Laten we het eens over de vermaledijde angst voor afwijzing hebben

Waar zijn we bang voor?

Je weet vast waar ik het over heb, toch? Ja, die ja. Dat je iemand mee uit wil vragen, uren om je telefoon cirkelt en het dan toch laat zitten. Hoeveel situaties ga jij uit de weg omdat je eigenlijk gewoon bang bent dat iemand nee zegt? En hoe kan je die angst voor afwijzing wat meer in z’n zij porren en toch de vraag stellen die je wilt, omdat, omdat: omdat jij die vraag wilt stellen!! Omdat jij iets wil bespreken, gedaan wil krijgen. Daarom!

Begin van het jaar had ik ‘een dingetje’ met een vriend. Ik vond dat hij nogal a-relaxt had gedaan op een feestje. Ik voelde me voor schut gezet. Ik begreep het niet. In ’t café vertelde ik dit aan een vriendin en zij zei: ‘Bel ‘m even op, want volgens mij zit je dit enorm dwars.’ Ik keek haar met grote ogen aan en zei: ‘Nee, joh… als het eens ter sprake komt, of als het nog eens gebeurt, dán zeg ik het wel, maar ik ga ‘m niet bellen. Kom nou.’ Het idee alleen al! Bij de gedachte dat ik ‘m ging bellen voelde ik m’n hart in mijn keel slaan, ik kreeg een droge mond. En my mind was racing: ‘Hij vindt mij vast een flinke loser dat ik hier over begin,’ dacht ik bezorgd. De ongemakkelijkheid spoelde ik snel weg met een paar flinke slokken bier. En daarna heb ik uren zitten Netflixen.

Lekker bezig.

Nog een voorbeeld. Rond Valentijnsdag liep ik een leuke vrouw tegen het lijf. Gewoon in de kroeg, zonder Tinder, hoe nice is dat? We hadden een klik, ze werkte als arts in het ziekenhuis, ze lachte om mijn grappen, ze raakte af en toe mijn arm aan tijdens de leuke gesprekken en we wisselden nummers uit. En ik ging haar bellen! Absoluut. Zo ben ik! Niet direct natuurlijk, maar ik was echt van plan om haar te bellen. Echt! Uiteindelijk belde ik haar een week later. En met bellen bedoel ik natuurlijk appen, want anders hoor je ineens een stem en dat is gek. Toch?

Ik appte. ‘Zo, dat was gezellig, nog eens een drankje?’ Ik hoorde een dag of vier niks. Het NK ‘Vrij Interpreteren’ was in volle gang bezig in mijn hoofd. Dit was een kansloze zaak. Die heeft er geen zin meer in. ‘Bel haar anders gewoon even,’ zei diezelfde vriendin weer. Ik keek haar met grote ogen aan. Echt niet!

Ondertussen zijn we maanden verder en moet ik die vriend nog steeds bellen. Het contact is zogezegd ach, ja… wat verwaterd. Ik houd mezelf voor dat het ‘zo kan lopen’ in het leven. En die vrouw? Die heb ik niet meer gebeld en zij mij ook niet meer. Ik moest steeds maar weer aan een eerdere situatie denken waarin ik wel belde en dat de vrouw had gezegd: ‘Ik vond het leuk, maar wil het hier verder bij laten.’ En dat ik toen op het balkon stond. En dat het toen zacht begon te regenen en ik diep zuchtte en dacht: Tuurlijk. Moet kunnen. We leven in een vrij land.

Wel kwam ik de vrouw vorige week stom toevallig nog tegen in de stad, bij de kaarsen in de Hema. We vonden het allebei super dat de kaarsen in de aanbieding waren. ‘En dat terwijl ze echt een stuk langer zijn dan bij de Blokker, hè?’ ‘Ja, jij ook fijne dag!’

Ik bén gewoon niet in gevaar

Fascinerend, toch? Dat mijn hele systeem dus zegt: Nee! Niet doen! Gevaar! En dat terwijl er al ruis op de lijn zat met die vriend en dat terwijl ik die vrouw echt nog eens wil zien.

Want eerlijk is eerlijk: voor ik gebeld heb weet ik niet wat die dame wel of niet vindt. En wat er ook gebeurt met die vriend en dame: ik bén gewoon niet in gevaar. Hij kan mij idioot vinden, of juist vol bewondering zijn over mijn eerlijkheid. Ze kan van alles van mij vinden, ze kan wel of niet willen afspreken, maar welke mening of gedachte een ander ook heeft: het is niet gevaarlijk! Het kan ongemakkelijk zijn, pijnlijk soms, maar niet gevaarlijk.

Gisterenavond zat ik op de bank te tobben over een probleem. Ik heb geld nodig. Het is een soort van urgent. En ineens wist ik dat ik iemand moest bellen, zeg maar ‘iemand uit mijn netwerk.’ Toevallig ook mijn verwekker. Ja, die dus.

Als je me een week geleden gezegd had: bel hem op, vraag hem wat je wil vragen en geef hem de ruimte om te antwoorden wat hij wil antwoorden, dan had ik behoorlijk staan stuiteren. Verschrikkelijk. Vanmorgen na het ontbijt draaide ik er flink omheen, ik likete nog wat posts van vrienden (er zat één filmpje tussen van mensen die met beren en tijgers aan het knuffelen zijn, wat een ontzettend leuk filmpje zeg, bijna nooit eerder zo’n leuk filmpje gezien) en toen pakte ik mijn telefoon.

"De angst voor afwijzing is namelijk echt een illusie en op basis van illusies leven we een bekrompen, bang, voorzichtig leven"

Degene uit mijn netwerk nam op, ik stelde mijn vraag en hij zei: ‘Oh, goh. Nou, vertel even: wat is je rekeningnummer? En hoeveel heb je nodig?’ Ik noemde een bedrag en hij zei het over te maken.

Nog geen drie minuten later was het telefoontje gepleegd. Wow. Ik stond te glimlachen in mijn woonkamer.

Kijk, ik ben een realistisch type en dit stukje gaat niet over: als je je angst overwint dan is alles mogelijk. Ik wil niet dat dit een halleluja column wordt. Dingen mislukken in het leven. Mensen zeggen nee. Vaker dan je wilt.
Maar ik persoonlijk, en ik gun jou dat ook van ganser harte, vind het wel fascinerend en prachtig als je bedenkt wat er allemaal mogelijk is als je wel durft. Hoe vrij word je dan? De angst voor afwijzing is namelijk echt een illusie en op basis van illusies leven we een bekrompen, bang, voorzichtig leven. Er is geen gevaar als je iemand mee uit vraagt. Als je iemand om hulp vraagt. Als je een vriend vertelt dat je je niet tof voelt bij die situatie.

Toen ik dit gisteren weer eens tot diep in mijn vezels voelde, toen dit feit weer helemaal tot mij doordrong, voelde ik dat de wereld aan mijn voeten ligt. En dat er altijd een weg is. Altijd een kans. Altijd een mogelijkheid. Ik kan de afwijzingen aan, prima zelfs. Ik voelde ineens weer dat er ook gewoon zoveel mensen zijn die ook nog eens volmondig ja zeggen tegen mij.

Nu ikzelf nog. Ik ben benieuwd wat er dán allemaal mogelijk is.

Johan Stevens is cabaretier en deelt op zijn website gratis het e-bundeltje Feel The Fear And Do It Anyway.