Hierom kijken we graag naar verschrikkelijke dingen (waarom die morbide nieuwsgierigheid?)

Tom Hofland 30 dec 2016 Featured

Als tienjarig jochie woonde ik op een boerderij. Midden in de nacht werd ik wakker van een knisperend geluid, alsof er een gezellig vuurkorfje onder mijn raam stond te knetteren. Pas toen ik mijn vader op de gang met de brandweer hoorde telefoneren begreep ik de ernst van de situatie. Ik sprong uit bed en kwam de overloop op. Daar keek ik uit op een vlammenzee: het huis van de buren stond in lichterlaaie.

Hoe heftig het beeld van een brandend huis ook was, ik bleef er naar kijken. Het vuur hypnotiseerde me.
Jaren later ervoer ik hetzelfde toen er een auto op de parkeerplaats achter ons huis stond uit te branden. Ik heb de hele nacht vanuit mijn slaapkamerraam naar het drama gekeken en gaf live commentaar over de situatie tegen mijn zusjes.

Er is iets met het dramatische dat ons allemaal aantrekt. Als een mug naar de lamp worden we aangetrokken tot het verschrikkelijke. Het feit dat er ‘kijkersfiles’ ontstaan na een bloederig ongeluk is al genoeg bewijs, maar daarnaast kijken we massaal naar filmpjes van vechtpartijen, auto ongelukken en onthoofdingen. Hoe komt het dat wij zo’n morbide nieuwsgierigheid hebben?

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Nieuwsgierig

Volgens Vsauce, een populair wetenschappelijk YouTube-kanaal, zijn er meerdere redenen waarom mensen de behoefte voelen om gruwelijke dingen te zien.

Een van de belangrijkste daarvan is dat wij mensen van nature nieuwsgierig zijn. Zo nieuwsgierig zelfs, dat we het vaak nog erger vinden om iets niet te weten, dan om achter een gruwelijke waarheid te komen. Als er ergens een aangereden kat langs de kant van de weg ligt vinden we dit misschien gruwelijk, maar onze nieuwsgierigheid is zo groot dat we het simpelweg niet kunnen laten even een blik te werpen.

Dopamine
Een andere reden dat we ons zo aangetrokken voelen tot morbide zaken heeft met stofjes in onze hersenen te maken. Stel je fietst over straat en wordt ineens bijna aangereden door een auto: op dat moment worden er direct stofjes in je hersenen losgelaten die je alerter en scherper maken, waaronder dopamine. Dopamine is een stofje dat ook gebruikt wordt door je hersenen om je te belonen, als je bijvoorbeeld suiker eet of seks hebt. Dit betekent echter niet dat we gruwelijke dingen plezierig vinden: dopamine zorgt in angstige situaties namelijk niet voor een fijn gevoel, maar voor meer aandacht en focus.

Stel dat je nu op de stoep staat en een fietser aangereden ziet worden door een auto. Je bent zelf niet in gevaar, maar tóch maakt je lichaam diezelfde stofjes aan om het lichaam klaar te maken voor een gevaarlijke situatie. Dopamine maakt je dan alerter, scherper, en nieuwsgieriger.

We waren dus al nieuwsgierig, daar zijn we mensen voor, maar door de dopamine kunnen we ons niet meer inhouden en willen we per se de uitkomst van het ongeluk hebben gezien, ook als het een vreselijk gezicht kan zijn.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Stigma

Het kijken naar nare situaties, in het echt of op film, heeft een behoorlijk stigma. Zo ken ik bijvoorbeeld niemand die er openlijk voor uitkomt graag naar verkeersongelukken te kijken.

Juist dit stigma is volgens Vsauce een reden dat het nog aantrekkelijker maakt om het te doen. Als iemand iets niet mag, is de kans groter dat diegene zich toch verleid voelt om het te doen. Dit wordt het ‘boemerang effect’ genoemd. Als iemand ons zegt dat we bijvoorbeeld geen koekjes meer zouden moeten eten, voelt het als een dikke middelvinger naar diegene om dat vervolgens wel te doen. We voelen ons vrij en autonoom als we tegen zulke sociale regels in gaan, iets waar de mens graag naar lijkt te streven.

Sterker

Een andere reden waarom mensen graag naar heftige dingen kijken, is dat we ons na afloop sterker voelen. Bij een onderzoek waarbij mensen naar horrorfilms moesten kijken bleek later dat de overgrote meerderheid zichzelf sterker voelde. Ze waren trots op zichzelf en op hun doorzettingsvermogen. Zo kan kijken naar nare dingen bijna een training worden om het lichaam en de geest te wapenen tegen de nare dingen die je in het leven tegen kunt komen.

Goed om te weten dus dat wie even blijft staan om te kijken naar een ongeluk geen kil monster is, maar juist een van de meest menselijke mensen.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Hierom kijken we graag naar verschrikkelijke dingen (waarom die morbide nieuwsgierigheid?)
Sluiten