Hoe je geluksniveau deels bepaald wordt door je genen

Joanne Wienen 3 mrt 2018 Mind

Waarom is de ene mens gelukkiger dan de andere? Het zou te maken kunnen hebben met je genenpakket. Dat ontdekte biologisch psycholoog Meike Bartels door net even anders te denken.

Tik ‘geluk’ in op google en je bent binnen mum van tijd overspoeld door advertenties voor zelfhulpboeken, artikelen die je instant geluk beloven en inspirerende quotes. Van Lev Tolstoi en Ghandi tot Aristoteles en Abraham Lincoln. Ze deden volgens het internet allemaal een woordelijke duit in het gelukszakje.

Grote kans dat ze er ook echt iets over te zeggen hadden. De aan- of afwezigheid van geluk is iets wat vrijwel iedereen op deze aardbol bezighoudt. We verlangen ernaar, jagen het na en als we het gevonden (denken te) hebben, doen we ons uiterste best om het te behouden. Toch focussen wetenschappers zich in hun onderzoek vaak op problemen, zoals ziekte of afwijkend gedrag, realiseerde biologisch psycholoog Meike Bartels zich.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

In 2003 werkte zij zelf aan haar promotieonderzoek over gedragsproblemen bij kinderen. Ze schreef over angst, depressie en agressief gedrag, maar besefte zich goed dat ze daarmee slechts een kleine groep beschreef. ‘Zo’n 75 procent van de kinderen die ik voor mijn onderzoek had gezien, deden het gewoon prima! Waarom besteedde ik zo weinig aandacht aan die groep,” vraagt ze zich hardop af in een interview met Vrij Nederland.

“We onderzoeken waarom mensen depressief worden, terwijl je je net zo goed kan afvragen waarom de meeste mensen niet depressief worden. En er zijn duizenden onderzoeken gedaan naar de vraag waarom jongeren beginnen met roken. Terwijl ik het juist fascinerend vind waarom de meesten nooit beginnen met roken,” vertelt Bartels.

Geluk voel je in je hele lichaam en is geassocieerd met gezondheid en levensduur

Wat wist ze al over geluk? Bartels somt het in haar oratie ‘Geluk is niet gewoon‘ op. “Gemiddeld gezien zijn mensen gelukkiger als ze getrouwd zijn of een duurzame relatie hebben, veel vrienden hebben, geen kinderen hebben (zegt het ene onderzoek), wel kinderen hebben (zegt het andere onderzoek), niet roken, bovengemiddeld verdienen, zichzelf aantrekkelijk vinden, groot zijn, maar niet te groot en religieus zijn. Geluk voel je, volgens een recente studie, in je hele lichaam en het is geassocieerd met gezondheid en levensduur.”

Maar goed, dat was dus al bekend. Daarom richtte Bartels zich op een vergeten vakgebied: de genen van gelukkige mensen. De eerste stap richting een reeks baanbrekende doorbraken. De grootste deed ze zo’n twee jaar geleden: ze vond als een van de allereerste wetenschappers ter wereld plekken op ons genoom die een rol spelen bij verschillen in geluk. Hoe deed ze dat?

De Vrije Universiteit heeft de grootste tweelingendatabase ter wereld. Bartels maakte hier gebruik van en onderzocht het geluksniveau bij tweelingen. Door te kijken in hoeverre de onderlinge scores van genetisch identieke (eeneiige) tweelingen verschillen van die van niet-identieke (twee-eiige) tweelingen, kun je grofweg vaststellen welk deel van de verschillen in geluksgevoel door genen worden bepaald.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Vervolgens onderzocht Bartels een grote groep mensen die geen naaste familie van elkaar waren, maar waar ze zowel een DNA-afdruk als het geluksniveau van wist. Ze ontdekte dat mensen die veel overeenkomsten in hun DNA hadden óók vaak overeenkomsten in hun geluksniveau hadden. Bartels: “Dat betekende dat er stukjes DNA bestaan die een deel van de verschillen in geluksgevoel tussen mensen verklaren.”

Samen met een internationaal team ontdekte Bartels vervolgens een aantal plekken op het DNA die verantwoordelijk zijn voor de verschillen in geluk. Zo ontdekte ze dat de eenlocaties die een rol spelen bij geluk op een hele andere plek liggen dan die waarvan vermoed wordt dat ze een rol spelen bij depressie. Dat zou betekenen dat depressie, in ieder geval voor een deel, iets anders is dan een gebrek aan geluksgevoel.

Een belangrijke ontdekking voor verder onderzoek naar de behandeling van depressie en andere psychische ziekten.

Meer lezen?

Het geheim van een lang en gelukkig leven (volgens de oudste mensen op aarde)

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Hoe je geluksniveau deels bepaald wordt door je genen
Sluiten