De pijnlijke psychologie achter ons medeleven: we leven meer mee met het lot van één persoon dan dat van een groep - Bedrock
#psychology - Joanne Wienen

De pijnlijke psychologie achter ons medeleven: we leven meer mee met het lot van één persoon dan dat van een groep

Het verdriet van één persoon raakt ons meer dan het verdriet van meerdere personen

Madi Robson

Waarom doet de op beeld gevangen tragiek van één verwoest kinderleven ons meer dan de wetenschap dat er wereldwijd miljoenen mensen hetzelfde lot ondergaan? Nieuw onderzoek helpt dit doen begrijpen.

Het is een gruwelijk beeld. De foto van Omran Daqneesh, een kleuter uit Aleppo die bedekt onder bloed en stof wezenloos voor zich uit staart nadat zijn huis is verwoest tijdens een luchtaanval. De hartverscheurende beeltenis domineerde voorpagina’s van internationale media. De ingedutte woede en verbijstering over het Syrische conflict laaide weer heel even hoog op. Net als vorig jaar, toen een foto van de driejarige Aylan Kurdi de wereld over ging. Op het beeld: een roerloze Aylan met zijn gezichtje in het zand, aangespoeld in de branding van het Turkse Bodrum. Een foto die de wereld wakker schudde, aan die vluchtelingenstroom moest iets gebeuren!

De ellende van één persoon doet ons meer dan dat van een groep

Gek eigenlijk, dat zo’n tragisch beeld ons zo hard raakt terwijl we dondersgoed weten dat er nog veel meer slachtoffers van dezelfde ellende zijn. Volgens nieuw onderzoek van psycholoog Daffie Konis (verbonden aan de Universiteit van Tel Aviv) komt dat doordat mensen zich sterker verbonden voelen met het lot van één persoon dan dat van een groep. In eerder onderzoek werd al aangetoond dat mensen zich onrecht emotioneel meer aantrekken als er minder slachtoffers zijn. Ook zijn we dan bereid meer geld te geven aan goede doelen bijvoorbeeld. Sterker nog: hoe kleiner het aantal mensen dat gevaar loopt, hoe enthousiaster we zijn over levensreddende ingrepen.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Zo ontdekten wetenschappers dat

Deze conclusies trokken Konis en haar team na het doen van drie experimenten. In het eerste experiment kregen 127 deelnemers een verzonnen verhaal te lezen over Dr. Stilmann, een tandarts die last-minute een lang weekend vakantie wil vieren en daarom zijn afspraken met patiënten afzegt. Er waren drie versies van het verhaal: een waarin slechts twee patiënten werden afgezegd, een met drie patiënten én een waarin de behandeling van tien patiënten werd gecanceld. Alle deelnemers werd vervolgens gevraagd naar hun mening hierover. De conclusie: hoe kleiner het aantal gedupeerde patiënten, hoe groter de verontwaardiging.

Minder slachtoffers, meer straf

In een tweede experiment lazen 91 andere deelnemers het verhaal van financieel adviseur Jeff, die ontdekt dat de beurs snel enorm gaat dalen. In plaats van zijn klanten in te lichten en hun aandelen te verkopen, gaat de beste man een biertje drinken met vrienden. Het gevolg: een waardedaling van 15%. Ook nu weer waren er drie versies, maar nu kreeg elke deelnemer maar een verhaal te lezen. Sommigen lazen over een klant die geld verloor, anderen over vijf klanten en de rest las dat Jeff vijf klanten had die een gezamenlijk aandeel bezaten. Ook bij dit experiment bleek: hoe minder mensen de dupe werden van Jeff’s nalatigheid, hoe meer deelnemers vonden dat hij daarvoor gestraft moest worden.

Oneerlijke uitslagen

Als klap op de vuurpijl deden de onderzoekers nóg een experiment. Ze vroegen 81 studenten om hun cognitieve vaardigheden te laten testen. Na afloop kreeg iedereen een valse uitslag. Sommigen werd verteld dat ze het een stuk beter hadden gedaan dan hun mede-studenten, anderen juist een stuk slechter. Iets later kregen ze allemaal te horen dat deze uitslag verzonnen was. De ene helft dat alleen hún uitslag nep was, de andere helft dat iedereen voor de gek was gehouden. Slachtoffers die te horen kregen dat alleen zij de pineut waren, namen hier veel meer aanstoot aan dan degenen die dachten dat iedereen misleid was.

Harde paradox

We zijn dus behoorlijk vooringenomen als het op moreel oordelen aankomt. Onbewust vinden wij een situatie of vergrijp ernstiger en verwerpelijker als er minder mensen door beïnvloed worden. Hoe pijnlijk ook, het helpt wel begrijpen waarom de beelden van Daqneesh en Aylan ons zo aangrijpen. We leven automatisch meer mee met het lot van één persoon dan dat van een groep.

Meer lezen

Je bent niet wat je overkomt, maar hoe je er mee omgaat.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

meditatie

Bedrock’s meditatie: focus op verdriet, deel 3 (15 minuten)

verdriet

Bedrock’s meditatie: focus op verdriet, deel 2 (10 minuten)

verdriet

Bedrock’s meditatie: focus op verdriet, deel 1 (5 minuten)

Als je hoort dat je moeder ernstig ziek is

oude liefdesrelaties

Laat je oude liefdesrelaties niet je nieuwe verpesten (verander je patroon)

Ik was geïntrigeerd. Wie waren die mensen in de psychiatrische kliniek en wat was hun verhaal?

k*tdag

Pleidooi voor een ‘voel-je-k*tdag’