De oorlog in Syrië is allesbehalve voorbij: verhalen van mensen die vluchtelingen helpen – Bedrock
#charity - Josephine Kay

De oorlog in Syrië is allesbehalve voorbij: verhalen van mensen die vluchtelingen helpen

Because We Carry en Movement on the Ground maken al een groot verschil.

because we carry

Er woonden zo’n 22 miljoen mensen in Syrië voor de oorlog. Inmiddels zijn er sinds het begin van de oorlog in 2011 ruim 11 miljoen mensen op de vlucht, geforceerd hun huis te verlaten of vermoord. En dat getal blijft maar stijgen. Voor velen lijkt het een ver-van-je-bed-show, maar we kunnen nu nog steeds heel veel doen om te helpen.

Volgens de Verenigde Naties is er 6,9 miljard euro nodig om de gevluchte Syriërs te helpen. Er zijn naar schatting nu zo’n 4,8 miljoen Syriërs verspreid buiten Syrië, wat betekent dat ze de grootste groep vluchtelingen ter wereld zijn onder mandaat van de V.N. Het is de ergste exodus sinds de genocide in Rwanda 20 jaar geleden. Bedrock sprak Anna Smit van Because we Carry en Laura Jansen van Movement on the Ground over de heftige situatie in Lesbos, Griekenland, waar veel vluchtelingen aankomen.

9200014a-06e1-420b-bfc5-a4de13925550
Laura Jansen

Movement on the Ground

Wanneer is het opgezet?

“Begin september 2015 stond er een bericht op Twitter dat er vluchtelingen op Amsterdam CS sliepen. Ik ben toen op mijn fiets gestapt met wat warme kleren en kwam andere Amsterdammers tegen die hetzelfde deden. Heel snel vormden we een organisatie die maandenlang, elke nacht op CS stond met bijvoorbeeld eten, warme kleding en dekens.

niet zeggen maar doen

De mensen die ik van de trein zag komen waren mensen net als jij en ik. Moeders en vaders die achter hun kinderen aan holden, oma’s en opa’s die moe maar vastberaden de trein uitstapten. Vreemdelingen in een vreemd land, op zoek naar een vriendelijk gezicht en informatie. Het was zo confronterend en tegelijkertijd zo machtig om te voelen dat je daadwerkelijk een verschil kon maken door er simpelweg te zijn, met een open hart.

Steeds meer hoorde ik het verhaal van de tocht en de bootreis van Turkije naar Lesbos. In het journaal zag ik dat er per dag duizenden van dezelfde moeders en vaders en kinderen deze gevaarlijke tocht aan het maken waren en dat de enige opvang die er was door vrijwilligers en locals werd geregeld. Mijn goede vriend Joost en ik besloten naar Lesbos te reizen voor tien dagen. In die tijd waren we in contact met andere vrienden die ook al bezig waren, allemaal los van elkaar maar met de beste intenties om een steentje bij te dragen aan de schrijnende situatie.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

De eerste week op Lesbos liet al gauw zien dat er nog zo veel acute hulp nodig was. Winter was in volle gang, er verdronken wekelijks mensen aan de kust en nog kwamen er duizenden koude en hongerige mensen aan op dit prachtige, maar kleine eiland. De grotere NGO’s waren nog niet actief en het was aan de vrijwilligers om een infrastructuur op te bouwen, reddingswerk te doen, enzovoorts. Snel realiseerden wij ons dat we onze krachten beter konden bundelen en dat we onze netwerken konden activeren om snel een groot verschil te maken.

Binnen een week ging er een convoy uit Nederland met een industriële keuken, tent heaters, bouwlampen, hekken; alles om een kamp van ongeveer 2000 mensen te voorzien van de basisbehoeftes. Zo is Movement on the Ground ontstaan. Een groep vrienden die dingen snel wilden regelen, gaten zagen en die wilden vullen.”

d9e43108-fa25-4752-824f-178350d574f9
Laura Jansen

Wat doet Movement on the Ground inmiddels nog meer?

“We hebben de reddingsteams aan de kust voorzien van wetsuits en een reddingsboot en de artsen geholpen met belangrijke medische uitrusting. We zijn doorgegroeid en hebben ons aangepast aan de veranderende politieke situatie waardoor de vluchtelingen uiteindelijk vast zijn komen te zitten in Griekenland. Sinds de EU-Turkije deal zitten er meer dan 6000 vluchtelingen al maanden vast in de twee overbevolkte kampen op Lesbos én meer dan 60.000 op het vasteland.

