Hier moet je op letten bij het lijsttrekkersdebat

Tom Hofland 6 feb 2017 Editorial

De schrijver George Bernard Shaw schreef “He knows nothing; and he thinks he knows everything. That points clearly to a political career.” ‘Politiek’ en ‘vertrouwen’ zijn woorden die je niet vaak in positief verband in één zin ziet. 26 februari zendt RTL het eerste grote verkiezingsdebat uit. Tijdens dit debat moeten vier lijsttrekkers ons gaan overtuigen voor hun partij te stemmen.

Natuurlijk gaan we er vanuit dat ze allemaal netjes de waarheid gaan verkondigen, maar dikke kans dat ze af en toe het één en ander zullen aandikken of zelfs glashard zullen liegen om onze hartjes te winnen. En geef ze eens ongelijk: ik deed exact hetzelfde toen ik voorzitter van de leerlingenraad wilde worden op de middelbare school. En met succes: ik regeerde twee jaar met ijzeren vuist. Die gratis saucijzenbroodjes die ik iedereen beloofd had? Ha! Daar konden ze naar fluiten. Uiteindelijk werd ik doormiddel van een lafhartige coup afgezet, maar dat terzijde.

Wat kunnen we hiervan leren? Dat een politicus die gratis saucijzenbroodjes belooft waarschijnlijk uit zijn nek lult en dat we dus beter door de leugens heen moeten kijken.

In eerste instantie was ik van plan een lijstje te maken met ‘tips om leugens te herkennen.’ Ik heb speciaal voor jullie het internet afgestruind naar de beste manieren om iemand op een leugen te betrappen en stuitte daarbij onverwachts op een artikel van de BBC waarin een het één en ander uit de doeken wordt gedaan. Helaas wordt er ook korte metten gemaakt met de mythe dat je makkelijk aan iemands ogen of houding zou kunnen zien of iemand liegt. Volgens het artikel is dit een heel aangenaam idee, maar verschillen alle mensen zo enorm in hun gedrag en reacties dat je hier nooit écht kant en klare richtlijnen voor kunt geven. “De één wordt nerveus en giechelig als hij liegt, de ander blijft juist serieus en maakt oogcontact”.

We hebben allemaal wel het idee dat we een leugen kunnen spotten als iemand zich ineens anders gedraagt, maar dit blijkt vaker niet dan wel waar te zijn. Er zijn namelijk nog ontelbare andere factoren die iemands gedrag kunnen veranderen in plaats van een leugen. Zo kan iemand plots moe worden, hongerig zijn, of ineens gestrest worden door iets anders waardoor ze zich nerveuzer gaan gedragen. We denken dan dat onze gesprekspartner liegt, maar vaak is dit eerder een projectie van onszelf dan de waarheid.

Afgaan op deze visuele hints is dus eigenlijk gevaarlijker dan we denken, omdat we vaak ten onrechte gaan twijfelen aan iemands oprechtheid. Maar wat moeten we dan wel doen?

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Het antwoord lijkt simpel: letten op wat iemand zegt, in plaats van hoe iemand iets zegt. Door specifieke vragen te stellen test je de kennis en oprechtheid van iemand. Helaas komt er dus geen lijstje aan het eind van dit artikel, maar wel iets om op te letten als je naar het debat gaat kijken: luister naar wat de politici zeggen. Als ze op open vragen gedetailleerd antwoorden is de kans groter dat ze de waarheid verkondigen (of in ieder geval zelf geloven wat ze zeggen). Ook als ze door onverwachte vragen niet van hun à propos raken kan dat een teken zijn dat ze zeker zijn van hun zaak en dus de waarheid spreken.

Een leugenaar, aldus het artikel van de BBC, zal zichzelf uiteindelijk vastpraten door geen details meer te kunnen geven of zichzelf tegen te spreken, maar ook dat is niet altijd het geval.

Helaas is er dus geen magische methode om te testen of onze politici ons in het ootje nemen. We zullen dus ouderwets zelf de feiten achter hun uitspraken moeten controleren. Balen.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Hier moet je op letten bij het lijsttrekkersdebat
Sluiten