Werk en privé lopen als nooit tevoren in elkaar over. Hoe vind je nu nog rust?

Weg uit die contstante aan-modus

Flexwerken. Met je koffie op een semi-comfortabele barkruk aan een vensterraam op de Overtoom, tik je gedwee je freelance fiscaal-juridische ondersteunende documenten uit. Wars van hiërarchieën, bazen en grijze cubicles. Maar ook wars van vakantiedagen, sociale verzekeringen en gegarandeerde inkomsten. Een leven vol VAR-verklaringen, driemaandelijkse BTW-aangiftes, een portemonnee vol bonnetjes, een mailbox vol potentiële ZZP-trajecten en een stapel visitekaartjes in een onopgeruimd laatje van je even opgeruimde keuken. Visitekaartjes. Zo ouderwets.

Het ‘Nieuwe Werken’ lijkt een heel nieuw leven met zich mee te brengen. Niet alleen in bovengeschetste freelance-situatie, maar eigenlijk voor iedereen. Het is steeds normaler om dagen thuis te werken, al dan niet met twee kwijlende peuters aan je voeten, Skype-calls te houden op een zaterdag en het kost vaak grote moeite om zondag niet even wat mails weg te werken zodat je maandag met een schijnbaar schone lei begint. Maar los van een vernieuwde tijdsindeling, vergt deze vorm van werken ook veel van ons brein. Ieder mens denkt, ervaart en verwerkt immers anders, en de continue schakelingen tussen werk-privé-sociaal-efficiënt-emotioneel-theoretisch-prestatie-ontspanning gaat niet iedereen zomaar feilloos af. Het flexibele werken wordt bejubelend ontvangen door zij die zich gevangen voelen in 9.00 – 18.00, kantines met daghappen, lease-auto’s en kantooruitjes, maar we lijken te vergeten dat er hordes mensen zijn voor wie de conventionele structuur niet een last, maar een vereiste is.

Een constante bijna aan-modus

Flexwerken lijkt het vehikel te zijn tot meer vrije tijd, maar zet ons eigenlijk in een constante aan-modus. Of beter nog, in een constante bijna-aan-modus. Zo’n vorm van alertheid waarin je eigenlijk de omstandigheden hebt om te ontspannen maar de potentie aan voelt komen dat je scherp moet zijn en dus eigenlijk nooit echt helemaal ontspant. Herkenbaar? De manier waarop we omgaan met onze sociale contacten zijn ook een vorm van flexwerken: altijd bereikbaar, altijd alert, vaak met onze mind al bij een volgende afspraak terwijl we braaf knikkend stiekem een ‘ik ben iets later’-berichtje tikken onder de tafel.

Het Nieuwe Werken lijkt het Nieuwe Leven te worden

Flexwerken, het ‘Nieuwe Werken’, lijkt het ‘Nieuwe Leven’ te worden. Een leven waarin we allemaal continue aangesproken kunnen worden op één van de kleuren uit ons diverse rollenpalet. De rol van werknemer (of -gever) trekken we niet meer aan en uit op weg naar werk of huis, maar blijft de hele dag en week om ons lichaam hangen. Daar overheen trekken we de jas aan van ondersteunende, immer bereikbare vriend of vriendin, toegewijd familielid, voetbalcoach, freelance vrijwilliger, begeleider van het lokale moestuinproject en lead singer van een folkband. Ach, de labels zullen voor iedereen anders zijn, maar feit is dat we elke dag meerdere rollen tegelijk dragen zonder de andere af te werpen. Onze mantel wordt steeds zwaarder waardoor we trager en trager voortbewegen. Zoals in de mode, zijn sommigen gek op dikke, warme winterjassen, maar gaan velen een stuk gelukkiger door het leven in een zomerser tenue.

Als je gebukt gaat onder de vele lagen en ‘flexibiliteit’ voor jou betekent dat je constant aanstaat in alle rollen, zorg dan dat je voor jezelf een duidelijk verschil maakt wanneer je welke pet op hebt. Check je werkmail niet in het weekend, zet geen persoonlijke WhatsApp op je werktelefoon, zet je telefoon in flight mode als je geconcentreerd bezig bent en laat de illusie varen dat je altijd aanwezig moet zijn. Als er echt iets ergs gebeurt, is het toch al gebeurd op het moment dat jij het hoort, en als het niet zo schrijnend is, kan het wachten tot een moment waarop je er zelf voor kiest om bereikbaar – en daadwerkelijk beschikbaar – te zijn.

Spoel die hoedjes van je af

Onlangs volgde ik een meditatieworkshop van Krishna Prem, een goede vriend van zenmeester Osho, en vertelde de beste man dat Osho hem op het hart had gedrukt aan al zijn cursisten in ieder geval dit advies te geven: zorg dat je elke avond voordat je gaat slapen gaat douchen. Opdat je alle verschillende hoedjes die je op een dag op je hoofd zet – geliefde, moeder, werknemer, collega, vriendin, vrouw, kok, huismanager – van je afspoelt voordat je je bed instapt. Zodat je in ieder geval tijdens je rust nog maar één rol tegelijk speelt: jezelf.

Zenmeester Osho had overigens 93 Rolls Royce’s, dus zo’n gek idee is die lease-auto nog niet.