Energie lenen van de buren: collectieve energie maakt het mogelijk

Een elektrische auto voor de deur, zonnepanelen op het dak en het huis verwarmen met duurzame warmtepompen. Er is al een hoop mogelijk dat bijdraagt aan een circulaire economie. Alleen vormt het faciliteren van het benodigde apparatuur een struikelblok. Florijn de Graaf is energiesysteem-ingenieur en deed onderzoek naar de mogelijkheden.

Niet aankloppen voor een potje suiker, maar naar de buren voor wat stroom. Het klinkt als verre toekomstmuziek, maar het gebeurt nu al. Wij spraken Florijn de Graaf over zijn onderzoek naar de mogelijkheden om collectieve energie te faciliteren. Door op lokaal niveau energie te delen tussen huishoudens zou het mogelijk moeten zijn om voor 90 procent huishoudens zelfvoorzienend te maken op het gebied van energie.

Onderzoek om de Nederlandse milieudoelen te behalen

In de toekomst zou het volgens Florijn op sommige plaatsen zelfs mogelijk zijn om volledig zelfvoorzienend te zijn op het gebied van stroom, verwarming en water. In opdracht van het Nederlandse Ministerie van Economische Zaken voerde hij het onderzoek uit. Florijn is energiesysteem-ingenieur en studeerde onder andere innovative sustainable energy engineering in IJsland en Zweden, ook studeerde hij werktuigbouwkunde in Delft.

Eén van de milieudoelen van de Nederlandse regering is om de CO2-uitstoot tegen 2050 met 80 tot 95 procent te verminderen. Als op lokale schaal wijken elkaar van energie kunnen voorzien dan valt daar veel voordeel uit te halen. Het garandeert niet dat we daarmee de milieudoelen behalen, maar we komen in elk geval een stuk dichter in de buurt! Volgens Florijn hebben we een slim systeem nodig dat het mogelijk maakt om elektriciteit te delen. SIDE-systemen (Smart Integrated Decentralised Energy) zouden volgens het onderzoek de oplossing zijn. Dit zijn systemen die microgrid-technologieën op een slimme manier aan elkaar verbinden.

Dit zijn de leukste podcasts over duurzaamheid

Wat zijn microgrid-technologieën?

Het delen van energie wordt mede mogelijk gemaakt door microgrid-technologieën. Een microgrid-technologieën zijn als het ware de technieken die het mogelijk maken om bijvoorbeeld energie middels batterijen en zonnepanelen op te wekken.

Deze functioneren nu enkel voor één doeleinde, bijvoorbeeld het opladen van je elektrische auto met een laadpaal. Volgens Florijn kan dit slimmer door bijvoorbeeld elektriciteit op te wekken via zonnepanelen en hiermee ook de auto te laden.

Het verschil met groene energie

Elektriciteit is elektriciteit, uit alle Nederlandse stopcontacten komt dezelfde 230 volt. Of het nu gaat om groene stroom of grijze stroom. Toch is er een fundamenteel verschil, namelijk de bron die gebruikt wordt om de elektriciteit op te wekken. Groene stroom komt uit duurzame bronnen zoals waterkracht, windenergie, zonne-energie of biomassa. Terwijl grijze stroom gemaakt wordt uit fossiele brandstoffen (gas en steenkool) en kernenergie, en deze zijn slecht voor het milieu.

Dat heeft dus in zekere zin niets te maken met collectieve energie. “Groene energie wordt opgewekt door windmolens en zonnepanelen, maar dat is iets heel anders dan collectieve energie waar het allemaal draait om het delen van energie met je buren. Wel is het zo dat collectieve energie ook opgewekt wordt door bijvoorbeeld zonnepanelen”, legt Florijn uit.

Grote energieleveranciers zijn nog wel nodig

Een Eneco of Nuon zal wel blijven bestaan in de toekomst, want volgens Florijn zullen grote energieleveranciers nodig blijven. “Ik denk dat er heel veel mogelijk is, alleen zijn niet alle huizen ervoor geschikt. In sommige steden is er misschien niet genoeg ruimte voor het plaatsen van energie-installaties zoals zonnepanelen en warmtepompen. Dat neemt namelijk best wat ruimte in beslag.

Er zal daarom altijd een deel gecentraliseerd blijven. Het wordt bijvoorbeeld lastig om in hartje Amsterdam over te gaan op collectieve energie door gebrek aan ruimte, maar aan de randen van de stad is al meer mogelijk.”

Zero waste: dit is álles wat je wilt weten over een zero waste lifestyle

De kosten van collectieve energie

Hoewel op de lange termijn er zeker financieel voordeel te halen valt uit collectieve energie moet er eerst wel in geïnvesteerd worden, en dat is niet voor iedereen mogelijk. Ook de belastingen zijn nog hoog voor bijvoorbeeld elektrische auto’s en warmtepompen.

“Als je ervoor kan zorgen dat de stroom lokaal wordt opgewekt en gebruikt, hoef je geen extra kabels aan te leggen. De stroom gaat dan direct naar de buren en je lost hiermee als het ware het fileprobleem op voor elektriciteit.” Ook zou het volgens Florijn helpen als er een soort hypotheek afgesloten zou kunnen worden om collectieve energie te financieren.

Het voordeel van collectieve energie

Florijn hoopt dat mensen geïnspireerd worden om eigen lokale energiecorporaties op te richten. “Het is een goede oplossing om energietransitie te faciliteren.” Het grootste voordeel is volgens hem dat mensen het heft in eigen handen kunnen nemen voor het creëren van een groene wereld. “Je maakt het mogelijk voor mensen om initiatief te nemen”. Tegelijkertijd vormt initiatief nemen ook een drempel voor mensen. “Als je collectief te werk wilt gaan, is het belangrijk dat je het samen doet. Er moet eigen initiatief getoond worden en iemand moet verantwoordelijkheid nemen.”

Tegen 2050 zou volgens het onderzoek bijna de helft van alle Europese huishoudens duurzame energie produceren. Eenderde van deze huishoudens zou naar verwachting zelfs deelnemen aan heuse lokale energiegemeenschappen. Tot die tijd kun je altijd groenere keuzes maken die bijdragen een groenere wereld. Bijvoorbeeld minder vlees eten, maar ook minder kleding kopen en als je kleding koopt, kiezen voor tweedehands.

Meer lezen over duurzaamheid

 

Reageer op artikel:
Energie lenen van de buren: collectieve energie maakt het mogelijk
Sluiten