Bij elk mens past een boek en dit is waarom dat zo belangrijk is

Ga op zoek naar een verhaal dat jou raakt

‘Het boek is dood!’ Het was een angstkreet die door velen, met de handen in het haar, werd geroepen. Door de opkomst van het internet, en haar oneindige bron aan videomateriaal, zou niemand nog de moeite nemen een boek op te pakken. Jongeren zouden niet meer lezen, en als dat ene buitenbeentje het toch zou doen, zou dat vast en zeker een illegaal gedownload e-book zijn.

De rouwboeketten waren al besteld, maar nu lijkt het erop dat de begrafenis voor het boek toch afgelast moet worden. Na jaren van daling trekt de boekenmarkt weer aan. We hielden van boeken en zijn weer opnieuw verliefd geworden.

In het nieuwe VPRO programma ‘Made in Europe’ wordt stilgestaan bij de kunst die Europa bindt en heeft gevormd. In aflevering twee, over religie, vergelijkt de Turkse schrijver Orhan Pamuk het lezen van een roman met het volgen van een religie. Sterker nog: hij noemt literatuur zijn religie.

Waar religie ons slechts grote, abstracte ideeën geeft kan literatuur die grote ideeën vertalen naar ons dagelijks leven. Alle levensvragen, en de oplossingen die wij daarop verzinnen, worden in verhalen werkelijkheid; tastbaar.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Als we er zo over nadenken is dat precies wat boeken doen: ze versimpelen. Dat klinkt een tikkeltje onlogisch omdat we literatuur juist vaak als zwaar en complex bestempelen, maar verhalen maken abstracte ideeën waar we mee rondlopen ineens heel werkelijk.

Zo kan het bijvoorbeeld voor een aanstaande ouder goed zijn ‘Frankenstein’ te lezen, omdat het verhaal ons iets leert over verantwoordelijkheid over onze eigen creatie.

Bovendien zijn verhalen, in tegenstelling tot ons leven, overzichtelijk. In verhalen gaan we van het ene belangrijke moment naar het andere. Wat niet nodig is voor het plot, wordt weggelaten. Dit staat haaks op ons eigen leven, waar we constant worden afgeleid door honderden sub-plotjes.

Boeken leren ons verder te kijken dan onze neus lang is

Door een versimpelde weergave te hebben van een leven zien we connecties die we eerder niet zagen. De chaos die ons leven is wordt voor even verhelderd we kunnen oorzaak en gevolg beter overzien.

We herkennen ons in de personages die in boeken wonen. Een goede schrijver weet je zelfs te laten meeleven met iemand die totaal niet op jou lijkt. We kunnen begrip opbrengen voor een dictator, of medelijden hebben met een moordenaar. Verhalen geven ons meer empathisch vermogen, omdat wij plotseling iets van onszelf herkennen in iemand waarvan we dachten dat we er mijlenver vanaf stonden. Door selectief te zijn en nadruk te leggen laten deze schrijvers ons zien wat alle mensen delen. Boeken leren ons, in die zin, verder te kijken dan onze neus lang is.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Toch raakt niet elk boek ons evenveel. Sommige verhalen moeten ons op het juiste moment bereiken voor we er iets aan kunnen hebben. Je kan een boek op je veertiende lezen, er niets bij voelen, en er op je dertigste bij huilen. Andersom kan dit natuurlijk ook.

Bepaalde periodes in ons leven vragen om bepaalde verhalen en we krijgen vaker wel dan niet het verkeerde boek in handen. Het boek dat we op dat moment niet nodig hebben: aanbevolen door critici of vrienden die op dat moment wel naar dit verhaal verlangden en zich erin herkenden.

Maar wanneer we op die zeldzame ogenblikken het juiste boek openslaan zien wij ineens ons eigen leven een beetje helderder worden. Onze eigen zorgen en overpeinzingen worden, in ieder geval voor een tijdje, ineens verrassend duidelijk uit de doeken gedaan. We voelen ons zo verbonden met de personages in het boek dat ze ons op het lijf geschreven lijken. Je zult door honderden boeken heen moeten worstelen om er een tiental tegen te komen die je zo in je hart kunt sluiten, maar de ervaring van ‘het juiste boek’ tegenkomen maakt het al die moeite meer dan waard.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.