Pieker je vaak? Dit is waarom én zo kom je er vanaf – Bedrock
Matt Sclarand
#psychology - Lisanne de Vaan

Pieker je vaak? Dit is waarom én zo kom je er vanaf

Nadenken zorgt voor oplossingen, piekeren zorgt voor problemen

We piekeren werkelijk over van alles. Over ons werk, over relaties, over geld, over het verleden, over de toekomst en nog veel meer. Het gevolg? Slapeloze nachten en sombere buien. En daar zit niemand op te wachten. Maar waarom doen we het dan? En hoe gaan we met dat gepieker om?

Nadenken over het verleden of de toekomst is niet verkeerd. Van het verleden kun je leren en nadenken over de toekomst kan je helpen om nieuwe inzichten te krijgen. Maar blijf je te lang bij bepaalde gedachtes hangen, dan gaat het nadenken over in piekeren. Hoe vaak denk je niet ‘had ik maar’ of ‘wat als’?

Piekeren werkt belemmerend

We piekeren heel wat af. Maar of het ook ergens toe leidt? Nou nee. Vaak voelen we er ons alleen maar slechter door in plaats van beter. Door te blijven malen in je hoofd kom je in een vicieuze cirkel terecht, waardoor je problemen alsmaar groter en groter lijken te worden. Het piekeren over negatieve gedachten versterkt daardoor het negatieve gevoel dat je hebt. En niet alleen dat; het zit ook het vinden van een oplossing in de weg. Uit onderzoek van de Universiteit van Yale blijkt dat wanneer mensen piekeren (bijvoorbeeld over fouten en tekortkomingen) zij minder goed in staat zijn om problemen op te lossen. De proefpersonen in het onderzoek werden door middel van meditatie aangezet tot piekeren. Wat bleek? De proefpersonen bedachten minder effectieve oplossingen en twijfelden sneller over hun eigen vermogen om oplossingen succesvol uit te voeren. Piekeren werkt dus belemmerend, het kost alleen maar tijd en energie.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

We tobben heel wat af. Maar waarom?

De aanstichter voor ons piekergedrag zijn onze gevoelens. Loopt onze relatie op de klippen, dan zijn we verdrietig, of boos. En in plaats van dat we een gesprek aangaan met de persoon in kwestie, gaan we daarover malen. Ook schaamte is een emotie waar we vaak over piekeren. Heb je bijvoorbeeld iets te diep in het glaasje gekeken tijdens de vrijdagmiddagborrel van je werk (met gênante taferelen als gevolg) dan kan je daar erg over inzitten. Hoewel de rest het misschien allang vergeten is, heb jij slapeloze nachten. Gedachten als ‘wat moeten ze nu wel niet van me denken’ en ‘hoe ga ik me maandag weer vertonen op werk’ schieten continu door je hoofd.

het komt altijd goed

Ruth Baer – hoogleraar psychologie en auteur van het boek Oefen het geluk, noemt drie redenen voor ons piekergedrag. Ten eerste stelt hij, denken we dat het overpeinzen van een situatie helpt. We zien piekeren aan voor constructief denken, omdat het voelt alsof we het probleem ermee oplossen. Ten tweede: piekeren beschermt ons tegen pijnlijke emoties. Als je ontslagen bent op je werk, is het makkelijker om boos te blijven en te piekeren over het feit dat je het niet verdiend hebt om in deze situatie te zitten, dan toe te geven welke rol je hier zelf in hebt gespeeld. De derde, en misschien wel belangrijkste reden: we vermijden de moeilijke stappen die we moeten zetten om het probleem op te lossen. Piekeren is een veilige optie, je hoeft niet in actie te komen.

Hoe pak je piekergedrag aan?

Pieker je veel, dan probeer je hier in eerste instantie misschien niet aan te denken. Maar bepaalde gedachten niet toelaten heeft geen enkele zin. Hoe meer je je best doet om ergens niet aan te denken, hoe vaker je gedachten juist die kant opgaan. Wat we wel kunnen doen, is leren hoe je iets aan deze gedachten kunt hebben. De volgende tips helpen je hierbij.

Leer van je fouten

Wat is gebeurd, is gebeurd. Het overpeinzen van de gebeurtenis heeft geen enkele zin. Wat je wél kunt doen, is ervan leren. Wie weet kom je in de toekomst in eenzelfde situatie terecht. Hoe ga je dat dan oplossen?

Begin vragen met ‘hoe’

We denken altijd in het ‘waarom’. ‘Waarom heb ik altijd pech?’, ‘Waarom heb ik geen leuke baan?’ Niemand die je hier het antwoord op gaat geven. Daarbij roepen ‘waarom’ vragen vaak negatieve emoties op. Vragen die beginnen met ‘hoe’, kunnen leiden tot een oplossing, bijvoorbeeld ‘Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik een leukere baan krijg?’

Piekerkwartier

Weet je van tevoren dat je veel gaat piekeren, plan dit dan in. Geef jezelf steeds 15 minuten de tijd om te malen over een probleem. In dit kwartier is het toegestaan om je gedachten de vrije loop te laten. Zijn de 15 minuten voorbij, ga dan weer verder met nuttigere zaken. Verval je toch weer in piekergedrag, herinner jezelf er dan aan dat je later op de dag nog een piekerkwartiertje hebt.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Ga niet in ‘in discussie’ met je eigen gedachten

Oordeel je gedachten niet, maar bekijk de gedachten die je hebt van een afstandje. In plaats van te denken: ‘ik ben niet leuk genoeg als vriendin’ denk je ‘ik heb de gedachte dat ik niet leuk genoeg ben als vriendin’. Dit is een mindful manier om met je gedachten om te gaan.

Zoek afleiding

Piekeren doen we voornamelijk op momenten dat we weinig te doen hebben, bijvoorbeeld als we onder de douche staan of in de trein zitten. Probeer je ergens op te focussen, zodat je simpelweg geen tijd hebt om te piekeren. Zoek een activiteit die je volledige aandacht vraagt. In de trein kan je bijvoorbeeld een boek lezen en onder de douche kun je liedjes zingen. Zo voorkom je dat je gedachten alle kanten opschieten.

Bekijk jezelf als personage

Kan je het toch niet laten om te piekeren, doe dan alsof de situatie over iemand anders gaat. Als je de gevoelens van iemand anders analyseert, leidt dat tot minder sombere gevoelens.

Meer lezen?

Zo stop je met piekeren (volgens een psycholoog).

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Tips om je telefoon mindful in te richten

6 manieren om bewuster in het hier en nu te leven

Zo stop je met piekeren (volgens een psycholoog)

Een mooie missie: zo word je het eerlijkste modelabel ter wereld

Wil je een nieuwe baan? Probeer dan mindful op zoek te gaan

101 gedachten in je hoofd tijdens het mediteren? Dat is juist goed!

Zo maak je je hoofd leeg tijdens het hardlopen: mindful running in 5 stappen

Zo zorg je ervoor dat negatieve emoties niet de overhand nemen