Voor échte sport is heldenmoed nodig (en voetbal is gewoon een spel) - Bedrock
#psychology - Joanne Wienen

Voor échte sport is heldenmoed nodig (en voetbal is gewoon een spel)

Sport en filosofie zijn een gouden combinatie

The Phoney Club

Volgens filosoof Robin van den Akker zijn voetbal, tennis en zwemmen slechts spel, maar wielrennen en stierenvechten wel sport. Het verschil: voor échte sport is heldenmoed nodig.

Eerst was er voetbal, toen wielrennen en nu zitten we middenin de Olympische Spelen. Een droom voor de sportliefhebber, een drama voor de haters (vooral als deze in één woning leven). Maar wanneer is iets sport en wanneer gewoon spel? Op die vraag gaf filosoof Robin van den Akker vorige maand in dagblad Trouw antwoord.

Op het eerste gezicht lijkt het een beetje een gekke combinatie. Maar feit blijft dat het thema ‘beweging en sport’ in het werk van filosofen een prominente plek inneemt. Allereerst omdat we ons meer dan ooit bewust zijn van de wisselwerking tussen lichaam en geest. Maar wie de geschiedenis induikt, ontdekt dat filosoof Plato in de Griekse oudheid al vragen stelde die in retrospectief als ‘sportfilosofisch’ kunnen worden gezien.

Kijksporten

Dat sport en filosofie goed samengaan, werd nog duidelijker toen in de jaren zeventig de ‘International Association for the Philosophy of Sport’ werd opgericht. En dan zijn er nog de tientallen filosofen die boeken schrijven over sport. Zo ook filosoof Robin van den Akker, die lid is van dagblad Trouw’s Filosofisch Elftal, een club van elf filosofen die regelmatig hun licht laat schijnen op de actualiteit. Momenteel werkt Van den Akker aan een boek over ‘kijksporten’, precies datgene wat sportliefhebbers deze zomer massaal doen. ‘Kijksporten’ is volgens Van den Akker wat anders dan onderuitgezakt op de bank zitten met een zak chips (en dan heel hard schelden als een turner op topniveau een klein misstapje zet).

Volgens Van den Akker is ‘kijksporten’ een actieve bezigheid en kan het zelfs een intellectuele praktijk zijn. Maar dan moet het wel echt om sport gaan en niet om spel. Volgens Van den Akker zelf zit het verschil tussen sport en spel in de aanwezigheid van de dood. Voor spel voldoet atletisch vermogen, sociale kwaliteiten en inzet, maar voor échte sport heb je heldenmoed nodig. Je moet als wielrenner immers door kunnen gaan op momenten dat elk weldenkend mens de handdoek in de ring zou gooien, als elk deeltje van je lichaam pijn doet bijvoorbeeld.

In zijn ogen zijn sporten als voetbal, tennis en zwemmen dus spel. “Het zijn fijne bezigheden, waar je als mens veel van kan leren en nog meer van kan bewonderen. Zeer aangenaam om naar te kijken bovendien.” Maar sporten als stierenvechten of wielrennen ziet hij wel als sport in plaats van spel. Bij stierenvechten kan er immers een matador om het leven komen. “En in het peloton rijdt de dood altijd mee. Afdalen met honderd kilometer per uur, op flinterdunne bandjes – iedereen weet dat het letterlijk levensgevaarlijk is.” Een gedachte die door menig hoofd zal zijn geschoten toen wielrenner Annemiek van Vleuten tijdens de Olympische Spelen in Rio een afschuwelijke val maakte en er heel even zelfs werd gevreesd voor haar leven.

Precies daarom, pleit hij ervoor dat we die echte sporten niet ‘tot onschuldige spelletjes verbouwen’ door zwaardere veiligheidsmaatregelen en ethische bezwaren. “Een echte sport is een strijd tussen het beestachtige en het geciviliseerde in de mens. Of een precair evenwicht tussen het nietige en het heroïsche van het bestaan. Daarin ervaart de mens geweld en de mogelijkheid van de dood aan den lijve en houdt het risico tegelijkertijd in toom via techniek en stilering. Dat gaat dan teloor.”

Voer voor een leuke discussie als de televisie weer eens wordt afgestemd op de zoveelste wedstrijd of nabeschouwing.

Meer lezen

Is mindfulness voor sporters het geheim voor betere prestaties?

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

stil voor iedereen

Op 4 mei zijn we stil voor iedereen

leven voorbij

Het leven voorbij (als de wil om te leven er niet meer is)

liefdesverdriet fataal

Sterven van liefde: als liefdesverdriet fataal wordt

Het draagbare gemis: een vader die de kleding van zijn overleden zoon draagt

wintersport

Ga je op wintersport? Daar zal je lichaam én geest blij mee zijn

topsporters

Tips van topsporters om positief te blijven onder grote druk

Een sportieve inspiratie-boost: mocht je nog op zoek zijn naar een sport voor 2017