders én vaders regelmatig een dagje vrij kunnen nemen om leuke dingen te doen met hun kind.

Geen traditionele rollen

Kinderen raken er op die manier aan gewend dat hun vader ook vaak thuis is. De verdeling van werk en zorg na de geboorte is bovendien bepalend voor de daaropvolgende jaren. Hoe traditioneler de rollen in het begin, hoe traditioneler ze blijven. Dus: hoe meer kraamverlof de vaders krijgen, hoe kleiner de kans dat moeders in deeltijd gaan werken om voor hun kinderen te zorgen – en hoe groter de kans dat die verdeling zo gelijk blijft.

Dit vind je vast ook interessant: Leren van de Zweden: neem eens wat meer pauze

Een gelijk kraamverlof is dus niet alleen goed voor de vertrouwensband tussen vader en kind, maar ook voor de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt.

Genderneutrale peuterscholen

Maar de gelijkheid tussen man en vrouw zie je niet alleen terug in het ouderschapsverlof: Zweden hechten ook op andere vlakken veel waarde aan het tegenovergestelde van de vrouw-in-de-keuken-man-op-het-werk-visie. Zo bestaan er bijvoorbeeld genderneutrale peuterspeelzalen, waar ze er alles aan doen om tegen de traditionele genderrollen aan te trappen. Mannen macho en vrouwen tuttig? Mooi niet!

Op zulke verblijven gebruiken ze bijvoorbeeld niet de termen ‘jongens’ en ‘meisjes’. Ook leren ze de meisjes (ja, sorry, wij doen het wel) soms om keihard te schreeuwen – gewoon, omdat het kan. Onderzoek heeft uitgewezen dat een deel van het ‘gegenderde gedrag’ daardoor inderdaad verdwijnt.

En of je nu wel of niet tegen genderneutraliteit bent, het kan nooit kwaad om andere mensen te beoordelen zonder stereotypen. Als het om gendergelijkheid gaat, hebben wij helaas nog een lange weg te gaan – maar er is dus hoop.

Meer lezen over gendergelijkheid? Eerder schreven we over hoe het verlengd ouderschapsverlof op financieel gebied werkt, over genderneutraal opvoeden en over voorlichting over seksuele diversiteit.

Wil je op de hoogte gehouden van meer inspirerende verhalen? Meld je dan aan voor de Bedrock-nieuwsbrief!