Waarom iedereen over de empathiemuur zou moeten klimmen (en hoe je dat doet) – Bedrock
#psychology - Joanne Wienen

Waarom iedereen over de empathiemuur zou moeten klimmen (en hoe je dat doet)

Laten we het gesprek met elkaar aangaan, juist als iemand anders denkt

The Phoney Club

We leven allemaal op ons eigen eilandje, omringd met mensen die net zo denken als wij. Maar juist een open dialoog met andersdenken zorgt voor ontwikkeling en vooruitgang. Weg met die empathiemuren dus, want die staan in de weg.

Is het toeval dat veel vriendengroepen dezelfde meningen, normen en voorkeuren delen? Nee, we leven namelijk allemaal in (politieke) bubbels. We omringen ons graag met mensen die net zo denken als wij. En dan wordt dat veilige bubbeltje ook nog versterkt door algoritmen op internet, die ervoor zorgen dat wij ook online vooral worden bevestigd in ons eigen wereldbeeld. Als links-georiënteerde kosmopoliet is het daarom makkelijk om met een beschuldigend vingertje te wijzen naar Henk en Ingrid met ‘hun ongeïnformeerde standpunten’. Maar met oprechte interesse bereik je uiteindelijk veel meer.

Wat zou er gebeuren als we onze veilige politieke bubbels eens massaal zouden verlaten en oprechte interesse weer boven vingerwijzen en boe-roepen geplaatst wordt?

Zij tegen wij

Wilders-stemmers worden al snel bestempeld als dom, wereldvreemd en xenofoben die erop los discrimineren. Precies op die manier werd ook gedacht over Trump-stemmers. Volgens de elite waren dat toch een klein groepje mensen die het allemaal niet begrepen hebben. Uit angst voor verandering lopen ze achter de eerste de beste haatzaaier aan die roept dat hij die verandering niet zal laten gebeuren. Natuurlijk, het was zorgwekkend dat er überhaupt mensen waren die zoals hij dachten, maar een discussie was met ‘dat soort mensen’ toch niet mogelijk. Negeren dus maar. En af en toe lachend de schouders ophalen om de niet altijd even snuggere facebook-posts. Tot die Trump-stemmers opeens de macht aan hun zijde kregen.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Tijd voor een goed gesprek

Nu Trump opeens tot president is verkozen, opent dat bij veel mensen de ogen. Het is tijd voor een oprecht dialoog. Wat zou er gebeuren als we onze veilige politieke bubbels eens massaal zouden verlaten en oprechte interesse weer boven vingerwijzen en boe-roepen geplaatst wordt? Dat vroeg de Amerikaanse sociologe Arlie Hochschild zich af. Zij (een linkse, progressieve activiste) trok vijf jaar lang op met haar rechtse, conservatieve landgenoten uit de staat Louisiana. Dat is een van de armste staten van Amerika, waar een kwart van de leerlingen de middelbare school niet afmaakt en de mensen bovendien zo ongezond leven dat de levensverwachting vergelijkbaar is met die van Vietnam en Ecuador. Alle zestig mensen met wie ze in die periode intensief optrok, stemden Trump in de afgelopen verkiezingen. Ze schreef er het boek ‘Strangers in their own land’ over.

Het kost moeite om je in te leven in de ander

In een interview met Vrij Nederland vertelt ze hoe ze over een empathiemuur moest klimmen, een onzichtbaar obstakel om een ander te begrijpen. Die muur staat tussen mensen in en zorgt ervoor dat we onverschillig of zelfs vijandig worden tegenover mensen die anders denken dan wij. Vooroordelen moest Hochschild overboord gooien. Ze verwachtte een boze, gesloten gemeenschap van racisten, maar werd tot haar verbazing juist hartelijk ontvangen. Dankzij haar open houding gingen de Trump-aanhangers met haar in gesprek. Zo ontdekte ze dat veel inwoners van Louisiana de retoriek van de ‘noordelijke kosmopolieten’ best begrepen, maar moeite hadden met het opgeheven morele vingertje. Wie het niet eens is met de standpunten van de liberale elite (voor het recht op abortus, voor een verbod op wapenbezit, voor het homohuwelijk) is per definitie een slecht mens. Maar zij weigerden zich een slecht mens te voelen. Het gevoel van ‘met hen is geen gesprek mogelijk’ was bij deze Trump-stemmers dus net zo groot als bij de linkse stedelingen. Geen uitgangspositie die enorm uitnodigt voor een goed gesprek natuurlijk.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Meer wederzijds begrip

Door bewust over haar empathiemuur te klimmen, ontdekte Hochschild dat Trump-aanhangers helemaal niet per definitie dom en racistisch waren, maar dat er veel meer diversiteit in de groep zat dan ze van tevoren dacht. Veel mensen die ze sprak waren juist intelligent en geïnformeerd. Ze ging op zoek naar de onderliggende emotie van ‘de boze witte man’ en praatte simpelweg met hen. Nu, vijf jaar later, is Hochschild niet van politieke mening veranderd, maar heeft ze wel meer begrip voor de groep die ze voorheen als ‘dom en racistisch’ wegzette. En andersom is er in die groep ook meer begrip voor haar standpunten.

Wat zou er gebeuren als iedereen over de empathiemuur klimt?

Misschien ontstaat er dan eindelijk weer een open dialoog in de samenleving in plaats van een die wordt geterroriseerd door angst, haat en vingerwijzen. Een mooi streven, maar je moet er wel iets voor doen. In je veilige politieke bubbel blijven zitten, is niet zo moeilijk. Uitreiken naar de andersdenkende vraagt om actie.

Want waar ontmoet je ze? Niet in de commentsectie van Facebook of op het internet, wel op straat, op verenigingen, bij het doen van vrijwilligerswerk, op discussie-avonden of gewoon in de rij voor de kassa. Haal de volgende keer dat je iemand een andere mening dan de jouwe hoort geven, niet hoofdschuddend de schouders op, maar ga het gesprek aan. De kunst is om goed te luisteren en misschien zelfs op zoek te gaan naar overeenkomsten. Misschien levert het niets op, maar het zou ons zomaar kunnen verrassen.

Meer lezen

De week na de verkiezingen: waarom zoveel millennials niet gestemd hebben en Trump-stemmers schrikken.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Joanne Wienen

Joanne Wienen is freelance redacteur voor BEDROCK, Glamour en andere opdrachtgevers. Ze is regelmatig de dupe van haar eigen extreme grillen, waardoor koffie opeens in de ban moet of ze alleen nog maar tweedehandskleding mag kopen. Doordat ze deze uitdagingen nooit heel lang volhoudt, blijft ze eeuwig op zoek naar het geheim van een gezond en gebalanceerd leven. Houdt niet van koken, wel van kokos.

Meer Bedrock

Waarom we van verhalen houden én ze graag vertellen

Toeval bestaat niet op het internet: is er nog ruimte voor online serendipiteit?

De meest bizarre verkiezing in de geschiedenis: Amerikanen moeten kiezen uit de twee minst populaire kandidaten óóit

Een mooie missie: zo word je het eerlijkste modelabel ter wereld

Zwarte Piet: hebben we het hier werkelijk nog over?

Hoe empathie de wereld kan veranderen

We worden allemaal doodongelukkig door het streven naar perfectie

Oordeel over een ander? Dat gaat over jou