Vrijetijdsziekte: waarom je altijd ziek wordt op vakantie

Ongeveer 3% van de Nederlanders heeft er last van

Je hebt een drukke baan, volgeplande sociale agenda en je snákt naar vakantie. Eindelijk tijd om even op te laden! Niet dus. Je hebt nog geen voet in het vliegtuig gezet of je keel begint zeer te doen, je voelt je koortsig en doodmoe. In plaats van op het strand met een cocktail in je hand te relaxen, lig jij snotterend op je hotelkamer. Bekend verhaal? Je bent niet de enige. Ongeveer 3% van de Nederlanders heeft last van vrijetijdsziekte.

Vrijetijdsziekte wordt ook wel het ‘omgekeerd Kortjakje-syndroom’ genoemd (want Kortjakje was middenin de week – maar zondags juist niet – ziek). Hoogleraar Ad Vingerhoets van de universiteit van Tilburg onderzocht het fenomeen in 2002. “Zelf was ik ook nooit ziek, behalve tussen Kerst en Nieuwjaar en incidenteel in de weekenden. Uiteindelijk bleek dat ongeveer 3 procent van de Nederlandse bevolking aangeeft last te hebben van dit verschijnsel,” vertelde hij aan de Volkskrant.

Een bepaalde mate van stress kan best een gunstig effect hebben op je lichaam. Stress onderdrukt kleine kwaaltjes een beetje. Als je stress ervaart, maakt je lichaam meer adrenaline en cortisol aan. Je hartslag versnelt, je bloeddruk stijgt, je bloedsuikerspiegel verhoogt. Het maakt je alerter en efficiënter. Maar als die stress opeens wegvalt, kan je uit balans raken en lukt het niet meer om symptomen tegen te gaan. De aanmaak van stresshormonen daalt opeens sterk óf je lichaam blijft ermee doorgaan terwijl het niet nodig is. Either way daalt je weerstand. “Hierdoor kan het immuunsysteem uit balans raken en ben je vatbaarder voor ziekte op momenten dat je ontspant,” legt Vingerhoets uit.

Ook kan het kwakkelen op vakantie te maken hebben met symptoomperceptie, vertelt Vingerhoets aan de Volkskrant. “Er is een constante strijd gaande tussen prikkels vanuit het lichaam en vanuit de omgeving. Mensen met zeer drukke banen zijn daarom zich meer bewust van hun lichaam als ze vrij zijn. Er is dan minder afleiding. Het is als met voetballers die pas na de wedstrijd de pijn voelen. Want ook voor pijn heb je aandacht nodig.”

Hoe dan ook een uitnodiging om te zoeken naar balans in je leven. Neem regelmatig wat dagen vrij bijvoorbeeld. Zorg dat je ’s avonds voor het slapen gaan goed ontspant na een drukke dag. Of ga bijvoorbeeld sporten op vrijdagavond, zodat je je lichaam klaarmaakt voor het weekend. Ga ook op vakantie of in het weekend niet opeens heel veel meer slapen, minder koffie drinken of meer alcohol. De key is om de omslag voor je lichaam niet te groot te maken.

Meer lezen? Dit is waarom je ‘s ochtends moe wakker wordt (en waarom dat niet altijd door te weinig slaap komt).