Dit is waarom het leven de moeite waard is, volgens Filosoof Albert Camus

Tom Hofland 28 jan 2018 Editorial

Filosofie en de Vogue, twee begrippen die je niet snel bij elkaar zult verwachten. Toch verscheen in 1946 de charmante grijns van Albert Camus, één van de bekendste Europese filosofen, in het modeblad. Waar we bij filosofen vaak aan Grieken of ietwat uitgezakte pijprokende mannen denken (lees: Jean-Paul Sartre) was Camus een vreemde eend in de bijt: een stijlicoon; mannen wilden hem zijn en vrouwen wilden met hem zijn.

Maar waren zijn ideeën ook een beetje de moeite waard?

Camus, een Fransman geboren en opgegroeid in Algerije, kreeg grote bekendheid met zijn in 1942 uitgegeven roman ‘De Vreemdeling’ en zijn in hetzelfde jaar verschenen essay ‘De Mythe van Sisyphus.’

De mythe van Sisyphus begint met een in eerste opzicht vrij zwartgallig statement:

[pullquote]Er is maar één echt belangrijk filosofisch probleem en dat is: zelfmoord. Antwoord geven op de vraag of het leven de moeite waard is, is antwoord geven op de fundamentele vraag van filosofie. De rest is bijzaak.[/pullquote]

Dat klinkt in eerste opzicht misschien als een pessimistische vraag om je essay mee te beginnen, maar is dat ook zo?

Albert Camus was ervan overtuigd dat er geen groter doel zat achter het menselijk bestaan. Hij was van mening dat de mensen een rationeel antwoord zochten op een irrationele wereld. Daarom ontstonden er volgens hem religies: om het irrationele te kunnen verklaren. Volgens Camus is dit leven het enige leven en is er geen hoger doel om naar te streven. Dit maakt de wereld ‘absurd.’ Volgens hem was dit ook de reden om je af te vragen of het leven dan überhaupt wel de moeite waard was.

Om te begrijpen hoe schokkend dit idee van een ‘zinloos bestaan’ was moet je je voorstellen dat, meer dan tweeduizend jaar lang, de meerderheid van de mensen er van overtuigd was dat het leven absoluut een hoger doel had: God. Veel mensen die een zwaar leven hadden konden troost putten uit het feit dat er een nieuw leven of andere beloning te wachten stond na dit leven. Dit is nu bijna niet meer voor te stellen, maar dit was ook nog in de tijd van Camus voor de meerderheid van de mensen een absolute zekerheid.

Dat daar ineens een charmante man verscheen die verkondigde dat het leven helemaal geen doel had, viel dan ook bij veel mensen rauw op hun dak.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Albert Camus gebruikte in de zijn essay een metafoor voor alle mensen: de Griekse koning Sisyphus. Sisyphus had een akkefietje met de Goden en voor straf moest hij een enorme ronde steen een berg opduwen. Zodra de steen boven was, rolde deze weer naar beneden en begon hij weer van voren af aan.

Volgens Camus was dit een symbool voor alle mensen: wij proberen ons hele leven iets op te bouwen, wat aan het eind van de rit gedoemd is om, op het moment van onze onvermijdelijke dood, weer van de berg af te kletteren.

Niet echt een motivational speech, zou je zeggen. Maar als je door dit idee jezelf met de gordijnen dicht in bed wil verstoppen en chocolade wil eten tot je er in stikt: lees nog even verder. Camus zelf vond dit namelijk helemaal geen pessimistisch idee.

Wie de alledaagse dingen met plezier en intensiteit beleeft, heeft een leven dat de moeite waard is

Ja, dacht Camus: we zijn uiteindelijk gedoemd om te sterven, waarschijnlijk zal de wereld uiteindelijk zelfs vergaan en zal niemand zich ooit nog iets van ons kunnen herinneren, maar tóch moeten we het leven ondergaan. We zijn misschien zoals Sisyphus, bezig met een zinloze taak, maar wat als we ons voorstellen dat Sisyphus gelukkig was?

Volgens Camus was er namelijk een enorm geluk uit het leven te halen, en dat is wat het leven uiteindelijk de moeite waard maakt. Hij was dan ook een groot liefhebber van het plezier dat het alledaagse ons kan brengen: een versgebakken broodje, de zon op je huid, een nacht tussen de lakens met je geliefde of een avondje dansen. Wie de alledaagse dingen met plezier en intensiteit beleeft, heeft een leven dat, aldus Camus, de moeite waard is.
Volgens hem was zijn filosofie ‘een uitnodiging om te creëren in het midden van een woestijn.’

“Als er één zonde is die je in dit leven kunt begaan,” zei hij, “is het het hopen op een ander leven en de grootsheid van dit leven ontlopen.”

Albert Camus probeerde dan ook van het leven te genieten. Helaas mocht hij dit niet lang doen. Op 46-jarige leeftijd kwam hij om het leven bij een auto ongeluk. Zijn uitgever, die achter het stuur zat, was vol op een boom gereden.

In Camus’ zak werd een treinkaartje gevonden: ongebruikt. Hij had op het laatste moment besloten toch niet met de trein te gaan.

[/caption]Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Dit is waarom het leven de moeite waard is, volgens Filosoof Albert Camus
Sluiten