Be better, not bitter: je bent niet wat je overkomt, maar hoe je ermee omgaat – Bedrock
#psychology - Joanne Wienen

Be better, not bitter: je bent niet wat je overkomt, maar hoe je ermee omgaat

Verbitterd zijn, dat wil je toch niet?

What doesn’t kill you makes you stronger, wordt weleens gezegd. Maar sommige mensen worden niet strenger, maar blijven eindeloos zwelgen in boosheid en bitterheid. Terwijl echt niemand – zijzelf incluis – daar vrolijk van wordt.

We maken allemaal dingen mee waar we geen controle over hebben. Dat is inherent aan het leven. Een onverwachts ontslag, een pijnlijke break-up, goede vrienden die je onbegrijpelijk hard kwetsen, ziekte of een ongeluk. Situaties die ervoor zorgen dat je in een diep dal terecht komt en je daar verward, boos en verdrietig achter laten.

Maar waar de één daar harder, better, faster en stronger weer uitkomt, blijven anderen hangen in die negatieve gevoelens. Ze raken verbitterd, geketend door een altijd knagend gevoel van verongelijktheid.

Mijn schuld, jouw schuld

Hoe kan de een sterker uit de strijd komen, terwijl de ander tien jaar later nog steeds woedende comments over het aangedane onrecht achterlaat in de krochten van het wereldwijde web. Een van de redenen daarvoor is de controle-factor, zegt psycholoog Carsten Wrosch van de Concordia University. Zodra iemand het gevoel krijgt dat de schuld voor de situatie niet bij henzelf maar bij een ander ligt, is de kans om verbitterd te raken groter. Ze blijven zich afvragen waarom dit nou juist hen moest overkomen.

In het hoofd schreeuwt een allesoverheersende stem continu ‘het is niet eerlijk’. Best begrijpelijk, maar verder helpt het je niet. Naast dat verbitterde mensen over het algemeen niet het meest plezierige gezelschap zijn, heeft al die negativiteit ook een slechte invloed op je gezondheid. Het stresshormoon cortisol neemt sterk toe, met als resultaat een verzwakt immuunsysteem.

Vergeet niet Bedrock’s Facebook-pagina te liken, zodat je nooit meer iets mist.

Hulp gevraagd

Niet alleen die controle-factor speelt mee in de vraag waarom de een veerkrachtiger is dan de ander. Zo ontdekte psycholoog David Blom dat mensen die onveilig-gehecht zijn, sneller verbitterd raken. Zij zijn bang om goedkeuring en steun te verliezen en daardoor sneller geneigd hun slachtofferschap en hulpbehoevendheid op te blazen in de hoop dat anderen zich over hen ontfermen, vertelt Blom in Psychologie Magazine.

De big five

Ook persoonlijkheid speelt een rol. In zijn onderzoek keek Blom naar de vijf persoonlijkheidsdimensies uit de Big Five-theorie.

  1. Neuroticisme (de neiging om te reageren met negatieve emoties)
  2. Extraversie (de neiging tot een hoge mate van sociale betrokkenheid en energie)
  3. Zorgvuldigheid (de neiging tot zelfdiscipline en plichtsgetrouwheid)
  4. Openheid voor ervaring (de neiging tot intellectuele nieuwsgierigheid, waardering voor kunst en gevoeligheid voor schoonheid)
  5. Vriendelijkheid (de neiging om een goede omgang met anderen te waarderen). De combinatie van hoog neuroticisme met lage vriendelijkheid zorgt ervoor dat mensen vatbaarder zijn voor verbittering.

Het verleden loslaten en weer naar de toekomst kijken is voor verbitterde mensen niet makkelijk

Werk aan de winkel

Verbitterd zijn, dat wil je niet. Maar wat kun je ertegen doen? Wie eenmaal verbitterd is geraakt, zal aan de slag moeten om die negatieve spiraal te verbreken. En dat is moeilijk. Verbittering is namelijk verslavend, vertelt Blom in Psychologie Magazine. Het is makkelijker te blijven hangen in de gedachte dat je zelf geen verantwoordelijkheid draagt voor een penibele situatie dan de stap nemen om dat patroon los te laten.

Op de hoogte blijven van Bedrock-nieuws? Schrijf je in voor onze Bedrock-sparks!

Stel nieuwe doelen

Uit het eerdergenoemde onderzoek van Carsten Wrosch blijkt dat het helpt om jezelf nieuwe doelen te stellen. Leg je neer bij de situatie, hoe ellendig of oneerlijk ook. Kijk in plaats van achterom vooruit. Dit zal je helpen je los te weken van de verbittering. Zoek een nieuwe baan als je ontslagen wordt, ga met open blik weer daten na een verbroken relatie of leer een nieuwe taal.

Be better, not bitter

Mensen die heel bewust aan de slag gaan met nieuwe doelen, staan positiever in het leven en ervaren meer geluksgevoelens. Het verleden loslaten en weer naar de toekomst kijken is voor verbitterde mensen niet makkelijk, maar wél de moeite waard. Uiteindelijk ben je namelijk niet wat je overkomt, maar hoe je daarmee omgaat.

Meer lezen

Dit is waarom we altijd controle willen houden, en waarom het soms goed is om los te laten.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Loslaten kun je leren (een psycholoog legt uit hoe)

Zo verbreek je een ongezonde vriendschap

Waarom steeds minder mensen investeren in huizen en auto’s

Zo laat je in twee stappen pijnlijke gevoelens uit het verleden los

7 manieren om alles uit jezelf te halen

Chinese filosofie leert je écht los te laten

Waarom je meer bent dan wie je denkt te zijn (en hoe je dit leert te zien)