Een mooi initiatief dat obesitas én honger tegelijkertijd aan wil pakken

Sophie Borghouts 20 jan 2017 Body

De afgelopen dertig jaar is in Nederland het aantal mensen met overgewicht dramatisch gestegen. De huidige cijfers zijn vergelijkbaar met de situatie in de VS tien jaar geleden. Maar liefst 50% van de Nederlanders is te zwaar. Van hen is 10% zelfs zo zwaar dat ze, vaak zonder het te weten, in de gevarenzone van obesitas zitten en feitelijk als ‘patiënt’ beschouwd kunnen worden. Het aantal dikke mensen groeit, maar het aantal extreem dikke mensen stijgt nog sneller.

Overgewicht en obesitas gaan vaak samen met allerlei gezondheidsklachten en chronische aandoeningen als suikerziekte, slaapproblemen, hoge bloeddruk, depressie, hart-en vaatziekten en ga zo maar door. Deze gezondheidsproblemen hebben vaak niet alleen te maken met een teveel aan gewicht, maar ook aan een tekort aan de juiste voedingsstoffen.

Ernstig overgewicht en honger

Uit de landelijke gezondheidsmonitor blijkt dat overgewicht in Nederland minder voorkomt in regio’s met hoger opgeleiden. Dit zie je ook terug in andere Europese landen, waar onder mensen met een laag inkomen en een lager opleidingsniveau hogere cijfers van obesitas voorkomen. Hoe tegenstrijdig het ook klinkt, obesitas en overgewicht gaan vaak samen met armoede en honger. Ongezond voedsel is helaas een stuk goedkoper dan gezonde voedingsproducten en zit vol met suikers en andere chemische toevoegingen. Daarnaast missen mensen uit armere wijken vaak ook de kennis en middelen om gezonde keuzes te maken. Waar hoogopgeleide goedverdienende huishoudens volop toegang krijgen tot gezonde maaltijden en voedingsproducten, eindigen mensen met een lager inkomen vaak met ongezonde (goedkopere) maaltijden op tafel.

Een inspirerend en succesvol initiatief

Voormalig beurshandelaar Sam Polk zag dit ook terug in zijn stad Los Angeles, en kreeg het idee om hier iets mee te gaan doen. Hij besloot te stoppen met zijn goed betaalde Wall Street job om de rest van zijn carrière in het teken te laten staan van zorg voor anderen. Zijn non-profitorganisatie Groceryships heeft als doel om tegelijkertijd zowel obesitas als honger en voedselarmoede aan te pakken.

Groceryships

Het Groceryships programma biedt gezinnen met een laag inkomen ‘grocery scolarships.’ Deze scolarships bieden ouders, die in zogenaamde ‘food deserts’ (gebieden waar het moeilijk is om aan gezonde voedzame producten te komen) wonen, een kans op een gezonder leven. Eén ouder (meestal een moeder) vormt een groep met 10 andere ouders. Deze groep komt wekelijks gedurende zes maanden bij elkaar. De bijeenkomsten bestaan uit voedingsvoorlichting, gezonde kooklessen en 30 tot 40 dollar aan gratis, verse producten die elke week opnieuw aangeleverd worden.

Er komt op het gebied van voeding vaak een stuk meer bij kijken dan alleen het wel of niet kunnen betalen ervan. Onderwerpen als emotioneel eetgedrag, trauma, stress, depressie, verslaving, familie omstandigheden en geloofsovertuiging spelen vaak ook een grote rol. Om deze reden zijn de bijeenkomsten niet schools opgezet, maar hebben ze eerder de vorm van een steungroep. Ouders zitten in een kring en een groot deel van de tijd wordt besteed aan het delen van hun persoonlijke uitdagingen en overwinningen op het gebied van voeding en gezondheid.

Aan het einde van het traject is er een afsluitende en vaak emotionele uitreiking. Hierna gaan de deelnemers van het programma verder, door zelf nieuwe groepen te leiden en door het thema gezondheid te verspreiden via hun eigen netwerk van buren, vrienden en familie. Dit jaar heeft Groceryships al tussen de 20 tot 30 groepen op het programma staan, waarmee zo’n 200 tot 300 families worden bereikt.

Everytable

Met de kennis en ervaring die Sam Polk heeft opgedaan tijdens zijn loopbaan op Wall Street en geïnspireerd door de moeders van Groceryships heeft hij samen met voormalig vermogensbeheerder David Foster ook nog een ander succesvol project opgericht: Everytable. Dit inmiddels succesvolle bedrijf verzorgt betaalbare, gezonde, kant en klaar maaltijden in achterstandswijken. Zij kwamen op het idee voor Everytable doordat zij van de moeders uit de Groceryships meetings steeds te horen kregen dat zij naast de verzorging van hun kinderen en vaak meerdere baantjes tegelijk geen tijd hadden om te koken. Hierdoor kwam het veel voor dat zij eten moesten afhalen, wat vaak neerkwam op goedkope bewerkte fast food maaltijden.

Gezonde en onbewerkte voeding, betaalbaar voor iedereen

Sam en David wilden een gezond, betaalbaar alternatief voor deze vrouwen verzorgen. Zij ontwikkelden een nieuw bedrijfsmodel waar gebruik wordt gemaakt van één centrale keuken waar het eten wordt bereid voor kleine ‘to go’ afhaalwinkeltjes door de stad. De prijzen van de maaltijden worden vastgesteld naar aanleiding van de buurt waar de winkel staat. Omdat de behoeftes in elke buurt weer verschillend zijn, wilden zij een model ontwikkelen waardoor iedereen toegang heeft tot dezelfde soort maaltijden tegen een prijs die zij kunnen betalen.

Elke winkel maakt winst op zijn maaltijden, maar in armere buurten liggen de marges lager dan in buurten waar mensen meer verdienen. Op die manier zorgt dit model ervoor dat gezonde en onbewerkte voeding betaalbaar is voor iedereen, in welke buurt je ook woont. In LA is het een groot succes. Er zijn veel families die aan het begin van de week meerdere maaltijden komen halen om in te vriezen voor de rest van de week, wat laat zien dat zij met Everytable goed inspelen op de behoeftes van de community.

Collectieve verantwoordelijkheid

Overgewicht in de samenleving is iets waar we allemaal mee te maken hebben. De kosten voor de gezondheidszorg rijzen de pan uit en zullen de komende jaren alleen maar stijgen. Daarnaast hebben we met zijn allen ook wel een bepaalde verantwoordelijkheid om een gezonde levensstijl voor iedereen toegankelijk te maken. Obesitas moet daarom niet alleen gezien worden als een individueel probleem, maar ook als collectief probleem, waar we met zijn allen iets aan moeten doen.

De overheid moet zijn verantwoordelijkheid nemen, maar ook de initiatieven van betrokken burgers kunnen grote impact hebben. De projecten van Sam Polk in de VS zijn hier een mooi voorbeeld van. Maar ook in Nederland is hier aandacht voor en wordt er bijvoorbeeld creatief gebruik gemaakt van voedseloverschotten om voedselarmoede tegen te gaan.

Meer lezen?

Wil je meer weten over dit soort sociaal ondernemerschap in Nederland bekijk dan eens deze ondernemingen: De Sociale Kruidenier en The Odds. Ook de TEDx talk van Fiona Jongejans over voedselverspilling en voedselarmoede is een aanrader.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Een mooi initiatief dat obesitas én honger tegelijkertijd aan wil pakken
Sluiten