Een aantal basiselementen uit de Griekse filosofie die een bijdrage leveren aan geluk

Heb je genoeg genot in je leven?

Vrijdag 14 juli, ik loop met mijn moeder door Middelburg. We zijn een paar dagen weg samen. Even bijkomen. We lopen tegen een tweedehands boekenwinkeltje aan. Ik houd van boeken, oud of nieuw. Ik duik tussen de kasten en stop bij ‘Filosofie’. Ik ben benieuwd wat de Griekse geleerden over geluk zeiden in de Oudheid. ‘Plato, een weg naar geluk,’ geschreven door Charles Huppert en Elly Jans, ligt in mijn handen. Een boek vol inzichten en hopelijk ook vol met antwoorden.

Geluk is erg individueel bepaald en daardoor zal mijn zoektocht anders zijn dan die van jou. Ik kan je geen richtlijnen of handboek geven, want jij zal al mijn stappen anders ervaren dan ik.

Ik zie geluk vinden als een belangrijk onderdeel in mijn leven. Het afgelopen jaar startte ik mijn zoektocht met het kopen van spullen, mediteren, yoga, verschillende therapieën, acupunctuur en heel veel praten. Geen van alle werkte. Nu ik meer lees over het onderwerp begin ik het begrip beter te begrijpen waardoor mijn einddoel meer in zicht is. Ook mediteren en yoga gaan beter gepaard met mijn zoektocht.

Geluk en plezier

Volgens Charles Huppert en Elly Jans (1997) zijn er een aantal basiselementen uit de Griekse filosofie die een bijdrage leveren aan geluk. Genot is daar één van en komt in drie vormen:
1. Genot dat verbonden is met het functioneren van de zintuigen. Denk aan het horen van muziek met een bijzondere betekenis, een aanraking, parfum die een herinnering ophaalt of een intense sekspartij met je partner.
2. Genot dat bestaat uit bevrediging en tevredenheid, zoals een voldaan gevoel na het eten van een lekkere maaltijd.
3. Genot in het doen van dingen die je echt leuk vindt. Wees eerlijk naar jezelf. Ik betrap mezelf er vaak op dat ik activiteiten onderneem voor mijn omgeving, maar die tegen mijn eigen wensen of gevoel ingaan. Dit zorgt voor veel stress en spanning in mijn lichaam. Leer luisteren naar je gevoel en de signalen die je lichaam je geeft. Het is echt je wijze raadgever!

Huppert en Jans (1997) omschrijven drie typen van het gelukkige leven die aan deze vormen van genot zijn verbonden. Ik hoop dat ze jou net zoveel inzichten zullen geven als mij:

1. Genieten
Genieten prikkelt organische en zintuiglijke behoeftes. Er zijn mensen geweest in de Oudheid die geloofden dat het najagen van zoveel mogelijk genotservaringen zou bijdragen aan geluk. Omdat we van genot nooit genoeg kunnen hebben, heb ik een lijstje gemaakt met alles wat mij genot geeft, en jaag dit nu dagelijks na. Dit is individueel en voor iedereen anders.
2. Tevredenheid
De tweede staat erg in lijn met het evenwicht waar we altijd naar op zoek zijn. Een gevoel van tevredenheid en zo min mogelijk pijn en verdriet. De balans en de rust die dit geeft is duurzamer dan lichamelijk genot en zal je niet snel verliezen. Deze geluksopvatting is snel te herstellen als het gevoel van tevredenheid wordt verstoord door bijvoorbeeld een gebroken hart of het verlies van een dierbare. Ook wordt verondersteld dat het hebben van zo min mogelijk wensen zorgt voor minder frustratie en verstoring van jouw evenwicht.
3. Actief genot
De laatste geluksopvatting is in mijn ogen de meest belangrijke: doen waar je goed in bent. We streven zo erg naar succes, dat we soms geen idee hebben waar we mee bezig zijn. Doen waar je goed in bent staat vaak in één lijn met doen wat je leuk vindt. Als je goed functioneert in je werk zorgt dat ook vaak weer voor genot.

Het belangrijkste wat ik heb geleerd van Huppert en Jans is dat geluk niet afhankelijk is van toevallige momenten, maar we ons eigen geluk kunnen creëren met onder andere het najagen van zoveel mogelijk genot. Voor mij betekent dat:
1. Het eten van echt en puur voedsel dat met liefde bereid is. Een veganistische lifestyle is daarin ook erg belangrijk voor mij.
2. Het luisteren naar klassieke of instrumentale muziek met een bijzondere betekenis.
3. Heel veel hartstochtelijke seks en liefdevolle aanrakingen.
4. Mijn wensen- en doelenlijstje inkorten, want door het constant najagen van al mijn wensen vergeet ik het najagen van genot.
5. Doen waar ik goed in ben dit niet langer voor lief nemen. Elk woord dat ik schrijf zal ik met liefde en plezier op papier zetten. Ik ben dankbaar dat ik kan en mag doen waar ik goed in ben.

De komende weken ga ik deze en heel veel andere inzichten gebruiken om meer genot te creëren en zo hopelijk dichterbij mijn einddoel ‘geluk’ te komen. Ik zal ze met jullie blijven delen.

Ben je benieuwd of je jouw geluk naar een hoger niveau kan tillen door het nastreven van genot? Dan raad ik je aan jezelf de volgende vragen te stellen:
1. Wat heeft mijn zintuigen tot nu toe het meest geprikkeld? Is dat muziek, lekker eten of drinken, een aanraking zoals een knuffel, seks? Maak een mindmap en vul deze dagelijks aan. Probeer al deze zintuiglijke prikkelingen dagelijks te stimuleren.
2. Herstel ik snel van pijn of verdriet of blijf ik hier lang in hangen? Blijf je er lang in hangen of herstel je moeilijk, ga dan na hoe je deze balans kunt herstellen, bijvoorbeeld met behulp van mediteren of misschien juist wel kickboksen! Zoek iets dat bij jou past.
3. Doe ik waar ik goed in ben? Doe je iets waar je in bent gegroeid? Of is er een passie uit het verleden waar je niet alleen goed in was vanaf het begin, maar waar je ook heel veel plezier uit haalde? Wees hierin ook eerlijk naar jezelf. Werk is een essentieel onderdeel uit ons leven en voor velen van ons bekleedt het 80% van onze week.

Bron: Huppert, C., Jans, E. (1997) Plato: Een weg naar geluk. Eisma bv, Leeuwarden.

Meer lezen

De eeuwige jacht naar geluk lijkt nergens heen te gaan.