Hoe optimisme dé manier is om de wereld een betere plek te maken – Bedrock
#psychology - Tom Hofland

Hoe optimisme dé manier is om de wereld een betere plek te maken

We leven in ongekende vrijheid en dat kan beangstigd zijn. Waarom moeten we dan toch optimistisch zijn?

David Hockney A bigger splash

In de tijd van onze opa’s en oma’s was het leven niet makkelijker (al zeggen ze vaak van wel). Er is in ieder geval iets voor te zeggen dat het, qua levensinvulling, iets duidelijker was. Er was namelijk voor veel mensen maar één iemand die bepaalde hoe je moest leven: God.

In 2015 bleek uit een onderzoek door Trouw dat er voor het eerst meer ongelovigen dan gelovigen in Nederland waren. De meerderheid van de Nederlanders gelooft nu nog in ‘iets’, maar niet per se in een goddelijke rechter die bepaalt wat goed en fout is.

We zouden kunnen zeggen dat steeds meer mensen er een ‘existentialistische’ levensvisie op na houden. Kort door de bocht houdt dit in dat je gelooft dat je als ‘lege huls’ geboren wordt, zonder een van tevoren bedacht doel. Vervolgens zoek je in je leven je eigen weg en moet je dat doel voor jezelf bepalen. Wat er na je dood komt is een raadsel, maar veel mensen met dit denkbeeld gaan er vanuit dat er niets is.

Voor sommigen van ons is dit idee angstaanjagend. Want als je er vanuit gaat dat het leven hier het enige leven is, heeft het leven dan wel zin?

Toen Jean Paul Sartre, beschouwd als de grondlegger van het existentialisme, kort na de tweede wereldoorlog een praatje hield in een afgeladen club waren zijn ideeën revolutionair. Er wordt gezegd dat er mensen flauwvielen en er relletjes uitbraken tijdens de lezing: een soort rock and roll filosoof dus.

Volgens Sartre waren de mensen in principe vrij om te doen wat ze wilden zonder dat daar Goddelijke consequenties voor zouden gelden. Deze ‘onbegrensde vrijheid’ was voor veel mensen een eng idee en zorgde voor kritische reacties: als alles kan en mag zouden mensen geen drijfveer meer hebben om het goede te doen.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Gelukkig werden de ideeën van Sartre juist omarmd door mensen die er de positiviteit van inzagen. Juist omdat we zelf verantwoordelijk zouden zijn voor de wereld om ons heen, in tegenstelling tot een God die alles regelt, zouden we ons verantwoordelijk voelen voor elkaar en de wereld.

Sommigen gingen zelfs een stapje verder en vonden dat optimistisch zijn een plicht is die iedereen zou moeten nastreven. Zo was er bijvoorbeeld de bekende filosoof Karl Popper die het, vrij vertaald, zo verwoorde: ‘Omdat de toekomst nog alle kanten op kan, is optimisme voor ons een morele plicht.’

Wat hij hier vermoedelijk mee bedoelde is dat de toekomst van onze samenlevingen en de aarde afhangt van hoe wij er mee omgaan. In de toekomst kan nog alles gebeuren, dus in plaats van te treuren dat dit het enige leven is, kunnen we ons inzetten om van de aarde de best mogelijke plek te maken die ze kan zijn.

Altijd het beste verwachten

Deze uitspraak van Popper stamt uit de jaren ’90. De muur was net gevallen en veel mensen geloofden dat een stabiele wereld in het verschiet lag. Inmiddels weten we dat de wereld nog veel werk nodig heeft en in het licht van de recente ontwikkelingen, zoals de aanhoudende oorlogen in het midden-oosten en de verontrustende klimaatveranderingen, is het soms verleidelijk de handdoek in de ring te willen gooien. Toch is het belangrijk om, of je nu gelooft in een hiernamaals of niet, de woorden van onze Karl in je achterhoofd te houden als de negatieve nieuwsberichten ons weer overstromen.

Natuurlijk speelt geluk een grote factor in al onze levens, maar als wij ons bewust zijn van onze verantwoordelijkheid kunnen we de wereld op de best mogelijke manier veranderen. Dus Trump of geen Trump, wel of geen ijskappen, borst vooruit en kin omhoog!

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Wat Amerika van Europa kan leren (omdat we het hier eigenlijk best goed hebben)

10 films die ervoor zorgen dat je anders naar de wereld gaat kijken

Wat we kunnen leren van Plato’s grot allegorie: Leven we allemaal in een illusie?

Een mooie missie: zo word je het eerlijkste modelabel ter wereld

Waarom kunnen we van iemand houden?