Donald Trump is een milieuramp in het Witte Huis: dit kunnen de gevolgen zijn – Bedrock
#sustainability - IJsbrand Straatman

Donald Trump is een milieuramp in het Witte Huis: dit kunnen de gevolgen zijn

Een overzicht van wat er nú aan de hand is

Er zijn allerlei redenen om sceptisch te zijn over de winst van Donald Trump in de Amerikaanse presidentsverkiezingen: vreemdelingenhaat, vrouwonvriendelijk en natuurlijk zijn kapsel. Maar wat kunnen we verwachten op milieugebied van iemand die de klimaatverandering verzonnen “bullshit” noemde?

Klimaatverandering is een feit. Ook als je het ontkent

Wereldwijd is 97 procent van de wetenschappers ervan overtuigd dat het klimaat op aarde verandert door toedoen van de mens. Dat neemt niet weg dat veel politici de rol van de mens ontkennen, al dan niet voor electoraal gewin. Veel gelovige, conservatieve kiezers houden de rol van de mens namelijk liever klein.

In een van de debatten met Hillary Clinton leek Trump zich te beseffen dat klimaatontkenning best wel dom is en probeerde hij terug te krabbelen. Hij ontkende gezegd te hebben dat de klimaatverandering verzonnen is door de Chinese overheid om de Amerikaanse industrie dwars te zitten. Zijn tweet daarover is echter nog gewoon te vinden. Net als zijn meerdere tweets waarin hij klimaatverandering een ‘hoax’ noemde, al dan ‘onderbouwd’ met verwijzingen naar het koude weer.  

Tweet:

Voor de duidelijkheid: dat het buiten koud is of een keer regent betekent niet dat het klimaat niet verandert. In sommige regio’s (zoals in Nederland) zal het klimaat op termijn wellicht zelfs kouder worden. In de nieuwe klimaatfilm van Leonardo DiCaprio, Before The Flood, legt een van de ondervraagde wetenschappers uit dat de weersystemen zoals we die nu kennen drastisch veranderen door het smelten van het ijs op de Noordpool. Dat betekent dat koude lucht uit het noorden makkelijker richting Nederland kan komen.

Klimaatakkoord Parijs de prullenbak in

Trump heeft gezegd alle plannen en regels die slecht zijn voor het nationaal belang in de VS te schrappen en het unieke klimaatakkoord dat onlangs in Parijs werd gesloten hoort daar wat hem betreft ook bij. Waarom zou hij dat zeggen? Parijs, overstromende gebieden in Bangladesh, smog in Beijing. Allemaal een ver-van-mijn bedshow voor de gemiddelde Amerikaan. Als je daarbij optelt dat klimaatverandering volgens Trump en zijn achterban een verzinsel is, dan snap je dat een klimaatakkoord niet zo belangrijk wordt gevonden. Geldverspilling en ‘weer iets wat de VS voor andere landen moeten oplossen’.

In werkelijkheid hebben de VS de grootste negatieve bijdrage geleverd aan klimaatverandering van alle landen ter wereld. China is ook een enorme vervuiler, maar dat land heeft aangekondigd een deel van de opbrengsten van het ‘kolentijdperk’ te gebruiken om te investeren in duurzame energiebronnen. India en andere opkomende economieën zijn minder ver, en willen hun economische groei ook op gang brengen met goedkope, fossiele brandstoffen. De VS hebben er immers ook van geprofiteerd.

President Barack Obama realiseerde zich dat. Hij wist dat zijn land als een van de hoofdverantwoordelijken van de opwarming van de aarde moest bijdragen aan de ommekeer van dat proces. Dat is waar het klimaatakkoord in Parijs over ging en dat is waarom niet alleen Obama, maar de leiders van 195 andere landen hun steun ervoor uitspraken. Wat het akkoord uniek maakte is dat de noodzaak tot verandering voor het eerst op hoog niveau door alle betrokkenen onderkend werd en dat de verandering daarmee van onderop kwam. Dat laatste is ook de zwakte van het akkoord: er zijn geen sancties afgesproken. Iedere ondertekenaar beloofde slechts plechtig zijn best te doen om het doel van het akkoord – zorgen dat de opwarming van de aarde wordt ingeperkt – na te streven.

