Soms zijn dingen niet toevallig. Dit is synchroniciteit

Het is minder zweverig dan je denkt

Je moet aan iemand denken en BAM: hij of zij belt je out of the blue. Of je hebt een liedje in je hoofd, zet de radio aan en… jep. Als dingen bizar getimed lijken, als je onverwacht iemand ontmoet die je perfect kan helpen met het probleem waar je op dat moment mee zit, als je opeens overal hartjes op straat tegenkomt… Van die momenten dat je je eigenlijk afvraagt of het nu wel of geen toeval is. Psychologen omschrijven dit magische fenomeen als synchroniciteit.

Het is minder zweverig dan je denkt. De term ‘synchroniciteit’ werd bedacht door Carl Jung, grondlegger van de analytische psychologie. Jung verklaarde synchroniciteit als ‘betekenisvolle toevalligheden’ die onwaarschijnlijk, ironisch en soms heel behulpzaam kunnen zijn. Gebeurtenissen lopen zo synchroon dat ze geen toeval kunnen zijn. Synchroniciteit betekent dat je op het juiste moment op de juiste plek bent. Deze zienswijze berust op holistisch denken. De wereld, het universum, bestaat niet uit aparte delen, maar is een geheel. Waarbij gebeurtenissen op het juiste moment kunnen samenvallen in plaats en tijd. Ook telepathie en helderziendheid vallen onder het paraplubegrip synchroniciteit volgens Jung.

Verklaren

Joseph Jaworski maakte het vage begrip met zijn boek ‘Synchroniciteit – de innerlijke weg naar leiderschap’ tastbaar voor de zakenwereld. In zijn boek haalt hij natuurkundige J.S.Bell aan: als twee bij elkaar horende deeltjes uit elkaar worden gehaald en één van hen een andere draairichting krijgt, gaat het andere deeltje dezelfde richting aannemen. Dingen die bij je horen, draaien vanzelf dezelfde kant op en dat uit zich in synchroniciteit. De kunst is om die tekens te herkennen, in te zien wat het voor je kan betekenen, er je voordeel uit te halen en je er door te laten leiden, maar er niet in door te schieten.

Ook Dr. Bernard Beitman houdt zich bezig met toeval. Hij schreef er het boek ‘Connecting with Coincidence‘ over. Hij baseert zijn theorie op de neurowetenschap, maar hij ontdekte ook dat karaktertrekjes en omgevingsfactoren bijdragen aan synchroniciteit. Hij probeert synchroniciteit wetenschappelijk te onderbouwen, waardoor we het kunnen begrijpen en wellicht voor ons kunnen laten werken. Hoe je er problemen mee kunt oplossen, keuzes kunt maken, waarom stress synchroniciteit activeert en hoe je de betekenis van een toevalligheid kunt interpreteren.

Of juist niet…

Het ding van synchroniciteit is echter dat je het misschien wel niet moet proberen te verklaren. Dat je het ziet als seintjes van het leven. Dat dit is waar je moet zijn. Dit is wat je moet doen. Dat je op het juiste pad zit.

Voor wie daarvan mooie voorbeelden wil zien: Jan Diederen maakte er een prachtige documentaire over. Hij volgt de Franse kwantumfysicus François Martin. Ooit een hardcore natuurkundige, maar gegrepen door verhalen uit zijn omgeving over synchroniciteit. In de film vertelt Martin je wat hij zelf tegenkwam. Zoals twee Engelse meisjes met exacte dezelfde naam en geboortedatum die op wonderbaarlijke wijze bevriend raakten. En het verhaal van Franse poppenspeler die op precies het juiste moment een scenario op straat vond. Ook zoekt Martin naar de relatie tussen synchroniciteit en boeddhisme, bij de Tibetaanse monniken van het boeddhistisch instituut Kagyu- Dzong in Parijs.

Toevalligheden zijn misschien te verklaren vanuit droge kansberekening. Maar het onverwachte karakter en de schoonheid van synchroniciteit zijn hoe dan ook bijzonder te noemen. Dingen lijken samen te vallen, informatie komt precies wanneer je het nodig hebt, alles lijkt precies te kloppen. Zo’n gevoel kan een heel positief effect teweegbrengen en dat is op z’n minst iets om van te genieten. Want ook al wil je het graag afdoen als toeval, het is toch ook gewoon heerlijk om te geloven dat dingen meant to be zijn?