Uit de kast in de kantine, het blijft eng

De LHBT-acceptatie binnen sportverenigingen kan beter

Lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders kunnen niet altijd zichzelf zijn, ook niet binnen hun eigen sportvereniging. De John Blankenstein Foundation zet zich in voor acceptatie. ‘Het gaat, maar wat ons betreft mag het sneller.’

John Blankenstein (1949-2006) floot meer dan 500 eredivisiewedstrijden en 88 internationale duels, maar werd vooral bekend omdat hij de eerste voetbalscheidsrechter was die openlijk uitkwam voor zijn homoseksualiteit.

De John Blankenstein Foundation (JBF) is in 2008 opgericht in zijn geest, om de acceptatie van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders (LHBT) binnen de verenigingssport te verbeteren.

‘Mijn broer was homo,’ vertelt voorzitter Karin Blankenstein, wanneer ze praat over de ervaring die ze in de afgelopen acht jaar met JBF heeft opgedaan. ‘So what? Toch wordt er over hetero’s en homo’s verschillend gedacht.’

‘Zo ligt de focus bij hetero’s niet op seksualiteit, terwijl seksualiteit bij homo’s juist wordt uitgelicht. Die denkwijze draagt bij aan de heersende vooroordelen, zoals de uitspraak dat homoseksuelen vrouwelijk zouden zijn.’

Welke vooroordelen heersen nog meer binnen de amateursport?

‘Leden zeggen bijvoorbeeld dat ze niet met hun homoseksuele clubgenoot willen douchen, alsof elke homo op alle mannen valt. Ze vinden het prima dat hij of zij op hetzelfde geslacht valt, zolang ‘ze maar niet aan me zitten.’ We proberen deze mensen een spiegel voor te houden. Ik ben hetero en wil ook niet aan iedere heteroman zitten.’

Kun je andere voorbeelden noemen?

‘Een ander probleem is dat homo het meest gebruikte scheldwoord is. Ik vraag me af of mensen beseffen dat één van hun beste vrienden tot die doelgroep kan behoren en dat zo’n scheldwoord pijn doet. Het gebeurt niet bewust, maar ze willen ook niet zien dat het kwetsend is. Vooral voor 15- en 16-jarigen is dat ontzettend moeilijk.’

Je noemt 15- en 16-jarigen specifiek, zijn zij binnen sportverenigingen de kwetsbaarste groep?

‘Zij kunnen het inderdaad erg moeilijk hebben. Stel je voor, je hebt die leeftijd en komt erachter dat je homo of lesbisch bent, terwijl iedereen om je heen hetero is. Wat wil je als je 15 of 16 jaar bent? Vrienden maken, erbij horen en vooral niet afwijken van de norm. Toch kun je daar niet aan blijven voldoen door over meiden te praten of andersom. Dat houd je gewoonweg niet vol. Dus stoppen velen met hun sport.’

Hoe staat het met LHBT-acceptatie binnen sportverenigingen?

‘Het gaat, maar de acceptatie mag wat ons betreft sneller. We zoeken de media op, werken samen met voetbalbond KNVB, de Alliantie Gelijkspelen en NOC*NSF. Ook zien we dat nationale sportbonden van sporten als hockey en basketbal actie ondernemen en het onderwerp onder de aandacht brengen, maar bij verenigingen zelf blijkt dat nog een moeilijke stap.’

Waarom loopt de bespreekbaarheid van acceptatie bij verenigingen nog wel eens spaak?

‘Dat heeft twee redenen. Sommige sportverenigingen zien het probleem echt niet. Ze zeggen dat acceptatie binnen de vereniging geen punt is of dat het prima gaat. Tijdgebrek is de andere reden. Niemand heeft tijd om extra actie te ondernemen, mensen ‘moeten’ binnen een sportvereniging al zoveel, terwijl het niet eens zoveel werk is.’

Hoe komen jullie binnen bij sportverenigingen?

‘We hebben LHBT-acceptatie breder getrokken door te stellen: we zitten allemaal wel ergens mee. De één wordt niet geaccepteerd vanwege zijn of haar huidskleur, de ander voelt zich kwetsbaar door zijn of haar geloof. Als je op de kwetsbaarheid van elk mens focust, dan kom je bij verenigingen wel binnen en kunnen we ons verhaal doen. Sport is voor iedereen, is de algemene slogan. Een andere mooie ontwikkeling heeft plaats bij de bonden, die LHBT-acceptatie opnemen in het opleidingstraject van de coaches. Zij zijn de personen die bij spelers signaleren wanneer het minder gaat. Als iemand opeens minder gaat hockeyen of alleen in de kleedkamer zit, is er misschien meer aan de hand.’

Op welke manier kunnen verenigingen een begin maken?

‘Wanneer een club ons uitnodigt, dan komen we twee avonden langs. Tijdens de eerste avond vertellen we waar ons werk over gaat en is er ruimte voor discussie. Bestuursleden en ouders – daar begint het meestal mee – krijgen de opdracht zaken die over acceptatie gaan te noteren en op de tweede avond te vertellen hoe ze daarmee omgaan. Een mooi voorbeeld is hockeyvereniging HDM in Den Haag, waar de A1 actie heeft ondernomen en een voorbeeldfunctie inneemt als het om homo-acceptatie gaat, zoals leden corrigeren die homo als scheldwoord gebruiken. Zo wordt dat woord binnen no time uitgebannen. Misschien kom je daarmee niet makkelijker uit de kast, maar alle beetjes helpen.’

Wat gebeurt er eigenlijk wanneer iemand uit de kast komt?

‘Wat ik nu zeg geldt niet voor iedereen, maar het aparte is dat leden zeggen: ‘Dat geeft toch niet, vijf jaar terug was je mijn beste vriend en nu nog steeds.’ De persoon blijft namelijk hetzelfde. De angst voor homoseksualiteit wordt zo aan twee kanten in stand gehouden. Daar moeten we mee stoppen, anders missen jongeren een heerlijke jeugd. In de sport gaat het erom dat je samen prestatie neerzet en na afloop kunt zeggen: ben jij nog uit geweest? Heb je verkering? Leuk, je hebt een vriend, houdt hij ook van sport? Zo zou het moeten zijn. En dat begint bij simpele regels: bij ons ben je welkom, ongeacht geaardheid, achtergrond of geloof. Bij ons scheld je niet met kanker of homo. Dit is onze vereniging, wij willen dit niet. Dat opent de discussie. Net als een artikel op de clubwebsite of een regenboogvlag.’

Meer lezen

Wel vrij, maar liever niet hand in hand.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.