Het belang van discussiëren buiten je filterbubbel (en hoe je dat doet)

Ruil je denigrerende houding in voor nederigheid

We kunnen niet ontkennen dat er een groeiende polarisering is in de wereld; denk maar aan al die verbaasde reacties toen de Brexit erdoorheen kwam, of toen Trump president werd. Dat zijn gebeurtenissen die op zich geen verbaasde reacties zouden hoeven krijgen – als mensen tenminste af en toe uit hun bubbel zouden stappen. Maar hoe doe je dat?

Al eerder schreven we over de onzichtbare socio-culturele bubbel waar veel mensen in zitten; zeker sommige Randstedelingen vertonen daar nogal eens kenmerken van. In ons artikel haalden we een voorbeeld aan dat dit fenomeen pijnlijk duidelijk maakte. Een Amsterdams meisje had een weekendje Vlieland geboekt: ‘Goh, wat is het op Vlieland heerlijk rustig. En wat goed dat die mensen zo tevreden kunnen zijn met hun simpele leventje in HEMA-singlet! Ik zou het nóóit kunnen.’ De schrijfster haalde zich de hoon van driekwart Nederland op de hals.

Ook in dit artikel van Brandpunt wordt heel goed geschetst dat sommige mensen onbewust een elite vormen in de maatschappij, die totaal niet toegankelijk is voor mensen die hierbuiten vallen. “Onder hun arm dragen ze een linnen tasje, het liefst met daarop een logo van een goed doel, een duurzaam merk, of een literaire quote over boeken. In hun mandjes liggen biologische groenten en fruit, vegetarische roockworst, haverkoeken, slow sapjes met biet, venkel, en vergeten groenten, bier van de digitaal ondernemer/brouwer op de hoek, afwasmiddel dat lijkt op kraanwater, en kraanwater in papieren zakjes (handig, voor onderweg).”

Een empathische maatschappij

Oeps, best wel herkenbaar voor ons, als we eerlijk zijn. Het is dus duidelijk dat al onze bubbels, samen met een goede dosis Randstedelijke arrogantie, zorgen voor die groeiende polarisatie. In het voorbeeld van het weekendje Vlieland lijkt dit redelijk onschuldig, maar wanneer je dit doorvoert naar grotere onderwerpen als politiek, kan het best een grote impact maken.

Filterbubbels zijn bijvoorbeeld een grote bron van haat en angst in een maatschappij. Veel mensen hebben een onbewuste of onderliggende aversie tegen mensen die heel ver van hen af staan. Een grachtengordelbewoner knoopt nu eenmaal niet heel gauw een praatje aan met iemand uit een achterstandswijk of asielzoekerscentrum – uitzonderingen daargelaten. Maar als we niet meer met elkaar praten, zullen we elkaar al helemaal niet meer begrijpen. En met zulk onbegrip en hatelijke gevoelens, heb je uiteindelijk een goed recept voor geweld en zelfs oorlog. Niet echt wat we willen.

Bovendien wordt een maatschappij empathischer als mensen meer met elkaar praten; buurten worden veiliger als vreemden een praatje met elkaar maken. Meerdere onderzoeken tonen aan dat de criminaliteit lager is op plekken met een hoge sociale cohesie. Ook worden mensen letterlijk ouder als ze meer het gesprek met elkaar aangaan.

Genoeg redenen om te discussiëren buiten onze filterbubbel. Misschien heb je iets aan deze tips.

Inlevingsvermogen

Als je iets echt totaal anders ziet dan de ander, kan dat voor een bepaalde afstand zorgen. Inlevingsvermogen is dan je beste vriend. Respecteer iemands visie op zijn minst; je hoeft het er niet eens mee eens te zijn, maar je kunt wel proberen het te begrijpen.

Dit vind je vast ook interessant: Amsterdam, er is ook leven buiten de ring.

 

Nederigheid

In discussies buiten je filterbubbel, is een denigrerende houding aannemen zo’n beetje het stomste wat je kunt doen. Stel je dus nederig op, zonder het doel om de ander te overtuigen. Realiseer je dat iedereen zijn eigen referentiekader heeft: er is simpelweg niet één waarheid, ook al ben je nog zo overtuigd van je eigen gelijk. Verruil je iets te zelfverzekerde houding liever voor een open houding. Gevalletje honing vangt meer vliegen dan azijn.

Goedheid

Mensen die het niet met jou eens zijn, zijn ook gewoon mensen. Om echt een goede conversatie aan te gaan, werkt het dus niet om de aanname te hebben dat zij een slecht, onwetend, of egoïstisch persoon zijn. Ga gewoon van de goedheid van mensen uit, wat sowieso een mooie leidraad is in je leven. Wanneer je die goedheid als uitgangspunt van een conversatie neemt, kun je de ander veel meer respecteren – en andersom.

Dat iedereen buiten zijn bubbel mag treden – of ‘m kapot mag prikken – is dus wel duidelijk. En geloof ons: inlevingsvermogen, nederigheid en goedheid zijn je beste vrienden.