Racisme in de Efteling: dit is wat we moeten beseffen

De attracties in de Efteling komen uit een tijd waarin er duidelijk geen besef was over de wereld buiten Nederland

“Zucht, kreun, daar gaan we weer!” Het was een veel gehoorde eerste reactie op de protestactie tegen de vermeend racistische beelden in de Efteling. Ik zou zeggen: Ja, daar gaan we weer. En geloof me, het zal niet stoppen totdat alle uitwassen van ons koloniale verleden teruggedrongen zijn tot in de musea, waar ze horen.

Waarom worden we de afgelopen jaren toch overspoeld met protestacties die ons willen overtuigen dat we in een racistisch en intolerant land leven? Waarom worden ‘leuke’ tradities als Zwarte Piet en nu De Efteling in diskrediet gebracht door een zweem van racisme? Waarom zijn er geen ‘negerzoenen’ meer? Het lijkt misschien alsof op iedere slak zout gelegd wordt, maar zodra je in staat bent om van perspectief te veranderen zie je dat er zoveel meer schuil gaat achter dit protest.

De VN heeft de transatlantische slavernijgeschiedenis uitgeroepen tot de meest gruwelijke geschiedenis in het bestaan van de mensheid. Vanwege de duur, de hoeveelheid en de gruwelijkheid. Dat is niet voor niets. En het wordt tijd dat het tot ons Nederlanders door gaat dringen wat deze geschiedenis ook voor ons betekent. Vanwege de duur heeft het zoveel van onze cultuur ernstig geïnfecteerd. Niet 5 jaar, waarin we vanuit de WO II al veel effect hebben gezien; niet 80 jaar, welke de vorming van ons land duidelijk en vast heeft gesteld, maar zeker 400 jaar heeft deze geschiedenis zich afgespeeld.

Vanaf het eerste moment dat Columbus voet zette op de bodem van het huidige Amerika, is het land voor eeuwig drastisch veranderd. Miljoenen en miljoenen mensen zijn op de meest gruwelijke wijze (ook door ons) verscheept naar dit land waardoor de totale bevolking van dit continent op generlei lijkt op de bevolking die er leefde voor 1492. En dan nog los van de fysieke martelingen die de tot slaaf gemaakte Afrikanen ondergingen, de wijze waarop het mens zijn hen ontnomen werd, generatie op generatie, heeft het denken over elkaar en hen- en onszelf desastreus beïnvloed.

Waardigheid

En juist dat laatste punt maakt dat er vandaag de dag een generatie opstaat die niet stopt voordat ze hun waardigheid terughebben. Die waardigheid wordt door karikaturen van hun uiterlijk nu, net zo hard als toen, aangetast. Toen kwam men er mee weg. Het ging om slaven, om mensen waar iedereen het over eens was dat ze minder waren dan de blanken. Nu zijn we beschermd door de Rechten van de Mens waardoor er een grond is waarop men kan staan als de wereld om hen heen nog moet wennen aan de nieuwe situatie.

De attracties in de Efteling komen uit een tijd waarin er duidelijk geen besef was over de wereld buiten Nederland. Dat er buiten onze landsgrenzen ook mensen wonen, die er wellicht anders uitzien, maar die hetzelfde respect verdienen als ieder mens hier.

En daarnaast, als het gaat om de Afrikanen, hebben we eerst een collectieve schuld in te lossen, voordat we ook maar kunnen denken over het satirisch benaderen van de ander. Net zo goed als dat Zwarte Piet komt uit een tijd waarin openlijk racisme nog aan de orde van de dag was. En dan heb ik het niet over de onderhuidse manier die we nu zien, waarin het onze donkere medelander gewoon lastiger wordt gemaakt om hier te zijn en te bereiken wat je wilt bereiken, dan heb ik het over de fysieke en verbale vorm waardoor je duidelijk wordt gemaakt dat je minder bent.

"Want wat er voornamelijk benadrukt wordt is dat ‘het Westerse’, de blanke mens, nog steeds het hoogst en meest waardige is van alle mensen"

Met meer dan een schuin oog moeten we hier kijken naar de Black Lives Matter beweging in de Verenigde Staten. Het lijkt gruwelijker omdat daar doden zijn gevallen. Ik denk dat dat grootste verschil vooral komt door het probleem van de vele wapens die iedereen mag dragen. Het zijn van geen dreiging, wordt door het mogelijk dragen van een wapen al snel teniet gedaan. Los daarvan hadden wij lang voor Trump, Wilders al.

Dat Wilders zich voornamelijk richt op Moslims en Trump op Mexikanen, maakt alleen maar dat in beide gevallen alle mensen met een melanine rijke huidskleur in het gevecht meegezogen worden. Want wat er voornamelijk benadrukt wordt is dat ‘het Westerse’, de blanke mens, nog steeds het hoogst en meest waardige is van alle mensen. Dat ongeacht wat juist deze groep heeft aangericht op de wereld, zij het alleenrecht hebben op hoogstaande cultuur en algehele vrijheid en succes in het leven.

We zouden in Nederland juist trots moeten zijn op het feit dat mensen zich hier vrij genoeg voelen om misstanden aan te kaarten. En onze reactie moet zijn: Och! Wat stom! Dat we dat niet eerder hebben ingezien! Mijn excuses, ik verander het direct!

Meer lezen?

Dit is waarom we Sylvana Simons moeten steunen

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.