Zijn klimaatbeleid zal zorgen voor een enorme toename aan vluchtelingen

Trump kan het klimaatakkoord niet opzeggen. Dat is ook niet nodig, hij kan het gewoon negeren. Als de VS niet hun best doen om de uitstoot van broeikasgassen in te perken, dan scheelt dat een flinke slok op een borrel. Wat misschien nog wel erger is, is dat daarmee de basis onder het akkoord uit valt. Amerikaanse bedrijven worden dan namelijk niet gehinderd door (nieuwe) milieuregels waar bedrijven in andere landen zich wél aan moeten houden. Dat betekent dat andere landen ook minder geneigd zullen zijn hun best te doen zich aan de afspraken te houden.

Wat zijn Trump’s plannen en wat zijn de gevolgen?

Naast het schrappen van ‘Parijs’ heeft Trump nog wel wat concrete voorbeelden genoemd van zijn plannen. Zo wil hij alle overheidsuitgaven aan schone energie opschorten, wetgeving van Obama tegen CO2-uitstoot terugdraaien en de Amerikaanse federale klimaatwaakhond EPA opheffen. Wat betekent dit voor de klimaatverandering? Het grote Amerikaanse onderzoeksbureau Lux Research berekende dat Trumps voorgestelde beleid 3,4 miljard ton extra C02-uitstoot oplevert ten opzichte van de plannen van Clinton. Dat komt neer op anderhalf keer de jaarlijkse uitstoot van alle huishoudens in de VS. Of 5 procent van de totale jaarlijkse CO2-uitstoot van alles en iedereen ter wereld. Laat dat even op je inwerken.

De beslissingen en acties die we de komende jaren nemen, hebben effect op het klimaat van de komende duizenden jaren. No pressure. Het is heel lastig de effecten ongedaan te maken van al de CO2 die we de lucht in pompen. Zonder directe actie blijven de temperaturen stijgen en de ijskappen op Antarctica en Groenland smelten. Als dit eenmaal bezig is dan is het de komende generaties niet meer te stoppen. De effecten merken we nu al. We horen en zien het in toenemende mate: extreem weer, overstromingen, droogte met stijgende voedselprijzen tot gevolg, en 2016 is hard op weg het warmste jaar ooit te worden. Het vorige record? 2015.

Vluchtelingenvrees leidt tot veel meer vluchtelingen

Een belangrijke reden dat Trump gekozen is, is de onvrede over immigranten en vluchtelingen. Maar laat zijn klimaatbeleid nou precies zorgen voor een enorme toename aan vluchtelingen. Aanvankelijk zullen de rijkere landen als Nederland en de VS er nog niet zo veel van merken, de armere kwetsbare landen des te meer. Ook nu al. Oogsten mislukken door extreme regenval of juist door ongekende droogte. Deze mislukte oogsten en gebrek aan schoon water leiden tot protesten, conflicten en zelfs tot burgeroorlogen. Iets wat niet verwonderlijk is als je ziet hoe snel veel mensen geprikkeld raken als ze honger hebben.

"In de komende 30 jaar zullen er 50 tot 200 miljoen mensen klimaatvluchteling worden"

De 4 miljoen Syrische vluchtelingen waar we nu wereldwijd mee te maken hebben zijn nog maar peanuts. In de komende 30 jaar zullen er 50 tot 200 miljoen mensen klimaatvluchteling worden. Waar denk je dat mensen naartoe gaan als ze een tekort hebben aan voedsel en leefruimte? Naar plekken waar ze dat wel hebben. Rijke Westerse landen dus. Hoe we hiermee moeten omgaan is nog de vraag. Een Shurguard-opslagbox huren voor 200 miljoen mensen is helaas geen oplossing. Klimaatwetenschappers en de Verenigde Naties maken zich terecht ernstige zorgen.