Er zijn zoveel dingen die voor altijd bij me zullen blijven

Wij zetten ons dagelijks in om ons concept, Camp to CampUS, waar te maken. We geloven dat een kamp juist de meest inspirerende, duurzame en waardige plek is om mensen uit oorlogsgebieden op te vangen. In de tijd dat wij nu op Lesbos actief zijn hebben we het hele kamp omgezet naar zonne-energie, werken we hard aan het ondersteunen van community cooking binnen de kampen, zorgen onze vrijwilligers dagelijks voor de zorg, informele educatie en opvang van de kinderen (meer dan 50% van de huidige bevolkingsgroep) en willen we heel graag onze visie voor een community center/school waarmaken voordat de wintermaanden echt beginnen. Tegelijkertijd maken we ons klaar voor de kou en de mogelijkheid dat de stroom van aankomende boten toeneemt door collega partijen te steunen met winterkleding en voedsel.”

7a6639bd-7332-4a0e-aa35-b3d53f34c6e7

Wat is het heftigste dat je hebt meegemaakt?

“Er zijn zoveel dingen die voor altijd bij me zullen blijven. Afgelopen winter zijn er veel boten omgeslagen, vol met families. Vaak waren het de vrijwilligers die de eerste hulp en redding moesten doen. Dat zal ik nooit vergeten of makkelijk over kunnen praten. Op 12 december vorig jaar heb ik met een gezin gewerkt die hun negen maanden oude baby is verloren in de zee. Lara heette ze. Het is niet te omschrijven en ik zal het nooit vergeten.”

En wat is het mooiste moment geweest?

“Die zijn ontelbaar! Wij werken al maanden met dezelfde kinderen in het Kara Tepe-kamp op Lesbos. Het zijn de meest kwetsbare gezinnen die nog meer bescherming en verzorging nodig hebben, vaak door hun ervaring tijdens de oorlog. In het begin waren deze kinderen volledig aan hun lot overgelaten en zag je van dichtbij hoe diep hun trauma zat door apart gedrag en symptomen van diepe pijn. Hoe langer we hier zijn en hoe meer we structuur bouwen voor deze kinderen, hoe meer ze teruggaan naar kind zijn.

Waardigheid teruggeven aan de ouders, door hen te betrekken met het koken, bouwen en zorgen voor het kamp. Samen eten, lachen, kletsen, familiefoto’s bekijken. Ouders die voor het eerst de rust voelen om weer voor hun kinderen voor te lezen, opa’s en oma’s die weer een tuintje aanleggen voor hun tent om het mooier te maken. Mensen die bijna niks hebben en toch de helft aan je willen geven uit gastvrijheid en barmhartigheid.

3af5897a-f33a-42f1-a4c8-de742119b014
Laura Jansen

Het inspireert me en geeft me juist hoop dat wij mensen toch heel veel goeds in ons hebben. Dat een mens echt heel veel kan hebben en toch door kan gaan. We zijn allemaal op zoek naar veiligheid voor ons gezin, naar waardigheid in ons dagelijks bestaan en hoop voor onze toekomst. Dat is universeel, of je in Amsterdam bent of in een tent op Lesbos.”

Wat kunnen wij doen?

“Op dit moment zitten er meer dan 6000 mensen, waarvan meer dan de helft kinderen, vast op een eiland, Lesbos. Ze leven in twee overbevolkte kampen. Omstandigheden worden dagelijks erger hoe meer de bootjes beginnen aan te komen en de drukte toeneemt. Winter komt eraan. Dat betekent regen, storm, soms sneeuw en temperaturen onder het vriespunt. Met minder media-aandacht is er ook minder hulp. Wij doen ons best om de kampen hier winterklaar te maken en te zorgen dat kinderen naar school kunnen gaan, er genoeg eten is en genoeg warme kleren voor de komende maanden.

