“Als je zo doorgaat word je niet meer dan een middelmatige soapschrijver”

Kritiek geven en kritiek krijgen is nogal een kunst op zich

Dit waren de woorden ergens in mijn beoordeling van het 2e jaar aan de toneelschool. Ik studeerde er voor toneelschrijver en had het goed naar mijn zin. Ik schreef teksten waar ik blij mee was, kreeg leuke reacties en de eerste opdrachtjes druppelden binnen. Alles was koek en ei. Maar niet volgens mijn docent. Niet meer dan een middelmatige soapschrijver zou ik worden. Niet meer zelfs, dus mogelijk nog minder. Daar had ik het hele jaar naartoe gewerkt.

Uiteindelijk had de docent spijt van die bewoording en zei het alleen maar geschreven te hebben ‘om mij nog meer te motiveren,’ maar het kwaad was al geschied. Trillend van woede verliet ik het schoolgebouw.

Thuis op bed, begeleid door wat cello suites van Bach, heb ik een stevig potje gejankt. Daarna voelde ik me stukken beter. Twee jaar later studeerde ik af en was alles toch nog koek en ei.

Het moraal van dit verhaal is niet (alleen) dat janken met Bach op de achtergrond helend kan werken, maar dat kritiek geven en kritiek krijgen nogal een kunst op zich is.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Iedereen krijgt kritiek. Of je nu schrijver bent, docent, orthopedagoog, huisdier of vriend. Het is een noodzakelijk kwaad dat ons, mits goed gedoseerd, tot beter functionerende mensen maakt.

Welnu, tijd om onszelf wat manieren aan te leren als het op kritiek geven aankomt zodat niemand meer huilend onder de wol hoeft te kruipen.

Stel je het volgende voor: je hebt een nieuwe profielfoto. Op deze foto sta je op het strand wijn te drinken. Je hebt blosjes op je wangen en je haar zit voor het eerst écht leuk op een foto. Om de minuut kijk je op je telefoon om te zien of je like-meter al boven de 10 is uitgekomen maar dan ineens verschijnt daar een comment van een bekende, laten we haar Brenda noemen, die luidt als volgt:

"Mooi rood is niet lelijk, zuiplap."

Dit doet pijn. Ze zegt het niet met die woorden, maar blijkbaar zie je er uit als een kreeft met een alcoholprobleem. Je liked het en plaatst er nog een verbitterde ‘Haha, Brenda’ onder, maar het liefst wil je de foto verwijderen en Brenda door de computer heen sleuren.

Voor je dit doet, vraag jezelf het volgende af:

Wie geeft de kritiek? Is het iemand naar wie je opkijkt? Iemand die je op een bepaalde manier bewondert om wat hij/zij doet of wie hij/zij is?

Is het antwoord nee? Negeer het, verwijder het, ontvriend Brenda: verdoe je tijd er niet mee.
Als het antwoord ja is, neem de kritiek dan ten harte. Misschien zie je er inderdaad uit als een strandjuttend drankorgel.

Onthoud: ook al kijk je naar iemand op, niemand hoeft bot te zijn in het ventileren van zijn of haar mening. Laten we dus ook vooral even kijken hoe Brenda het beter had kunnen doen:

Stel je bent Brenda en je ziet dat een van je goede vrienden een nieuwe profielfoto heeft. Hij/zij staat te zuipen op een strand met een roodgebakken gezicht. Het is geen porem en je kan je echt niet inhouden er iets over te zeggen.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Modern filosoof Daniel Dennett formuleerde een aantal regels waaraan men zich dient te houden als men kritiek geeft en baseerde zich daarbij op de al eerder opgestelde regels van wiskundige Anatol Rapoport.

  1. Probeer het standpunt van je ‘tegenstander’ zo duidelijk, helder en eerlijk te formulieren dat hij/zij zegt ‘dank je, mooier had ik het zelf niet kunnen zeggen.’
  2. Noem de punten waar je het met je ‘tegenstander’ eens bent (vooral als dat dingen zijn die niet voor de hand liggen).
  3. Noem wat je geleerd hebt van je ‘tegenstander’
  4. Dan pas mag je kritiek uiten

Dit had dus eigenlijk Brenda’s reactie moeten zijn:

“Als ik het goed begrijp vind je dit een leuke foto van jezelf en wil je die graag met ons delen. Toegegeven: de omgeving ziet er prachtig uit. Ook die wijn die langs je kin druipt heeft iets humoristisch. In die zin begrijp ik je keuze voor deze foto. Humor is een ondergewaardeerd aspect in profielfotoland en dat heb je me opnieuw laten inzien.

Wel moet ik zeggen dat bijvoorbeeld je potentiële nieuwe werkgever, die je niet zo goed kent als ik, misschien wordt verleid te denken dat je een losgeslagen puber bent.
Alle goeds,
Brenda”

Lekker bezig Brenda. Dit is kritiek waar iedereen wat aan heeft. Volgende keer wel even in een privé-bericht, want dit blijft ongemakkelijk.

Meer lezen

Moeite met mediteren? Doe alsof je dood bent.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.