Wat gaat Trump echt doen: beleid afwachten

Put your money where your mouth is, zeggen ze in Amerika graag. Of de president Trump de ‘verkiezingsbeloften’ van de miljardair Trump daadwerkelijk gaat omzetten in beleid is maar de vraag. Dat weet je natuurlijk sowieso nooit wanneer een politicus wordt gekozen. Het winnen van de gunst van de kiezer is nu eenmaal iets anders dan besturen. Zou Trump echt niet geloven in klimaatverandering, zoals hij in zijn tweets liet blijken, of zei hij dat alleen maar om stemmen te ronselen?

Daar komt bij dat het lastig is om beleid te maken op verkeerde aannames. Zo zei Trump dat hij 50 miljard dollar wilde besparen door de uitgaven van Obama aan klimaatonderzoek te stoppen, en nog eens 50 miljard als besparing gedurende acht jaar in het Witte Huis (indien hij wordt herkozen). De werkelijke uitgaven van zijn voorganger aan klimaatonderzoek zijn – helaas – een fractie daarvan.

Inmiddels heeft Trump herhaald dat hij van plan is het akkoord van Parijs op te zeggen, wat overigens niet automatisch betekent dat het ook lukt. Wat ook voor de hand ligt is dat Trump alle fossiele brandstoffen in de VS volledig wil uitmelken, omdat het opstoken van kolen en schaliegas uit eigen land immers goed is voor de economie. Daarbij moet wel worden aangemerkt dat gas tegenwoordig veel goedkoper is dan kolen, waardoor dit voornemen kan sneuvelen omdat het simpelweg niet rendabel is.

Help! Wat nu?

Overheden wijzen vaak naar bedrijven die beleidsveranderingen onmogelijk maken. Denk aan de belangen van grote bedrijven als Shell. De Nederlandse overheid kan de oliegigant niet te veel tegen het hoofd stoten, want de onderneming houdt de kachel van de Nederlandse economie rokend en zorgt daarmee voor veel werkgelegenheid. Bedrijven wijzen op hun beurt naar consumenten, die vaak wel zeggen belang te hechten aan het milieu, maar er nog nauwelijks extra geld voor over hebben als ze bijvoorbeeld in de supermarkt staan.

Is de hoop nu weg? Nee! Je hoeft misschien de komende vier jaar minder te verwachten van de Amerikaanse overheid op het vlak van klimaatbeleid, maar onderschat nooit je eigen invloed. Iedereen kan die eerste stap nemen om de vicieuze cirkel te doorbreken. Stem met je euro en pak in de winkel die duurzamere, maar iets duurdere optie. Of beter nog, kijk eens wat beter naar je eigen leefpatroon en overweeg om minder of geen vlees meer te eten. De productie van vlees en andere dierlijke producten is goed voor 51 procent van alle uitstoot van broeikasgassen. En dan hebben we het nog niet eens over het enorme gebruik van water in de veeteelt, de ontbossing voor landbouwgrond voor veevoer en het feit dat het in de meeste gevallen ook nog eens zeer dieronvriendelijk is.

Elke dag dat jij geen dierlijke producten gebruikt halveer je je CO2-uitstoot, bespaar je zeker 4000 liter water, 20 kilo graan en 3 vierkante meter aan oerwoud. En vergeet niet, je eigen gezondheid neemt ook flink toe. Daarnaast inspireer je met jouw bewuste keuzes ook weer anderen. Wie durft nu nog te zeggen dat je in je eentje geen verschil kunt maken?

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op TheHealthyHeart.nl en is een samenwerking met Sjoerd Schotten. Journalist en blogger van samgreens.com.

Meer lezen

De ultieme gids voor de wannabe veganist: All you need to know.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Nieuwe wasmachine kopen? In Zweden betalen ze je liever om de oude te repareren

De week na de verkiezingen: waarom zoveel millennials niet gestemd hebben én Trump-stemmers schrikken

Geschrokken door Trump’s overwinning? We hadden het allang kunnen zien aankomen

Een mooie missie: zo word je het eerlijkste modelabel ter wereld

De meest bizarre verkiezing in de geschiedenis: Amerikanen moeten kiezen uit de twee minst populaire kandidaten óóit

De belangrijkste boodschappen van Leonardo DiCaprio’s documentaire Before the Flood

5 documentaires die je zullen inspireren, ontroeren of wakker schudden

Dit is wat jij nú kunt doen tegen klimaatverandering