Movement on the Ground is bezig met het bouwen van een overdekt en warme community center/school in het kamp, zodat de opvang voor kinderen door kan gaan tijdens de wintermaanden. We zorgen dagelijks voor ingrediënten en eten in de kampen en hebben daar altijd financiële steun voor nodig. We zijn altijd op zoek naar vrijwilligers. Kan je niet komen, maar wil je toch een steentje bijdragen? Dan kun je ons steunen door het verhaal van Lesbos te blijven delen, onze website en Facebook te bezoeken om meer te leren en mee te doen aan nationale inzamelacties. Elk steentje draagt bij aan de grote steun die wij blijven bieden. We zijn zo dankbaar voor de blijvende support en sturen iedereen in Nederland een hartje uit Lesbos!” 

fullsizerender

Because We Carry

Waarom zijn jullie Because We Carry begonnen?

“We hadden alle drie het machteloze gevoel dat we niets konden doen en hebben gezocht naar mogelijkheden om wél iets bij te dragen. We hebben er toen voor gekozen om de allerkleinsten en hun ouders te ondersteunen en hiervoor draagzakken in te zamelen en zelf naar Lesbos, Griekenland te brengen.”

Wat doet Because We Carry precies?

“Because We Carry begon met draagzakken uitdelen, maar we kregen al snel veel support en werden we financieel gesteund waardoor we ook de mogelijkheid kregen om eten uit te delen en secundaire behoeften te vervullen als wasteiltjes, badjes, slaapzakken, tenten en kinderschoenen te voorzien.”

Waar liepen jullie tegenaan? 

“Omdat geen van ons een achtergrond heeft als hulpverlener, hebben wij vaak zelf het wiel ter plekke moeten uitvinden. We waren vanaf de eerste dag van de oprichting al veel groter dan we direct aankonden en hebben in razend tempo moeten meegroeien.”

lesbos-0823
because we carry

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Hoe reageerden de mensen om je heen op jullie initiatief

“Omdat wij de allerkleinsten en kwetsbaarsten dienen hebben wij altijd een hoop sympathie gekregen. We hebben van dag één op Facebook een grote betrokken aanhang die ons altijd laat weten ons te blijven steunen en velen van hen zijn zelf ook op missie met ons mee geweest. Elke week gaat een team van vijf á zeven mensen naar Lesbos om de continuïteit van onze hulp voort te zetten, waarbij je ontbijt uitdeelt aan de bewoners van kamp Kara Tepe en je ‘s middags het kinderprogramma (liedjes zingen, oud-Hollandse spelletjes spelen) verzorgt. Je kan jezelf opgeven of je geeft een heel team op van je vrienden, collega’s en/of familie”

Wat is het heftigste dat je hebt meegemaakt?

“Het heftigste was tijdens de eerste week dat we daar waren en iedereen in blinde paniek was. Wijzelf natuurlijk ook. Alles was nieuw voor ons; waar beginnen we en wát doen we precies als bootjes aankomen? De vluchtelingen die met de dood op hun hielen uit de bootjes in onze armen terechtkwamen, de eilandbewoners die hun mooie vakantie-eiland zagen instorten onder de crisis, omdat het toerisme heel snel afnam was allemaal heftig om te zien.”

bwc
Because we carry

En wat was het mooiste moment?

“Het mooiste moment was rond kerst toen we in onze BWC-bus reden, volgeladen met badjes, dekentjes, tenten, vuilnisemmers, mueslirepen en potloden, op weg naar het kamp. De zon die door de ramen scheen en ik me in al deze krankzinnigheid, hoe abstract dat ook klinkt, zo intens gelukkig voelde. Zó verbonden met alle mensen op dat eiland, de bewoners, al die vrijwilligers en ál die mensen op de vlucht. Het micro gegeven dat we allemaal één zijn.”

Hoe kunnen wij meehelpen?

“Wees niet overweldigd door wat anderen doen, maar laat het je inspireren en weet dat alles wat jij onderneemt om te helpen, bijdraagt aan het grotere geheel. Je maakt altijd het verschil. Je moet alleen nét even die stap uit je comfort zone zetten en dan gaat de rest vanzelf. Er zijn altijd mensen die jouw project ondersteunen. Als je geïnspireerd bent geraakt door ons project kun je een e-mail sturen naar info@becausewecarry.org om je aan te melden als vrijwilliger.”

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Wil je vrijwilligerswerk doen? Doe mee aan de nacht van de vrijwilliger!

Hoe vrijwilligerswerk soms helemaal niet iets goeds bijdraagt

De vluchtelingencrisis: hoe kun jij helpen?

Een mooie missie: zo word je het eerlijkste modelabel ter wereld