Hoe (en waarom) ik een Taliban-strijder leerde mediteren

Het bijzondere verhaal van een vrouw die een zelfmoordterrorist in de ogen keek

Amandine Roche werkte als mensenrechtenadvocaat voor de VN. Vier (!) keer werd ze wegens levensgevaarlijke omstandigheden geëvacueerd uit Afghanistan, maar ze vond steeds de moed om terug te gaan. Na een lange weg van depressies en posttraumatische stressklachten, geeft ze nu meditatielessen aan Afghaanse kinderen, soldaten, vrouwen in de gevangenis én voormalig Taliban-strijders: “Er kan geen wereldvrede bestaan als we niet eerst focussen op inner peace.”

Meer dan vijftien jaar werkte ze als mensenrechtenspecialist bij de VN. Haar focus lag op burgeronderwijs, democratisering en programma’s voor vrouwelijk leiderschap in landen die door oorlog of conflicten verscheurd zijn. Amandine werkte in landen als Kongo, Soedan, Haiti, Angola, Oost-Timor en Afghanistan. Mooi werk, maar het eist z’n tol. We mailen met Amandine over haar ervaringen.

“Ik ben vier keer geëvacueerd uit Afghanistan”, vertelt ze. “De eerste keer was in 2001, voor de Amerikaanse bombardementen. De tweede keer in 2004, nadat mijn collega’s gekidnapt werden voor de deur van ons kantoor. In 2009 werden zes van mijn collega’s in ons VN gastenverblijf vermoord. En in 2014, nadat ik oog-in-oog stond met een zelfmoordterrorist in een stembureau.”

Tijdens dat laatste incident was haar eerste respons: wegrennen. Ze maakte aanstalten, maar ze bedacht zich. Buiten voor het stembureau stond een enorme rij Afghaanse vrouwen die voor het eerst mochten stemmen. Zo’n bijzondere stap voor de rechten van de mens, dat Amandine – alsof het haar werd ingegeven – zich omdraaide. Ze ging recht voor de verdachte terrorist staan en ze glimlachte naar hem. Ze glimlachte. Blijkbaar was dat gebaar voldoende. Hij glimlachte terug, draaide zich om en liep weg.

Posttraumatische stress

Dat zoiets je niet in de koude kleren gaat zitten is een understatement. “Ik had jarenlang last van depressies, angst en posttraumatische stressklachten,” mailt Amandine. Compleet gebroken en uitgeblust kwam ze thuis. Zonder support vanuit de VN. Ze kon nauwelijks lopen, had nachtmerries, fysieke kwalen. Instinctief vertrok ze naar India, omdat ze de Dalai Lama wilde ontmoeten en van hem wilde leren over vrede. Dat deed ze.

“In India leerde ik mezelf helen. Ik leerde yoga, meditatie, hypnose en Ayurveda. En ik wilde zó graag voorkomen dat ook maar iemand van mijn vrienden of collega’s nog door zo’n hel zou moeten gaan als ik, dat ik besloot wat ik geleerd had te verspreiden en te delen. Ik hoop dat wat mij overkomen is, gebeurd is om dit lijden te overwinnen en een oplossing te bieden om deze pijn voor anderen te voorkomen.”

Voor de VN bedacht Amandine daarom het ‘Inner Peace Keeping’-programma, dat bestaat uit verschillende oefeningen in mindfulness, yoga, meditatie, ademhaling, emotionele intelligentie en bewust leiderschap. Het programma bestrijdt de chronische stress die mensen werkzaam in conflictgebieden ervaren. Volgens Amandine is daar te weinig aandacht voor.

“Met de support van donoren ben ik deze pilot gestart om binnen de VN en voor mensenrechtenactivisten hulp te bieden in vier landen in het Midden-Oosten. De twee-daagse training biedt kennis, praktische tools en steun van mensen die hetzelfde meemaakten. Daarna volgen er vier weken van oefeningen met regelmatige check-ins. Het pilot-programma wordt nu onderzocht en er wordt gemeten of het de productiviteit en inventiviteit van VN-medewerkers verhoogt.”

In deze video vertelt Amandine tijdens TedxBerkley meer over het programma en het totstandkomen ervan.

Niemand uitgesloten

Amandine werd zich ervan bewust dat posttraumatische stressstoornis niet alleen voorkomt bij soldaten die in oorlogsgebieden vochten, maar dat hele landen, zoals Afghanistan, last hebben van posttraumatische stressklachten. Naast haar pilot bij de VN startte ze in Kabul daarom de Amanuddin Foundation die wellness, yoga en meditatie leert aan Afghanen die kampen met depressie en angststoornissen na dertig jaar oorlog.

En daarin wordt niemand uitgesloten. Zelfs de bad guys niet. Amandine heeft genoeg voorbeelden die laten zien dat haar werkwijze iedereen in oorlogsgebieden kan helpen. Sterker nog, ze helpt er ook Taliban-strijders mee: “Ik heb meditatielessen gegeven aan de Taliban, aan vluchtelingen, vrouwen in gevangenissen, weeskinderen, straatkinderen en NAVO-soldaten,” mailt ze.

“Een van mijn mooiste herinneringen is dat ik meditatie leerde aan een voormalig Taliban-leider. Hij kwam naar mijn kantoor om te klagen over corruptie en hij was bang om zijn plek in het parlement kwijt te raken. Ik vroeg hem waarom hij een democraat wilde worden, na al die jaren van moorden. Zijn antwoord raakte me diep in mijn hart: ‘Omdat ik niet wil dat mijn dochter gepest wordt op school, omdat haar vader een crimineel is’. Hij nodigde me bij hem thuis uit en vroeg me hem meditatie te leren. En dat vond hij zo geweldig dat hij me vervolgens vroeg het te leren aan zijn kinderen, met in het bijzonder zijn dochter die hij zo liefhad.”

Om te vechten voor vrede hoef je overigens niet per se bij de VN aan de slag te gaan, zegt Amandine. “Er kan geen wereldvrede bestaan als we niet eerst focussen op inner peace. Tijdens mijn talks vertel ik over de vele voorbeelden die ik daarvan heb. Ik geloof dat iedereen inner peace kan ervaren. Door te mediteren. Door mindful zijn. Met aandacht te spreken, te eten, te lopen, luisteren en schrijven. Met vijf minuten meditatie elke ochtend en vijf minuten elke avond, kun je in kleine stappen zelf beginnen.”

Amandine Roche spreekt dit jaar tijdens de Inner Peace Conference in Amsterdam. De conferentie vindt plaats op 7 en 8 oktober, op verschillende prachtige locaties in Amsterdam. Het hele weekend kun je workshops, lezingen, meditaties en concerten bijwonen. Om zowel je inner peace als inner wisdom te voeden. Speciaal voor Bedrock-lezers is er deze link om tickets te kopen.

Meer Bedrock

Make inner peace, not war.