In dit Zweedse verzorgingshuis worden bejaarden behandeld als gelijken

Hoogbejaarden mogen niet het gevoel hebben dat ze op de werkplek van het personeel wonen

‘Zolang je in leven bent, moet je leven,’ vinden ze bij het Zweedse Tubberödhus. En dus halen ze daar alles uit de kast om ook zieke en hoogbejaarde mensen maximale levenskwaliteit te bieden.

Op het West-Zweedse eiland Tjörn staat Tubberödshus, een verzorgingshuis met iets meer dan dertig bejaarden, de meerderheid ouder dan negentig en sterk afhankelijk van hulp. Op het eerste gezicht niet veel anders dan een standaard woon-zorgcentrum, behalve dan dat ze hier volgens het ‘Tubbemodel’ werken. Een model waarbij personeel en bewoners samen het dagelijks bestuur van het verzorgingstehuis regelen.

Zodra een oudere in het tehuis komt wonen, kunnen ze zelf kiezen of ze aan het bestuur van het huis deel willen nemen. Daarom zitten de meesten van hen, samen met het personeel, in thematische werkgroepen die het tehuis dagelijks managen.

We houden zo veel mogelijk rekening met het tijdstip waarop mensen willen opstaan, eten of verzorgd worden

Zo denken de bejaarden mee over de activiteitenplanning en de financiën, over de boodschappen en de samenstelling van het menu, en over het interieur van het verzorgingshuis. Ook staat het de bewoners vrij aan te schuiven tijdens sollicitatiegesprekken. Volgens Tubberödshus-medewerker Kasja Kristensson vragen de ouderen dan bijvoorbeeld waarom een sollicitant juist daar wil werken. “Mensen die níet binnen het ‘Tubbemodel’ passen, worden zo snel uitgefilterd,” zegt Kristensson tegen het Vlaamse Knack.

Deze manier van werken komt voort uit de missie ‘ouderen behandelen als gelijken’. En volgens Lilian Bohlin, ook werkzaam in het Tubberödshus, zit dat ‘m soms in de kleine dingen. “Als we bijvoorbeeld met iemand praten, kijken we hem of haar aan en gaan op ooghoogte zitten. Personeel en bewoners eten ook altijd samen en drinken samen koffie. We houden zo veel mogelijk rekening met het tijdstip waarop mensen willen opstaan, eten of verzorgd worden. En we respecteren hun verlangen naar privacy.”

“Het belangrijkste is dat de bewoners niet het gevoel hebben dat ze op de werkplek van het personeel wonen,” zegt Kristensson. En dus wordt het restaurant van het verzorgingshuis bijvoorbeeld gerund als een écht restaurant dat ook geopend is voor familie, vrienden en oudere omwonenden.

Je voelt je zó nuttig door deze manier van werken en zó betrokken bij de ouderen

De bevindingen op Tjörn zijn tot nu toe positief. Al vanaf 2009 wordt het Tubbemodel daar toegepast en de kosten blijken niet hoger te liggen dan klassieke rust- en verzorgingstehuizen in Zweden. Bovendien is de levenskwaliteit van de ouderen erop vooruitgegaan én heeft het rusthuis een laag personeelsverloop. Van mentale uitputting of burn-outs hebben Kasja en haar collega’s geen last. Kristensson: ‘Je voelt je zó nuttig door deze manier van werken en zó betrokken bij de ouderen – ze zijn echt mijn vrienden geworden. Ik krijg ook veel vrijheid en heb het gevoel dat ik de baas over mijn eigen baan ben’(lees hier trouwens waarom dit zo belangrijk is voor arbeidsvreugde).

Met steun van de Zweedse overheid wordt het Tubbemodel op dit moment op verschillende plaatsen in het land uitgerold.

Is dit ook de toekomst van ouderenzorg in Nederland?