De crisis van de hedendaagse mannelijkheid

Redactie 17 nov 2018 Mind

De hedendaagse man bevindt zich in een crisis. Hij is niet uitgezonderd van maatschappelijke ontwikkelingen die een steeds grotere stempel op het leven drukken. Tegenwoordig is er – een stuk meer dan dat vroeger het geval is –  een zekere plicht om in het leven te slagen.

In vroegere tijden was het niet zo’n ramp als je een gewoon leven binnen de Nederlandse landsgrenzen leidde. Af en toe maakte je een tripje met de auto, bij hoge uitzondering pakte je het vliegtuig en misschien verliet je één keer in je leven het continent. Je had een relatief normale baan, ergens op een kantoor, je leidde een tamelijk onbezorgd gezinsleven, en dat was het dan.

De drift om ons te vergelijken met anderen

Een ander, zeer opvallend verschil met het heden, iets wat er bijna onmerkbaar ingeslopen is, is dat je vroeger niet voortdurend op de hoogte was van het leven van iedereen uit je omgeving. Tegenwoordig is dat wel het geval: door social media weten we constant wat al onze vrienden, ‘kennissen’ maar ook volslagen onbekenden, aan het doen zijn. En we hebben nu eenmaal de drift onszelf met anderen te vergelijken, mannen en vrouwen, allebei op hun eigen manier.

Dit leidt er voor sommige mannen toe, dat ze worden doodgegooid met voorbeelden van ‘hoe het in het leven allemaal beter kan’. Gedurende een zekere periode, laten we zeggen van ergens in het midden van de jaren ’90 tot het eind van het daaropvolgende decennium was het misschien een zegen dat alles mogelijk was, maar vanaf dat moment, ergens eind jaren ’00, is het een probleem geworden. De vrijheid is heel gradueel omgeslagen in een plicht. Tegenwoordig moet je een verre reis gemaakt hebben en een fantastische carrière hebben, en als dat niet het geval is, even goede vrienden, maar dan ligt het wel aan jezelf. Voor sommige mannen leidt dit ertoe dat zich op een bijtende, soms stekende manier verplicht voelen vrouwen te versieren, mooie vrouwen en veel vrouwen.

Mannen verkeren in een crisis: wat is mannelijkheid en bestaat het überhaupt nog in de 21ste eeuw?

The Game

Jonathan, een biomedische wetenschapper van zevenendertig, zwaarlijvig en kalend, voelt deze plicht ook, hoewel hij er met geen mogelijkheid aan kan voldoen, en dat maakt hem somber, zeer somber. Hij gaat naar Zuid-Amerika om orde op zaken te stellen in zijn leven. Deze reis brengt hem echter niets dan betaalde seks, waardoor hij zich nóg slechter voelt. In het vliegtuig terug naar Nederland ontmoet hij Michel, een Pick Up Artist (PUA) die hem introduceert in ‘the Game’.

De Pick Up Artist Scene is rond 2000 in de Verenigde Staten ontstaan. Er zijn allerlei goeroes, die op uiteenlopende manieren ‘doceren’ hoe je vrouwen het hof kunt maken – en de technieken werken, schrikbarend goed zelfs. Sommige Average Frustrated Chumps (AFC’s) weten zich op te werken tot ware naturals (mannen die ‘van nature’ een veelheid aan vrouwen weten te versieren). Waar in deze scene aan voorbijgegaan wordt, is wat er daadwerkelijk van binnen gevoeld wordt. Dingen kunnen uiterlijk gezien nog zo goed lukken; het versieren van veel mooie vrouwen, het hebben van een fantastische carrière, het maken van vele verre reizen, tegelijk is er echter vaak sprake van een holle of sombere gevoelswereld.

Kortstondig geluk

In eerste instantie brengt Jonathan niets van zijn nieuw verworven kennis terecht. Hij wijt het succes dat Michel als versierder heeft aan diens uiterlijk: hij heeft een knap gezicht, een gespierd lichaam en is 1 meter 98 lang. Na verloop van tijd slaagt Jonathan er met zijn mindere fysiek echter ook in de PUA-technieken met succes toe te passen, en het lijkt hem kortstondig geluk op te leveren. Na verloop van tijd treedt er echter een zekere vervlakking in zijn gevoelsleven op, en merkt hij dat hij niet gelukkig meer wordt van het steeds maar weer versieren van een nieuwe vrouw. Hoewel hij het bij herhaling afweert, hunkert hij naar daadwerkelijke verbinding.

Aan de plicht om te slagen, is een notie gekoppeld dat het geluk zo maar af te dwingen zou zijn. Het is de vraag of we onszelf daarmee niet schromelijk overschatten. Is het niet zo dat we door ons overschot aan cognitief vermogen allemaal fictieve ‘eisen’ hebben bedacht, waaraan een mensenleven moet voldoen, om geslaagd te zijn, terwijl deze eisen volstrekt niet overeenkomen met de zaken waar je als dier, mens, vrouw of man écht gelukkig van wordt. De anatomie van het geluk laat mensen in het algemeen, en mannen in het bijzonder zien dat we misschien terug zouden moeten naar een wat meer uitgeklede of misschien juist ‘vollere’ en ‘zuiverdere’ manier van geluk beleven. Want het op papier najagen van geluk, leidt in de praktijk niet zelden tot ellende.

Na the Game vrijwel afgezworen te hebben, ontmoet Jonathan Marit, een succesvolle onderneemster. Hij slaagt er voor het eerst in daadwerkelijk een relatie aan te gaan en lijkt enige zielenrust gevonden te hebben, maar dan gebeurt er iets dat een ingrijpende en onomkeerbare invloed op hun beider leven heeft.

Dit artikel is geschreven door Julius Reynders. Hij schreef het boek De anatomie van het geluk, is werkzaam als psychiater en heeft een aantal korte films geregisseerd en geproduceerd.

Reageer op artikel:
De crisis van de hedendaagse mannelijkheid
Sluiten