Huh: 280 miljoen jaar geleden waren er bossen op de Zuidpool

En dat kan ons inzichten geven in de klimaatverandering nu

Als je aan de Zuidpool denkt, zie je ongetwijfeld uitgestrekte ijsvlaktes met een heleboel pinguïns en zeehonden voor je. En dat is ook hoe het eruitziet – of nou ja, nu tenminste. 280 miljoen jaar geleden was dat heel anders, hebben wetenschappers ontdekt.

Ze vonden namelijk fossielen in rotsen van bomen die zo’n 280 miljoen jaar geleden leefden – dat is nog vóór er dinosaurussen rondliepen op aarde. Die fossielen zijn daarmee het bewijs voor de oudste poolbossen op het continent. Volgens de onderzoekers zouden sommige gebieden zelfs begroeid zijn geweest met zaadvarens van wel 40 meter hoog.

Hoe dat kan? 280 jaar geleden was Antartica nog onderdeel van Gondwana, het supercontinent waar ook onder andere Zuid-Amerika, Afrika, India en Australië deel van uitmaakten. Daardoor was het veel warmer op de Zuidpool dan het nu is (nu is het het koudste gebied op aarde, waar de laagst gemeten temperatuur zelfs -90 graden Celsius is).

Dit vind je vast ook interessant: Dit is een van de grootste en meest onbekende klimaatvervuilers.

Niet ideaal

Misschien denk je nu: maar zelfs als het toen warmer was, was er toch simpelweg niet genoeg licht voor planten om te overleven? Ook daar is een antwoord op: de varens zouden wel vier of vijf maanden zonder licht kunnen overleven – mits er daarna evenveel maanden van licht zouden komen, natuurlijk. Helemaal ideaal was het niet, maar het was wel te doen.

Wel een kleine disclaimer: die 280 miljoen jaar is een ruwe schatting; de bossen op de Zuidpool kunnen ook wel 20 miljoen jaar ouder of jonger zijn. Het dateren van de fossielen is heel moeilijk, zeggen de onderzoekers. Hun hoop is nu gevestigd op een mineraal uit vulkanisch as, dat het dateren makkelijker moet maken.

Klimaatverandering nu

De komende tijd gaan de wetenschappers ook verder onderzoek doen naar welke planten er precies op de Zuidpool voorkwamen, hoe die overleefden en nog belangrijker: wat er met de polen gebeurde na de massa-extinctie van 250 miljoen jaar geleden. Die studie naar wat er met het ecosysteem gebeurt als er veel kooldioxide in de lucht is, kan ons zelfs nieuwe inzichten geven over de klimaatverandering die nu plaatsvindt.

Het is alleen geen gemakkelijk klusje, want ze moeten constant alert zijn op scheuren in het ijs om te voorkomen dat hun geliefde onderzoeksgebied hen fataal wordt.