Deze duurzame innovaties in miljoenensteden helpen het milieu enorm

Shanghai brengt landbouwgrond de stad in

Naar verwachting leeft in 2030 zo’n 60 procent van de wereldbevolking in zogenoemde ‘megasteden’. Om als stad voor dat label in aanmerking te komen, moet je aardig je best doen: megasteden hebben een inwoneraantal van boven de 10 miljoen. Ter vergelijking: Amsterdam, waar de laatste tijd zo veel mensen naartoe trekken dat de huizenprijzen de pan uit rijzen, telt er ‘slechts’ een kleine 825.000.

Hoe al die mensen zullen leven, hangt voor een belangrijk deel af van de keuzes die de leiders van vandaag maken. Hoe voorkomen we dat zulke gigantische stedelijke gebieden natuur en milieu nog verder de vernieling in helpen?

Slimmere steden

Je hebt vast weleens gehoord van het begrip smart home. Zo’n slimme thermostaat, een tablet waarmee je het licht, je muziekinstallatie, de televisie en het liefst ook je koffiezetapparaat bedient – dat idee. Ook steden moeten steeds slimmer worden. Het lijkt een race te worden tussen technologische ontwikkeling en de groeiende wereldbevolking, als we willen dat steden leefbaar blijven met al die nieuwe inwoners.

Nou hebben de meeste mensen – met dank aan films als Star Wars – wel een bepaald beeld bij steden van de toekomst. Maar welke innovaties zijn er al in ontwikkeling, die er ook in de toekomst voor moeten zorgen dat we onze impact op het milieu niet nog verder uitbreiden? En wachten de wereldleiders niet te lang?

Ik ging op zoek naar een aantal duurzame innovaties die al worden gebruikt in grote steden – niet per se megasteden, al staan er wel een paar tussen. Het zal je misschien niet verbazen dat die in China liggen. Maar ook dichter bij huis, en in steden die nog een lange weg hebben te gaan voor ze zichzelf megastad mogen noemen, zijn interessante dingen gaande.

Shanghai

Aantal inwoners: 24,15 miljoen
Ontwikkeling: Landbouwstad

Dit concept is gebouwd op de snel groeiende bevolking in China, maar speelt ook in op het feit dat er tegelijkertijd veel landbouwgrond verloren gaat aan verstedelijking. De oplossing: breng de landbouwgrond de stad in! ‘Sunqaoi Shanghai’ is een gebied van ruim 100 hectare met onder andere algenkwekerijen, verticale zaadbanken, kassen en publieke pleinen en parken – maar ook huizen, winkels en restaurants.

Beijing

Aantal inwoners: 21,5 miljoen
Ontwikkeling: Luchtzuiveringsinstallatie voor de publieke ruimte

De naam van de ‘Smog Free Tower’ laat weinig aan de verbeelding over: deze toren van ruim 7 meter hoog is bedoeld voor het zuiveren van de buitenlucht. En met een Nederlands tintje, want de toren werd ontwikkeld door ‘onze’ Daan Roosegaarde. Roosegaarde is kunstenaar en wilde eens iets anders dan sensoren en dataverzamelingen om de vervuilingen in de lucht te meten. Hij werkt liever met zaken als lichtgevend plankton – en dus een metershoge, luchtzuiverende toren. Zijn project werd al getest in Rotterdam, maar staat met de lucht van Beijing voor een veel grotere uitdaging.

Dit vind je misschien ook interessant: Nederlandse ontwerpster komt met energie-opwekkende backpack.

 

Chicago

Aantal inwoners: 2,7 miljoen
Ontwikkeling: Zenuwnetwerk voor de stad

Sensoren mogen dan niet ‘hip’ genoeg zijn voor een kunstzinnige geest als Roosegaarde, dat wil niet zeggen dat ze geen waardevolle toevoeging kunnen leveren aan de steden van de toekomst. In Chicago wordt een heus zenuwnetwerk aangelegd dat van alles in de stad kan meten en haar inwoners van informatie kan voorzien – denk aan een verkeerslicht dat je waarschuwt dat je een glad stuk stoep of weg nadert.

Daarnaast meet The Array of Things zaken als de vervuiling van de lucht. Dit doet het tot op wijkniveau, zodat je in de toekomst precies kunt zien welke buurten je beter kunt mijden tijdens je rondje hardlopen. Het meet ook de trillingen en het geluid van zware voertuigen en monitort welke gebieden op welk moment van de dag bijzonder druk zijn, zodat hierop kan worden ingespeeld met reisadvies om files en de bijbehorende vervuiling zoveel mogelijk te voorkomen.

Amsterdam

Aantal inwoners: 825.000
Ontwikkeling: Marktplaats voor grondstoffen

Hoewel onze hoofdstad aanmerkelijk minder inwoners telt dan de andere steden in dit lijstje, is er wel degelijk een ruimteprobleem. Daarnaast zit innovatie ingebakken in het DNA van de stad. Amsterdam wil dan ook voorloper zijn op het gebied van de stad van de toekomst, met name van de circulaire economie: een economie waarin zo min mogelijk – liefst geen – grondstoffen en producten verloren gaan.

Daarom wordt er al enige tijd gewerkt aan een ‘hub’ voor circulair bouwen, waarin grondstoffen na de sloop van een gebouw terug de bouwketen in worden gebracht. Op een digitale marktplaats kunnen de gewonnen materialen worden aangeboden, om vervolgens te worden opgekocht door ontwikkelaars van nieuwe bouwprojecten. Zo gaan er minder kostbare grondstoffen verloren.

Tim Lommerse werkt als contentmanager voor Inbox, bouwt daarnaast in zijn vrije tijd aan een blog over natuurlijke geneeswijzen en probeert al een tijdje door te breken als YA-auteur. Daarmee combineert hij zijn passie voor schrijven met die voor de natuur. Tijdens zijn studie Nederlands volgde hij al extra vakken op het gebied van milieuwetenschappen. Tim stond drie keer op de shortlist van een schrijfwedstrijd georganiseerd door een grote uitgeverij. Tot op heden goed voor een tweede en een derde plaats, maar hij weigert zichzelf nu al te bestempelen als ‘de eeuwige shortlister’.