Waarom de wereld een stuk kleiner is dan je denkt

Sta je met een totaal vreemde te kletsen in een cafeetje aan de andere kant van de wereld, kom je erachter dat je gemeenschappelijke vrienden hebt. Of stuur je iemand tijdens een citytrip naar een grote Europese stad een appje om af te spreken, kijk je op en staat diegene plots naast je (is me echt overkomen). Hoe bedénk je het? Toch zijn deze bizarre toevalligheden en connecties met mensen te verklaren.

Degene die plots naast me stond voor een Vietnamees restaurant in de Duitse hoofdstad, was ook nog eens degene die ik eerder in een vliegtuig naar Afrika ontmoette om er vervolgens achter te komen dat we op een gegeven moment dezelfde persoon wilde op zoeken.

Even voor de goede orde: ik kende haar uit een dorpje in Australië waar we beiden lang woonden en het meisje uit het vliegtuig (inmiddels vriendin), kende haar uit haar thuisdorpje in Duitsland. RANDOM!

‘Wat een kleine wereld’

‘Dat kán toch geen toeval zijn?,’ of ‘Wat is de wereld toch klein he?,’ denken we in dat soort situaties vaak. De mens is geneigd om voor alles een verklaring te zoeken. Ik sport, dus word ik fit. Ik slaap, dus voel ik me uitgerust. Dat geeft het leven namelijk zin, als de dingen te verklaren zijn.

Lees ook: Soms zijn dingen niet toevallig. Dit is synchroniciteit

Toch is er een diepere manier om het ‘kleine-wereld-effect- te verklaren, onder andere aan de hand van het verhaal van Paul Erdős, een wiskundige zonder huis. Hij logeerde vaak bij andere wiskunde-vrienden op de bank. Tijdens elk bezoek schreef hij tenminste één wiskundig artikel (soms wel twee).

Het Erdős-nummer

Na verloop van tijd had hij honderden artikelen geschreven met zijn hosts. Als een soort eerbetoon bedacht de wiskunde community het zogeheten ‘Erdős-nummer’, om de samenwerkingsafstand te meten. Had iemand zelf een wiskundig-artikel met the men himself geschreven, dan kreeg hij nummer 1 en mensen die daar weer artikelen mee hadden geschreven nummer 2, enzovoorts.

Uiteindelijk hadden zo’n kwart miljoen wiskundigen (die artikelen publiceerden) een heus nummer Erdős-nummer, waarvan het grootste deel kleiner dan 5 (!) was, lezen we op FastCompany. Als jij je nu eens verplaatst met deze ‘gewone wiskundige’ (echt bekend was bij namelijk niet en hij had ook ‘normale’ sociale contacten), dan zul je een zelfde soort effect krijgen.

Dit is te verklaren door de schakel van 6 tussenpersonen. Je hebt er vast weleens van gehoord: “Je bent maar 6 personen verwijderd van Obama of van Jennifer Lopez.” Dit blijkt dus écht zo te zijn, in Amerika althans. Daar schijnen de helft van de inwoners verbonden te zijn met een scheiding van maar 6 tussenpersonen.

Zoeken naar herkenning

Niet alleen bestaat er zoiets als deze korte lijnen tussen mensen; zoals we eerder noemden zijn we ook ontzettend goed in deze op te sporen. Je ontmoet iemand in een café in Spanje die komt uit Nieuw-Zeeland. Meteen denk jij: ‘wacht ik heb daar een vriendin wonen die werkt in Wellington, misschien kent ‘ie haar.’ Via een paar vraag vis je naar het voor jou bekende.

Vind je vast ook interessant: 8 stappen om mooie dingen in je leven te manifesteren

Een socioloog, Stanley Milgram, deed daar onderzoek naar in 1963. Hij vroeg willekeurig mensen uit het telefoonboek in Omaha (Nebraska, Amerika) een envelop af te leveren bij een beurshandelaar in Boston (een bekende van de socioloog).

Instructies waren: ‘ken je de geadresseerde niet, neem dan geen contact op, maar stuur deze brief door naar een kennis die de geadresseerde misschien wel kent. Zo’n 160 brieven stuurde hij uit voor het experiment.

De connectie halveert in afstand

Wat gebeurde er? De eerste brief viel binnen een paar dagen al op de mat, waarna 40 andere volgden. Er waren inderdaad meestal 6 tussenpersonen nodig. Hoe mensen ‘die korte schakels’ vonden? Toen het pad van de brieven werd teruggeleid, kwam de onderzoeker erachter dat elk tussenpersoon de geografische afstand van de geadresseerde halveerde.

Dat bewees ook computerwetenschapper John Kleinberg, die in zijn onderzoeken aantoont hoe sociale netwerken zijn georganiseerd. Dus zelfs je netwerk in het buitenland (dat verder weg en doorgaans kleiner is) helpt om sociale netwerken samen te voegen. De mensen uit het experiment kenden zelf misschien niemand in Boston, maar wel in Chicago, al een stuk dichterbij. Uiteindelijk vond de brief in Boston lokaal z’n weg naar de beurshandelaar.

Social media

Contacten onderhouden en in kaart brengen, wordt tegenwoordig een stuk makkelijker door Facebook, Instagram en andere social media. Hierdoor worden sociale netwerken uiteindelijk kleiner. In 2011 deed Facebook onderzoek naar de link van 2 miljard gebruikers. Wat bleek? Er zaten nog maar 4 schakels tussen in plaats van 6.

En die vreemdeling in de kroeg of op het vliegveld? Maak daar vooral een praatje mee, je hebt misschien wel meer gemeen van je denkt!

Meer over toeval?

Het is tijd voor een nieuwsbrief die je verder brengt (+ ontvang een mindful kleurplaat)

Schrijf je in en ontvang gratis de Bedrock kleurplaat!

Reageer op artikel:
Waarom de wereld een stuk kleiner is dan je denkt
Sluiten