De duurzaamste drijvende woonwijk van Europa komt gewoon in Amsterdam-Noord

Dit jaar jaar start de bouw van Schoonschip, de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa - in Amsterdam-Noord. Bedrock sprak met Marjan de Blok, initiatiefnemer en toekomstige bewoner.

Het Johan van Hasseltkanaal is een zijkanaal van het IJ in Amsterdam-Noord. Nu is het daar nog rustig, maar dat gaat snel veranderen. Dit jaar start namelijk de bouw van Schoonschip, een drijvende woonwijk die zo duurzaam mogelijk wordt ingericht. De wijk zal ruimte bieden aan 46 huishoudens (iets meer dan honderd bewoners) en één collectieve gebruikersplek, op dertig waterkavels. Bedrock sprak met Marjan de Blok, initiatiefnemer en toekomstige bewoner van de wijk, over haar droom die bijna waarheid wordt.

Dit jaar start de bouw van de woningen, bijna tien jaar nadat jij voor het eerst op het idee kwam. Waar kijk je het meest naar uit?

‘Ik kijk uit naar de definitieve omslag naar een duurzamer bestaan. Ik wil graag duurzaam leven, maar weet niet goed hoe ik dat moet doen op driehoog achter waar ik nu woon. Op Schoonschip kunnen we samen slim inkopen doen en zijn we onafhankelijk door de energie die we zelf opwekken. Dat groepsgevoel spreekt me aan. Bovendien lijkt het me heerlijk om op het water te wonen, dichtbij de natuur en meer in sync met de seizoenen.’

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Op welke manier worden de woningen op Schoonschip duurzaam?

‘Heel veel verschillende manieren. Zo hebben we allemaal zonnepanelen op het dak en is elke boot verbonden aan een smartgrid (een intelligent energienet waaraan een meet- en regelsysteem is toegevoegd, red.). Dat systeem houdt precies de vraag en het aanbod van verschillende energiebronnen bij. Als bijvoorbeeld wordt opgemerkt dat ik te veel energie produceer, gaat dat overschot naar een andere bewoner.’

‘Ook worden alle boten passief gebouwd (een Passiefhuis is zo goed geïsoleerd dat het negentig procent minder energie nodig heeft om verwarmd te worden, red.) en wordt er bijvoorbeeld goed gekeken naar hoe de boten liggen ten opzichte van de zon. De woonkamer bouw je bijvoorbeeld op het zuiden, zodat de zon het grootste deel van de dag in die ruimte schijnt. Doordat het huis zo goed geïsoleerd is, is dat voldoende om het te verwarmen. Op zulke dingen worden allemaal gelet. Aardgas zullen we door al die maatregelen helemaal niet gebruiken.’

[/source]

Naast de duurzame woningen zijn er nog meer ambitieuze plannen. Zo willen jullie als gemeenschap graag gezamenlijk inkopen doen, auto’s en wasmachines met elkaar delen en yoga- en filmavonden met elkaar organiseren. Maakt dat Schoonschip een soort woongroep?

‘Een beetje, maar wel een moderne. Er bestaan veel vooroordelen over woongroepen. Het is niet zo dat we dan elke woensdagmiddag biodanza doen en brandnetelthee met elkaar drinken. Maar het is wel de bedoeling dat we als gemeenschap nadenken over hoe we met elkaar samenleven in een stad om dat uiteindelijk op een duurzame en logische manier in te richten. Gezamenlijk inkopen doen en gedeeld vervoer zijn dan logische oplossingen. Maar iedereen heeft gewoon een eigen voordeur en privéruimte.’

Ik dacht meteen: het zou te gek zijn om met een groep mensen samen te wonen op zulke duurzame woonboten.

Hoe kwam je eigenlijk op het idee, zo’n tien jaar geleden?

‘Ik werk als programmamaker voor televisie. Destijds maakte ik een item over duurzaam wonen. Ik bezocht GeWoonboot, een zelfvoorzienende werkplek op het water in Amsterdam-Noord. Ik was enorm onder de indruk van hun manier van leven en dacht meteen: het zou te gek zijn om met een groep mensen samen te wonen op zulke duurzame woonboten. ‘s Avonds deelde ik dat idee met een vriend, Thomas Sykora, die ook meteen enthousiast was. Toen zijn we plannen gaan maken en hebben we alles in gang gezet. Gaandeweg heeft zich een hele groep enthousiastelingen om ons heen gevormd.’

Waarom heeft het zo lang geduurd om het plan uiteindelijk te realiseren?

‘Allereerst moesten we op zoek naar een geschikte locatie. We hebben gekeken naar gebieden in de Houthavens, Amsterdam-Oost en Zaandam. Door de crisis lagen veel ontwikkelingsplannen stil, waardoor gesprekken op niets uitliepen. Uiteindelijk kwamen we in het Johan van Hasseltkanaal in Noord terecht, waarover iedereen enthousiast was. Wanneer je een nieuwe woonwijk wil realiseren heb je simpelweg met zoveel belanghebbende partijen te maken. Een lange adem is dan een vereiste.’

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Degenen die de komende jaren op Schoonschip gaan wonen willen het écht dus!

‘Precies, dat lange proces fungeerde eigenlijk een beetje als een natuurlijke selectie. Onze insteek was aanvankelijk om met vrienden Schoonschip te realiseren. Maar uiteindelijk is dit niet iets wat je alleen maar met vrienden doet omdat het leuk is. Als je samen een duurzame woonwijk wil realiseren moet je allemaal een lange adem hebben, een zeker budget, risico’s durven nemen én dezelfde ideeën en idealen hebben als het op duurzaamheid aankomt. Uiteindelijk bleken zoveel mensen interesse te hebben, dat we echt hebben moeten selecteren. Daarbij is vooral gekeken naar financiële haalbaarheid en duurzaamheid.’

Duurzaam leven is niet bepaald goedkoop en vraagt vaak een forse investering vooraf. Betekent dat dat Schoonschip een rijkeluiswijk wordt?

‘Nee, helemaal niet. We zijn juist met elkaar op zoek gegaan naar de voordeligste manier van bouwen. Doordat we met een groep zijn, kun je de kosten makkelijker verdelen. De mensen die op Schoonschip gaan wonen zijn vooral middenklasse, denk ik. Het is niet zo dat het een dure villawijk wordt.’

Meer lezen?

Hoe zo duurzaam mogelijk te eten zonder veganist te worden.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
De duurzaamste drijvende woonwijk van Europa komt gewoon in Amsterdam-Noord
Sluiten