Dit gebeurt er in je brein als je gestrest bent

Maaike Kooijman 26 okt 2018 Body

Stress voelt misschien vooral aan als iets emotioneels: als je veel te veel op je bordje hebt word je chagrijnig, wil je huilen of misschien gewoon het liefst in bed gaan liggen. Maar eigenlijk is stress heel logisch te verklaren op de biologische manier. “Bij stress draait alles om hormonen, en dat is biochemie in plaats van psychologie”, vertelde stressoloog Jurgen Spelbos ons al eerder. Wat gebeurt er dan precies in je brein als je gestrest bent?

De basis van stress ken je misschien wel: het is een reactie van je lichaam op een situatie die bedreigend zou kunnen zijn. In zo’n vecht-of-vluchtsituatie maakt je lichaam meer hormonen aan, specifek stresshormoon cortisol en adrenaline. Daardoor ben je alerter – net als bij een paniekaanval. Je gaat bijvoorbeeld zwaarder ademen om meer zuurstof te krijgen, en je hart gaat sneller kloppen om al die zuurstof rond te pompen. In principe is dat dus juist een nuttige evolutionaire reactie.

Je brein als je gestrest bent

Als je een dagje gestrest bent voor een deadline, kan je lichaam zich daarna dan ook gemakkelijk zelf weer tot rust brengen. Als je langere tijd gestrest bent, heeft dat echter invloed op de structuur van je brein. Dat kan – zoals bij steeds meer millennials het geval is – veroorzaakt worden door werk, maar ook door andere omstandigheden, zoals familieproblemen, een onprettige omgeving, slaaptekort, eenzaamheid of een ongezonde levensstijl.

Er zijn 3 hersengebieden dit in dat geval beïnvloed worden, schrijft het NRC. Eén daarvan is de prefrontale cortex. De hersencellen daarin zijn verbonden door zogenoemde dendrieten. Door stress verdwijnen die, waardoor de cellen hun contact verliezen en je bijvoorbeeld concentratieproblemen krijgt. Ook heb je je emoties dan minder goed onder controle.

Dit vind je misschien ook interessant: Stresss! Deze 7 tekens kun je maar beter niet negeren (een burn-out ligt misschien op de loer)

De prefrontale cortex wordt als eerste beïnvloed door langdurige stress, maar ook de hippocampus en amygdala hebben er last van. De amygdala legt verband tussen je zintuigen en je emoties. Hij zorgt er bijvoorbeeld voor dat je angst voelt, maar speelt ook een rol in bijvoorbeeld seksuele opwinding. Je amygdala gaat niet slechter werken door stress, maar juist beter, waardoor je sneller agressie of méér stress voelt.

Tot slot is er de hippocampus. Die heeft ook te maken met ons humeur, maar ook met ons geheugen. Langdurige stress zorgt er dus ook voor dat je vergeetachtiger wordt. Mensen die depressief zijn hebben bijvoorbeeld een kleinere hippocampus. Overigens zorgt dit deel van je brein er ook voor dat je de stresshormonen weer onder controle krijgt: hoe meer stress, hoe minder goed dat lukt, schrijft het NRC.

De gevolgen van langdurige stress

Je denkt misschien dat je later op een stressvolle periode kunt terugblikken en denken dat alles oké is, maar stress kan juist op de lange termijn ook ernstige gevolgen hebben. NRC noemt bijvoorbeeld dat het kan bijdragen aan depressie en dementie.

Op Bedrock schreven we ook al vaker over de lichamelijke gevolgen van stress. Wist je bijvoorbeeld dat stress ervoor zorgt dat je minder voedingsstoffen opneemt? Al je systemen worden on hold gezet, dus ook je spijsvertering. Want het verteren van je lunch kan best even wachten tot je weer buiten levensgevaar bent, denkt je lijf. Daarnaast zorgt het hormoon cortisol er bijvoorbeeld voor dat je weerstand ook op lange termijn kan worden verlaagd.

Het moge duidelijk zijn dat al deze processen in en gevolgen voor je brein en lichaam niet bepaald positief zijn. Dus heb je veel en lang stress? Zorg dan dat je daar op de één of andere manier wat aan doet: vaker vrije tijd nemen of misschien zelfs met een psycholoog praten, bijvoorbeeld. Succes!

Meer lezen over stress?

Reageer op artikel:
Dit gebeurt er in je brein als je gestrest bent
Sluiten