Sneller vet verbranden? Dan is het goed om te bewegen op een lege maag

Nuchter bewegen volgens onderzoek

In mijn vorige blog beschreef ik dat onze voorouders niet alleen onregelmatig aten, maar dat ze ook regelmatig op een nuchtere maag op zoek moesten naar eten. Sterker nog, aangezien de uitvinding van de koelkast nog geen eeuw oud is moesten onze voorouders ’s ochtends vrijwel altijd met een nuchtere maag op zoek naar iets te eten.

Ook ten aanzien van dit ‘nuchter bewegen’ vroeg ik mij af of ik in de wetenschappelijke literatuur aanwijzingen kon vinden of dit nou gezond is of niet.

Veel van onze welvaartsziekten zijn het gevolg van overgewicht. De meest bekende ziekte die het gevolg is van overgewicht is suikerziekte of diabetes type 2. Bij suikerziekte denken we in eerste instantie aan cellen in ons lichaam die ongevoelig zijn geworden voor insuline (insuline-resistent) waardoor suiker in de bloedbaan blijft circuleren en niet wordt opgenomen in, bijvoorbeeld, de spiercellen. Mijn eerste vraag was daarom of nuchter bewegen onze insuline-gevoeligheid gunstig beïnvloedt? Met andere woorden, of nuchter bewegen onder minder insuline resistent maakt?

Nuchter bewegen en de bloedglucosewaarde

Onze spieren zijn verantwoordelijk voor 75% van de totale opname van suiker uit het bloed. Ter voorkóming/behandeling van suikerziekte is het dus belangrijk dat vooral je spieren glucose blijven opnemen. In 2010 toonden Belgische onderzoekers aan dat nuchter bewegen de insuline-gevoeligheid van de spieren verhoogde. Nuchter bewegen leidde bijvoorbeeld tot een 28% stijging van GLUT4, een eiwit dat verantwoordelijk is voor de opname van glucose uit het bloed. Een andere groep onderzoekers toonde aan dat anaerobe inspanning (bijvoorbeeld gewichtheffen) tot een sterkere en langere stijging van GLUT4 zorgde dan aerobe inspanning (bijvoorbeeld joggend hardlopen).

Maar nu komt iets belangrijks. Maar weinig mensen weten dat glucose ook zonder de aanwezigheid van insuline uit het bloed kan worden opgenomen. Sterker nog, het lijkt er op dat het merendeel van de glucose-opname onafhankelijk van insuline plaatsvindt, onder andere via GLUT1 transporters. Lichamelijke inspanning stimuleert de aanmaak van GLUT1.

Nuchter bewegen is vanuit het perspectief ‘suikerziekte’ dus een hele gezonde keuze: het stimuleert zowel de insuline-afhankelijke (GLUT4) als de insuline-onafhankelijke (GLUT1) opname van glucose uit de bloedbaan.

Nuchter bewegen en vetverbranding

Nuchter bewegen blijkt ook de productie van eiwitten (enzymen) die betrokken zijn bij het verbranden van vet te stimuleren. Dat laatste is niet alleen goed nieuws voor mensen die af willen vallen, maar ook voor de behandeling van suikerziekte.

Insuline-resistentie (suikerziekte dus) wordt namelijk ook veroorzaakt door de ophoping van vet in onze spieren. Die zogenaamde intramyocellulaire lipiden (IMCL) zorgen er namelijk voor dat onze spieren insuline-ongevoelig worden. Door nuchter te bewegen wordt vetweefsel uit de spieren verbrand. Wie alvorens te gaan sporten koolhydraten eet, blijkt juist nauwelijks vet uit de spieren te verbranden.

Nuchter bewegen zorgt er verder voor dat je lever beter wordt in het snel aanmaken van glucose (gluconeogenese), waardoor dippen van de bloedglucosewaarde minder vaak voorkomt bij mensen die regelmatig nuchter bewegen. En wie minder dipt in bloedglucosewaarden, heeft minder aandrang om te gaan snacken en daarmee minder kans op overgewicht.

Canadees onderzoeker voegde hier nog aan toe dat het ook belangrijk is om te bedenken wat je na afloop van het sporten eet. Wie na het sporten snelle koolhydraten (suikers) eet, ondermijnt daarmee al snel het vetverbrandende effect van nuchter bewegen, terwijl koolhydraten met een lage glycemische index dat niet doen.

Nuchter bewegen bevordert de prestatie

Ten slotte, en niet onbelangrijk, lijkt nuchter trainen ook de prestaties van de sporter ten goede te komen. Onderzoekers uit Nieuw Zeeland toonden aan dat de snelste stijging van de VO2-max (een maat voor het maximale zuurstof gebruik tijdens inspanning) werd bereikt door nuchter te trainen.

Conclusie

Samengevat lijkt nuchter bewegen een goede aanvulling op een gezonde leefstijl. Nuchter bewegen stimuleert namelijk vetverbranding, gewichtsverlies en insuline gevoeligheid. Door nuchter te bewegen leren we ons lichaam ten slotte om zelfvoorzienend te zijn in haar energievoorziening. Energie vrijmaken uit vet dus, in plaats van het veroorzaken van een hongergevoel dat erop gericht is dat we weer gaan eten/snoepen. Ook op die manier leidt nuchter bewegen, in ieder geval op de langere termijn, tot gewichtsverlies. Wat mij betreft genoeg redenen om dit tenminste te proberen en dan te ervaren hoe het je bevalt.

Meer lezen

Wat is diabetes nu precies?