Geheimen van twee Chinese filosofen voor een beter leven

Leren loslaten en acceptatie zijn de sleutel tot geluk

We aren’t just who we are: we can actively make ourselves into better people all the time.” Klinkt een tikkeltje vaag? Als je je verdiept in de filosofie achter de quote ontdek je dat er meer concrete handvatten achter deze uitspraak zitten dan je dacht. De ideeën van Chinese filosofen serieus nemen kan je leven écht veranderen, is dan ook wat professor Michael Puett zijn studenten tijdens hun eerste college Chinese Filosofie aan Harvard vertelt. We vatten samen wat we kunnen leren van de twee Chinese filosofen Confucius en Mencius.

Bovenstaande quote is afkomstig uit het boek The Analects van denker en sociaal filosoof Confucius. Hij schreef over de kleine rituelen in ons leven en geloofde dat onze emotionele uitingen bepaald worden door de manier waarop we onze dagelijkse dingen doen. Dit stelt ons in staat om een betere versie van onszelf te creëren.

Veel wetenschappers zijn het hiermee eens. Zo bewees UVA professor Tim Wilson dat wanneer we onszelf goede gewoontes aanmeten, we onszelf zien als een goed persoon. UCLA neurowetenschapper Alex Korb schreef dat het niet altijd voorgeprogrammeerd is in je brein of je gelukkige of depressieve gevoelens ervaart, maar dat de manier waarop je de kleine gewoontes in je leven vormgeeft een (positief) effect kan hebben op je brein.

Neem het dekken van de tafel. We leggen een tafelkleed of placemats neer, maken wellicht gebruik van servetten en steken kaarsen aan. We creëren voor even een alternatieve werkelijkheid voor onszelf en de mensen waarmee we aan tafel gaan en stappen uit de hectiek van de dag. Niemand benoemt letterlijk dat het bij het avondeten tijd is om de stress en struggles van de dag naast je neer te leggen en te gaan relaxen.

De gewoonte van het tafeldekken en avondeten creëert een soort pauze waarin iedereen zichzelf automatisch een andere houding aanmeet. Francesca Gino, professor aan de Harvard Business School, ontdekte zelfs dat het eten beter smaakt wanneer er een klein ritueel aan het avondeten voorafgaat.

Creëer kansen, geen plannen

Dat niemand de toekomst kan voorspellen is een feit. Toch maken we massaal plannen, alsof we weten hoe onze levens zullen verlopen, en worden we teleurgesteld of boos als het leven zich vervolgens niet houdt aan dat wat wij op onze planning hadden staan. Conficius en Mencius bestempelden het leven en ook de mens als rommelig en chaotisch. Want net als het leven is ook de mens niet voorspelbaar. Je kunt in je levensplannen rekening houden met zaken van buitenaf die anders zouden kunnen lopen dan gepland, maar wat als jouw eigen verlangens ineens veranderen?

Als je je krampachtig vasthoudt aan je plan loop je juist het risico dat je zaken misloopt. Dat je op een dag wakker wordt en beseft dat je jezelf maar een heel klein deeltje van je echte verlangens hebt gegund omdat je je zo strak aan je plan hield.

"Accepteren dat je niet weet wat het rommelige en chaotische leven je in de toekomst zal brengen is eerlijk zijn tegen jezelf"

Volgens Mencius – Chinese wijsgeer en belangrijkste confucianistische denker na Conficius zelf – leven we dus als onzeker mens in een onzekere wereld en is een strak levensplan niet datgene waarop we ons moeten focussen. Het is het creëren van kansen, het proberen van nieuwe dingen en het hebben van hobby’s wat ons gelukkig maakt. Niet voor niets ontwikkelen creatieve genieën hun beste werk wanneer zij nieuwe dingen uitproberen en risico’s nemen.

En nu?

Van Concius leren we dat de kleine rituelen in ons leven ons maken tot wie we zijn. We zijn in staat om onze gewoontes te veranderen en om zo het negatieve om te buigen in iets goeds. Mencius brengt ons bij dat het creëren van kansen je verder brengt dan het uitstippelen van een master plan voor je leven.

Sta je open voor nieuwe mogelijkheden en interesses die ongetwijfeld op je afkomen, dan kunnen we voorkomen dat het leven ons teleurstelt of boos maakt omdat het zich niet aan ons plan houdt. Accepteren dat je niet weet wat het rommelige en chaotische leven je in de toekomst zal brengen is eerlijk zijn tegen jezelf. En dat is een hoopvolle, realistische en mooie gedachte om na te streven.

Meer lezen

Loslaten kun je leren (een psycholoog legt uit)