Zo ontstaan de bekende aha-momentjes in je brein

Kiara Louis 9 jul 2018 Mind

De hele dag denk je na over een antwoord op een vraag, toch kom je er maar niet op. Opeens weet je het weer, 's avonds onder de douche. Het schiet onverwacht je gedachten binnen. Dit is een ultiem aha-momentje. Hoe werkt dat precies in je brein?

In een nieuwe studie,  gepubliceerd in Thinking & Reasoning, werden het ontstaan van de zogeheten ‘Eureka momenten’ onderzocht. De deelnemers van deze studie werden in twee groepen opgesplitst. Tijdens het onderzoek werden vier experimenten gedaan, om zo te onderzoeken hoe hun oplossingsgerichtheid werd beïnvloed tijdens verschillende vraagstukken. Er was een taalkundig probleem, een visueel probleem en twee gemixte experimenten.

Intuïtie leidt tot Eureka

De eerste groep kreeg ruim de tijd om ideeën te verzamelen en te wachten op een intuïtieve ingeving. Heel anders dan de tweede groep, die met veel tijdsdruk de juiste antwoorden moesten geven. Zij gingen problemen juist overdenken, waardoor het vraagstuk onbeantwoord bleef. De uitkomsten van dit onderzoek laten goed zien hoe ons brein werkt tijdens de ‘Aha’ momenten.

In elk experiment konden deelnemers aangeven of hun oplossing intuïtief of analytisch was. Het interessante hierbij was dat de intuïtieve oplossing vaak de juiste was. Hoewel deze intuïtieve deelnemers meer kans hebben op deadlines missen, komen ze wel bij oplossingen voor problemen.

Die uitkomst is eigenlijk het tegenovergestelde wat je zou denken. We associeren intuïtie nog te vaak met een vaag onderbuikgevoel, zeker in de zakenwereld bijvoorbeeld. Toch kunnen er interessante inzichten worden gevonden, door middel van intuïtie.

Bewezen: ook als je ouder wordt, groeit je brein nog gewoon door

Doe het vooral rustig aan

Als we mensen dus voldoende tijd geven om vraagstukken te beantwoorden, dan komt zo’n Eureka-moment vanzelf. Best herkenbaar, bijvoorbeeld wanneer je sleutel weg is. Negen van de tien keer vind je deze wel weer, wanneer de grootste stressmomenten weer verdwenen zijn.

Hoe meer je nadenkt, hoe meer er misgaat.

Die stressmomenten kan je dan zien als gehaast, analytisch moeten reageren. Een plotselinge ingeving komt vanuit je intuïtie. Geen gek idee dus, om daar meer op te vertrouwen. Afgezien daarvan zitten er ook zeker nadelen aan die intuïtieve ingevingen, soms kan het namelijk erg lang duren voor zo’n moment komt. Niet zo handig als je een deadline moet halen.

Ben jij creatief? Dan is je brein heel verbonden

Don’t mind the details

Het proces van oplossingen zoeken bepaalt precies zijn eigen tijden en als de juiste verbindingen ontstaan, komt er een doorbraak.

Een auteur van dit onderzoek vertelt: “Als je op zoek bent naar creatieve oplossingen, blijf weg van de details. Het moment dat je zo’n ingeving hebt bereikt, moet je alles loslaten. Koppel jezelf los van je intellect en laat alles z’n gang gaan. Alleen zo kom je tot veel betere uitkomsten.”

Stanford auteur en Ph.D. Manisch Saggar stelt: “Hoe meer je nadenkt, hoe meer er misgaat.” Dat sluit ook aan bij de stelling dat analytisch denken Aha-momenten niet ten goede beïnvloedt.

De Super 8

De grote (en ingewikkelde) vraag is dan ook: hoe werkt dit in ons brein? Ten eerste heeft intuïtie dus duidelijk een streepje voor. Daarnaast kan er nog een verklaring worden gegeven. Deze is anders dan theorieën die vertellen dat creativiteit vanuit je linkerhersenhelft komt. De volgende verklaring gaat namelijk nog wat stappen verder.

De zogenaamde ‘Super 8’ zorgt voor die ultieme Eureka momenten. Deze breinactiviteit heeft deze naam vanwege de feedbackloop die wordt gemaakt in je grijze massa.

De linker cerebrale hemisfeer (onderdeel van je linkerhersenhelft) stuurt de rechterkant van je lichaam aan en de rechter cerebrale hemisfeer stuurt de linkerkant van je lichaam aan en andersom.

Op deze manier worden er veel verbindingen gemaakt in ons cerebellum. Dit is een hersenonderdeel dat belangrijk voor motoriek, cognitieve processen, aandacht en taal. Onder cognitieve processen vallen dus ook die Eureka momenten. Aha.

Krijg je kippenvel van muziek? Dan heb je een speciaal brein

Armen en benen bewegen

Zo’n Super 8 klinkt heel ingewikkeld, maar kan bijvoorbeeld optreden wanneer je je armen en benen beweegt en tegelijkertijd nadenkt over iets.

Er ontstaan dan bijzondere verbindingen in je hersenen, waarbij als het ware elke kamer en elk hoekje van je brein bezocht wordt. Alsof er een Swiffer door je hoofd heengaat en alle informatie en inzichten verzamelt. Voor je het weet, heb je dan een Eureka moment.

Het heeft dus geen zin om te zoeken naar ingevingen of Aha-momenten. Hoe meer je nadenkt, hoe meer er misgaat. Op je intuïtie vertrouwen is the way to go. En werkt dat allemaal niet, ga dan gewoon voor een Super 8.

Meer over psychologie?

Wil je meer interessante artikelen over psychologie? Meld je nu aan voor onze Bedrock Weekly

 

Reageer op artikel:
Zo ontstaan de bekende aha-momentjes in je brein
Sluiten