Geen zin in schoonmaken? Zo zet je het om naar de ultieme zentraining

5 stappen om van schoonmaken een zenmoment te maken

Stofzuigen, afwassen, ramen lappen… Niet per se klusjes waar je om zit te springen na een drukke werkweek. Maar wist je dat schoonmaken ultieme zen kan opleveren? Voor zenmonniken zijn koken en schoonmaaktaken zelfs onderdeel van hun dagelijkse routine. Sterker nog: schoonmaken is voor hen een vorm van meditatie.

Catt Liu

Om te ontspannen kiezen we steeds vaker voor een uurtje yoga of een meditatiesessie. Schoonmaken daarentegen laten we liever aan iemand anders over. Het levert ons best wel irritatie op en voelt altijd als een moetje. Omdat het eigenlijk niet in ons drukke leefschema past, gunnen we het onszelf een schoonmaker in te huren. Uiteraard mag dat. Maar als we de werkelijke essentie van zen en meditatie bekijken, zijn schoonmaakmomenten juist ideaal om je aandacht te trainen.

Samen met Method – maker van ecologisch verantwoorde schoonmaakmiddelen – zochten we uit met welke stappen je van schoonmaken een meditatietraining kunt maken, zoals zenmonniken dat doen.

Plan vaste momenten

Zenmonniken leven in strakke regelmaat. Bathe, work, clean, eat, sleep, repeat. Elke taak gebeurt op een vaste tijd. Op die manier zorgen ze ervoor dat er altijd gebeurt wat er moet gebeuren. Routine en discipline zijn belangrijk als het gaat om zentraining en meditatie. Je maakt het jezelf bovendien makkelijker als je je schoonmaakmomenten op een vast moment plant. Bijvoorbeeld: elke dag direct na het eten doe je de afwas, of nog stipter: elke ochtend van 08:00 tot 08:15u ruim je de vaatwasser uit, elke zaterdag van 10:00 – 10:30u doe je de badkamer of was en droog meteen je glas af als je eruit gedronken hebt.

Neem de tijd

Belangrijk in zentraining is dat je niets gehaast of willekeurig doet. Ook schoonmaken niet dus. Als je je schema te vol plant, haast je je van het een in het ander en lukt het je minder goed om bewust te zijn. Deel je tijd zo in, dat je genoeg rust hebt om je taken volledig af te ronden. Als je genoeg ruimte neemt, hoef je niets af te raffelen en kun je in alle rust de klus volledig en goed doen, mét volledige aandacht.

Gebruik natuurlijke schoonmaakmiddelen

Probeer opmerkzaam te zijn in de hoeveelheid water en het soort schoonmaakmiddelen dat je gebruikt. Een belangrijk onderdeel van het zenboeddhisme volgens zenmeester Thich Nhat Hanh, is dat je weinig belastend en zelfs beschermend bent voor mensen, dieren, planten en de planeet. Als je elke maand een liter chloor door de wc spoelt, ben je dat niet echt natuurlijk. Laat de kraan niet open, maar vul een emmertje. Kies voor natuurlijke, wasbare doeken in plaats van wegwerpdoekjes. En kies voor natuurlijke, diervriendelijke, klimaatbewuste schoonmaakmiddelen, zoals bijvoorbeeld de ecologische schoonmaakproducten van Method.

Doe één ding tegelijk

Een zen-gezegde luidt: ‘When walking, walk. When eating, eat.’ En dus zou je ook kunnen zeggen: when cleaning, clean. Zonder afleiding van muziek, de tv of een afspraak waar je gehaast naartoe aan het werken bent. Ga ook niet als een razende door het huis met een doekje, terwijl je een was in de machine duwt en een stofzuiger achter je aan sleept. Focus je op één ding: als je de wastafel schoonmaakt, maak dan de wastafel schoon. Met aandacht. Als de wastafel klaar is, kun je bijvoorbeeld verder met de douchekop. Begin ook pas met het volgende als de vorige taak helemaal afgerond is. Zo doen zenmonniken het ook, ze maken af waar ze aan begonnen zijn.

Dmitry Arslanov
Wees opmerkzaam

Klinkt misschien suf, maar probeer opmerkzaam te zijn als je afwast, schoonmaakt of de was opvouwt. Wat zie je? Wat voel je? Wat hoor je? Doe het heel secuur, terwijl je je adem volgt en je aandacht richt op de dingen die gedaan moeten worden. De kunst is volledig aanwezig te zijn en te volgen wat er gebeurt. Tijdens het afwassen bijvoorbeeld: het water dat uit de kraan komt, de geur van je afwasmiddel, de borstel over het bord, het opdrogen van het bord. Method voegt verrassende geuren toe aan hun producten, zoals citroen met munt of een combinatie van magnolia, lychee en pioenrozen in hun laatste limited edition. Deze ultieme focus kan zorgen dat je aandacht volledig in het nu is, zonder dat je aan het haasten bent naar een volgend moment: dé perfecte mindfulness-oefening.

Dit artikel hebben we in samenwerking gemaakt met Method. We geloven er beiden in dat schoonmaken geen kwelling hoeft te zijn, maar juist een mooie manier om mindfulness te trainen. Bovendien kan een schoon en fris huis het begin zijn van een schoon en fris hoofd. Method omhelst de gouden ylang-ylang regel: behandel je huis zoals je jezelf graag behandelt. Daar kunnen wij ons in vinden. En dit geldt niet alleen voor je huis, maar óók voor de wereld om ons heen. Method wil vuil bestrijden met producten op basis van natuurlijke ingrediënten, plantaardig boven kwaadaardig. Producten die veilig zijn voor mensen, dieren én de planeet.

Meer zentraining?

5 aandachtsoefeningen van zenmeester Thich Nhat Hanh.

In samenwerking met Method