De kunst van het goeddoen: dit is effectief altruïsme

We doneren ons suf, scheiden afval, doen misschien wel vrijwilligerswerk. Kortom: we proberen de wereld te verbeteren. Maar maken we wel echt impact? En hoe meet je zoiets? Tijd voor een kritische blik op goeddoen. Oftewel: tijd voor effectief altruïsme.

Deze zomer ontmoette ik een Australische jongen in mijn hostel. Op zijn shirt stond een logo van ‘effective altruism’, en in onze vele gesprekken kwam effectief altruïsme – oftewel EA – dan ook aan bod. Dat blijkt een heel boeiende opkomende beweging te zijn, zeker voor de weldenkende wereldverbeteraar.

Wereldverbeteren 2.0

Grote thema’s als duurzaamheid en armoede onder de loep nemen is best ingewikkeld, maar effectief altruïsme geeft krachtige tools om hierin betere keuzes te maken. Binnen de beweging staat één vraag centraal: hoe kunnen we onze middelen juist inzetten om anderen zo veel en zo constructief mogelijk te helpen? In plaats van alleen naar je hart te luisteren, gebruik je dus ook je hersenen.

Zo kijken effectieve altruïsten vooral naar bewijsstukken en goed uitgevoerde analyses om duurzame impact te creëren. Ze stellen dan ook bepaalde voorwaarden aan oplossingen voor een probleem, zoals een zo groot mogelijke schaal en een hoge mate van oplossingsgerichtheid. Daarnaast zoeken ze het liefst oplossingen voor problemen die nu heel erg verwaarloosd worden. In mijn ogen is het wereldverbeteren 2.0.

Maar hoe dan?

Door het duidelijke concept zou EA in theorie concreet uit te voeren moeten zijn, maar hoe zet je die zoden nou daadwerkelijk aan de dijk? Ik besloot Remmelt Ellen, projectmanager bij Stichting Effectief Altruïsme Nederland, aan de tand te voelen over hoe EA eruit ziet in het dagelijks leven.

In Jip-en-Janneketaal omschrijft Remmelt effectief altruïsme als ‘samen onderzoeken hoe we anderen het meest kunnen helpen, en het vervolgens ook doen’. Niet alleen lullen, maar ook poetsen: het is wereldverbeteren met een agenda. Maar hoe ziet het leven van een effectieve altruïst eruit? Remmelt vertelt: “Op dit moment organiseer ik veel evenementen om vraagstukken over EA te belichten. Verder werk ik in een ambitieus, gezellig team dat bijvoorbeeld internationale goede doelen belasting aftrekbaarmaakt, carrièreworkshops begeleidt en work-a-thons in afgelegen dorpen en landen lanceert – en dit alles online communiceert.”

Dit vind je vast ook interessant: Wait, what: gaat deze plastic-etende paddenstoel de wereld redden?

EA is bovendien een kwestie van niet alleen de wereld verbeteren, maar ook jezelf. “Momenteel werk ik veel aan mezelf: ik blijf mezelf ontwikkelen tot de persoon die hopelijk over 10 jaar op grote schaal impact maakt. Ook ik ben zeker nog een work in progress.”

Effectief altruïsme en veganisme

Eén van zijn ontwikkelingen was de keuze voor een plantaardig dieet. Hij maakte zichzelf en zijn vrienden bewust van extreem dierenleed in de intensieve veehouderij en kwam in actie. Door zelf vegan te eten, maak je op individuele schaal impact. Dat is enorm goed, maar kan ook op grotere schaal, vindt EA. Want hoe groter de schaal, hoe meer impact.

Als je op een EA-manier naar veganisme kijkt, neem je bijvoorbeeld plaats aan tafel bij grote, invloedrijke voedingsbedrijven. Samen voer je gericht landelijk campagne of steun je organisaties die dat al doen. Zo maak je nog meer impact, en daar draait effectief altruïsme om. “Het Nederlandse team van ProVeg International respecteer ik bijvoorbeeld enorm”, vertelt Remmelt me. Dat heeft onder andere vegan mayonaise op het menu van Smullers gezet, waardoor heel Nederland kan kiezen voor plantaardig.

Best pittig

Alle geboren altruïsten willen nu waarschijnlijk in actie komen. Maar ho: neem eerst een adempauze, zegt Remmelt Ellen. Effectief altruïsme is namelijk best pittig – na één artikel of podcast begrijp je het nog niet helemaal.

En dat is helemaal niet erg. Door kritisch sites als effectivealtruism.org te lezen of naar EA-bijeenkomsten te gaan , word je wél in een klap een stuk wijzer. Vanaf daar kun je stappen gaan zetten in de wereld van effectief altruïsme. Heb geen haast, adviseert Remmelt. “Je hebt waarschijnlijk nog tientallen jaren om de wereld te veranderen – dus neem de tijd.”

Meer lezen over de wereld verbeteren?

Reageer op artikel:
De kunst van het goeddoen: dit is effectief altruïsme
Sluiten