Hoe word je een pro in communiceren?

Mindful communiceren is een kunst

Onlangs gaf ik een workshop mindfulness aan huisartsen. De werkdruk in de praktijken was groot, het stressniveau hoog. Dat was al jaren zo, maar ‘gewoon doorgaan’ was wat ze al zo lang deden.

Op het programma stond onder andere mindful communiceren. Een van de huisartsen vertelde dat ze tijdens gesprekken met patiënten liever dagdroomde over witte stranden, cocktails en mooie mannen. Af en toe schoot ze even wakker en reageerde ze in zoverre ze kon op een half meegekregen verhaal. Het was een zeer eerlijke bekentenis die de kern raakte; waar is je aandacht als je die nodig hebt om de juiste beslissingen te maken?

“When you love someone, the best thing you can offer is your presence. How can you love if you are not there?” Thich Nhat Hanh

Aandacht is vaak wat er mist in relaties. Of dat nu een relatie is tussen arts en patiënt of vriend en vriendin, meestal communiceren we op een automatische piloot. Hechte relaties zijn daarin een nog grotere uitdaging omdat je vaak een geschiedenis met elkaar deelt. Hoe meer geschiedenis je deelt, hoe makkelijker oude patronen opkomen. Kijk maar naar hoe je met je vriend of vriendin communiceert, met je vader en moeder. En wat dacht je van je ex? Vaak nemen we veel van onze gedeelde geschiedenis mee en laten we ons daardoor beïnvloeden waardoor er ingesleten manieren van communiceren ontstaan die niet altijd even fijn zijn.

Mensen ontmoeten zonder geschiedenis

Een mooie oefening in het communiceren met zowel bekenden en onbekenden is om de ideeën, meningen, oordelen en verwachtingen die je van iemand hebt opgebouwd heel bewust los te laten. Heel makkelijk denken we ‘daar heb je die vervelende patiënt weer’ of ‘mijn vriend moet mij begrijpen’. Natuurlijk weet je wie iemand is en ken je jullie gedeelde geschiedenis, maar breng die kennis zo min mogelijk in de communicatie van dit moment.

Hoe doe je dat?

  • Als je iemand voor je hebt: breng je je aandacht heel bewust naar dit moment.
  • Kom uit je hoofd en voel je lichaam, hoe je zit of staat. Dit helpt je om je aandacht in het nu te houden.
  • Zie degene alsof je hem/haar voor het eerst ziet. Laat jullie geschiedenis helemaal los. Laat los wie je denkt dat hij is, wie hij zou moeten zijn en hoe jullie altijd communiceren.
  • Blijf afstemmen op je lichaam om niet meegezogen te worden in de patronen van communiceren (verdedigen, aanvallen).
  • Accepteer hoe de ander is volledig. Je stopt met het veroordelen van zijn gedrag.

Het is een kleine oefening met een groot effect omdat je de ander met nieuwe ogen gaat zien. Het verhaal wat je erom heen hebt gebouwd breekt af, waardoor je degene meer kunt zien voor wie hij is. Het beeld van de ander verandert en daarmee de relatie zelf ook.