Zwarte Piet: hebben we het hier werkelijk nog over?

Voor de meeste mensen in Nederland is het inmiddels wel duidelijk.

Maandag kwam mediabedrijf RTL met het nieuws dat Zwarte Piet voortaan als Schoorsteen Piet door het leven zal gaan in hun programma’s. Natuurlijk kwam er een stortvloed aan kritiek over hen heen. Er werd een oproep gedaan tot een boycot van RTL. Waarbij iedereen zich vervolgens afvroeg of diezelfde mensen echt hun GTST hiervoor willen missen – ik ben toch wel benieuwd naar de kijkcijfers van die avond.

Maar het toppunt van kritiek kwam toch wel uit de mond van VVD fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Want natuurlijk moet de VVD ervoor zorgen dat ze de rechtse kiezer de komende verkiezingen niet verliezen aan de PVV. Dus was daar eerst het filmpje dat op Twitter verscheen, waarin hij sprak over dommigheid en ja zelfs moord – (let wel, we hebben het nog steeds over het kinderfeest: Sinterklaas). Daarna verscheen Halbe bij het praatprogramma Pauw. Ik denk niet dat ik ooit een slechter mediaoptreden heb gezien. Zoals presentator Jeroen Pauw op een gegeven moment ook aangaf: je gelooft dit toch niet zelf? Het gesprek, wat een discussie had moeten worden met Anousha Nzume, werd bijna een grote komedie, mede dankzij Sophie Hilbrand, die niet kon vatten waar die moord op het feest en het aangekondigde gevaar nou werkelijk op slaan. Wat erop neerkwam dat alle gasten voor het grootste deel van de uitzending hun lach niet konden inhouden.

Hebben we het hier werkelijk nog over? Voor de meeste mensen in Nederland is het inmiddels wel duidelijk. Hoe leuk ze zelf Zwarte Piet ook vinden, iedereen heeft wel door dat de figuur niet helemaal klopt. Al lang voor het protest van Quinsy Gario en Jerry Afriyie in 2011 had Jorgen Raymann het al over de vraag hoe een mens na een rit door de schoorsteen eruit komt met kroeshaar, dikke rode lippen en gouden oorringen. De vele anekdotes van Afro-Nederlanders die zich in de tijd van Sinterklaas niet meer op hun gemak voelen, ouders van kinderen die ineens op straat tegen diezelfde Nederlanders roepen: “He kijk pap! Een Zwarte Piet!” en een aantal intellectuele betogen van professoren en als laatste de kinderombudsman, hebben ertoe geleid dat we nu weten dat Zwarte Piet afstamt uit de tijd van de slavernij. Dat racisme daar nu eenmaal bij hoort en dat dat iets is waar we heel hard NEE tegen moeten zeggen anno 2016.

En daarom zegt RTL nu: we nemen afscheid van Zwarte Piet, uit begrip voor elkaar. De NPO kan natuurlijk niet achter blijven, al vraag ik mij af hoe ver zij de verandering doortrekken. Niet voor niets hebben Erik Van Muiswinkel, Jochem Myjer en Dolores Leeuwin al eerder dit jaar afscheid genomen van het Sinterklaasjournaal. En dan zijn er nog de scholen en de Sinterklaasintochten georganiseerd door gemeentes. De ene gemeente houdt stevig vast aan de huidige traditie van Zwarte Piet, anderen doen een dappere poging om wel verandering door te voeren.

Het laatste woord is nog niet gezegd en ik vraag me af of dit het laatste jaar is dat we het hier überhaupt over moeten hebben. Desalniettemin zijn we weer een stapje dichterbij een Sinterklaasfeest dat leuk is voor iedereen. Ik zei tien jaar geleden al dat we over vijftig jaar terugkijken naar de tijd waarin we Zwarte Piet nog hadden en ons dan diep schamen en afvragen: waarom zagen we dat niet in? Waarom vochten we zo hard tegen die verandering? Ik denk nu dat we die veertig jaar niet meer nodig hebben, hooguit een, misschien twee?

Meer lezen?

Racisme in de Efteling: dit is wat we moeten beseffen.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.