De Amsterdamse Mavo is de eerste humanistische school in Nederland – Bedrock
#psychology - Tanja Terstappen

De Amsterdamse Mavo is de eerste humanistische school in Nederland

Het motto: zelf denken, samen leren

Flip Franssen

Het Nederlandse onderwijs is te veel gericht op prestatie, in plaats van op persoonlijke ontwikkeling, creativiteit én humanistische onderwerpen als gelijkheid, tolerantie en verantwoordelijkheid. Vonden ook humanisten Lars Hoogmoed en Martine van Hoogen. Eind augustus begonnen ze daarom voor 34 brugklassers de eerste humanistische school van het land; de Amsterdamse Mavo.

De leerlingen van de Amsterdamse Mavo krijgen les vanuit vijf humanistische kernwaarden: gelijkwaardigheid, actieve tolerantie, verantwoordelijkheid, zelfontplooiing en zelfbeschikking. “Wij zien drie opdrachten in het onderwijs,” zegt oprichter Martine van Hoogen. “Kwalificatie, burgerschap en vorming. Veel scholen zijn vooral bezig met dat eerste, wij vinden die andere twee net zo belangrijk.”

De Amsterdamse Mavo is een zelfstandige school met een eigen bestuur. Een school mag in Nederland gesticht worden als deze aansluit bij een religie of levensbeschouwing die omarmd is in de samenleving. Het lukte de schooloprichters het humanisme erkend te krijgen als onderwijsdenominatie.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Zelf denken, samen leren

“We stimuleren een open blik op de wereld en een actieve houding in en buiten de school. Zorg en belangstelling voor anderen en hun omgeving passen daarbij. En iedereen is welkom op onze school, gelovig of ongelovig, homo, hetero of transgender en van welke afkomst je ook bent. Als je maar mee wilt doen. Ons motto is: zelf denken, samen leren”, aldus Van Hoogen.

De school werkt met twee ‘leerlijnen’: democratie en mensenrechten. “Daar doen alle vakken aan mee”, legt Lars Hoogmoed uit aan Trouw. “Voor het vak Sport & Organisatie praten we bijvoorbeeld over de vraag of je de Olympische Spelen moet houden in een land dat de mensenrechten schendt, voor Nederlands lezen de leerlingen teksten over democratie.”

Ook vakken als Maatschappij & Participatie en Levensbeschouwing & Omgangskunde worden het hele jaar gegeven, in alle jaren. “Dat enorme aantal uren onderscheidt ons van andere scholen,” zegt Van Hoogen. Daarnaast werkt de school met VVV-uren, waarin leerlingen kunnen verbeteren, verdiepen of verbreden. Zo kunnen ze extra tijd besteden aan vakken waar ze moeite mee hebben, of waar ze juist goed in zijn. Of ze kunnen in die uren kiezen voor een thema dat buiten het normale lesprogramma valt, schreef Trouw.

 Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Ontwikkeling

Nog een verschil met het onderwijs zoals we het kennen in Nederland, is dat kinderen werken aan vakoverstijgende projecten om zo de kernwaarden in praktijk te brengen. Verantwoordelijkheid voor omgeving is een van de belangrijkste op de humanistische school. Leerlingen kunnen daarom een team kiezen waarin ze willen participeren: “Zo worden ze verantwoordelijk voor de moestuin of voor de schoolkrant, het evenementenbureau. Maar ook buitenschools zullen ze bezig zijn: door projecten met ouderen. Uiteindelijk kunnen leerlingen ook aanhaken bij mensenrechtenorganisaties en humanistische instellingen”, aldus Van Hoogen. Bij verantwoordelijkheid hoort bovendien ook een schone kantine en geen mobiele telefoons in de klas. En daar houden de leerlingen zich netjes aan.

Met de humanistische waarden in het achterhoofd, besteedt de Amsterdamse Mavo veel aandacht aan persoonlijke ontwikkeling. De kernwaarden staan op grote borden in de kantine. In een oefening moeten leerlingen aangeven hoe ze denken dat hun persoonlijkheid zich verhoudt ten opzichte van die waarden en dat bespreken ze samen met de docent, die hetzelfde voor hen deed.

Meer initiatieven

De oprichters hebben inmiddels ook toestemming gekregen voor een humanistische havo. Maar ze geloven erin dat elke leerling dezelfde potentie heeft: “Alles wat je op het gymnasium kunt doen, kun je ook op de mavo doen”, zegt Van Hoogen. “Wie denkt dat dit niet kan, heeft last van vooroordelen. Allemaal onzin.” De keuze om te beginnen met een mavo-opleiding is daarom ook weloverwogen. Van Hoogen: “Omdat mavoleerlingen vaak niet de aandacht krijgen die zij verdienen. Je ziet veel inspirerende onderwijsinitiatieven in het vwo. Waarom zou dat niet op een mavo kunnen?”

Mooie ontwikkelingen in het vaak stugge Nederlandse onderwijssysteem. Er moet duidelijk iets veranderen. Maar het is behoorlijk lastig om een nieuwe school te beginnen, vindt ook Staatssecretaris Dekker. Hij wil de wetgeving aanpassen, zodat een vernieuwend onderwijsconcept niet afhankelijk is van een levensovertuiging, maar een goed idee en voldoende verklaringen van ouders een go kunnen betekenen. Ook moet de Onderwijsinspectie scholen van tevoren gaan controleren op kwaliteit. Het wetsvoorstel wordt waarschijnlijk begin volgend jaar behandeld in de Tweede Kamer.

Meer lezen?

Ons schoolsysteem is ongezond: kinderen worden klaargestoomd om te presteren, niet om creatief te zijn.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Kinderen schrijven op waar ze dankbaar voor zijn (met hilarische gevolgen)

Zijn (extreem) betrokken ouders juist behulpzaam of belemmerend?

Zo halen we het beste uit onze kinderen (ban bijvoorbeeld negatieve gedachten uit het klaslokaal)

Een mooie missie: zo word je het eerlijkste modelabel ter wereld

Waarom twintigers maar niet volwassen worden. Nemen ze het leven wel serieus?

Ben je echt gelukkiger mét kinderen, of slaat die beredenering nergens op?

Waarom je je kinderen wél moet laten vaccineren: dit zijn de feiten en fabels

Kinderen en jongeren zijn angstiger en depressiever dan ooit. En dit is waarom.