We hebben het niet genoeg over hoe het écht met ons gaat (en waarom we dat wel moeten doen) – Bedrock
#psychology - Linda Mertens

We hebben het niet genoeg over hoe het écht met ons gaat (en waarom we dat wel moeten doen)

Als jij dichtbij jezelf blijft, blijven de juiste mensen ook dicht bij jou

Emmy-Koos Meijer

Het psychisch welzijn van jongvolwassenen heeft zich het afgelopen jaar ontwikkeld tot een onderwerp van aandacht. Dat lijkt mij een goede zaak, want zo puik is het daar niet mee gesteld.

Ik vind het onvoorstelbaar dat één op de tien Nederlanders depressief en één op de zeven overspannen is. In de leeftijdscategorie van 26 tot 30 jaar intensiveert dat zelfs tot één op de zes en de huisarts deelt antidepressiva uit, alsof het doosjes rozijntjes bij de avondvierdaagse zijn. Waarom kan ik mij dat niet voorstellen? Het gaat toch met iedereen altijd goed, prima, lekker, druk met jou dan? Ja ook.

Voor mij schoot de publieke dialoog tekort, ik ging zelf op onderzoek uit naar de beleving van ons psychisch welzijn. In samenspraak met ervaringsdeskundigen, vrienden en een psycholoog bouwde ik aan een gedachtegoed, een visie op deze prangende problematiek. De inzichten die daaruit kwamen, wil ik liever niet voor mezelf houden.

Perfectionisme

Het onderzoek begint tien maanden geleden als een strijd tegen perfectionisme. Mijn stelling was dat perfectionisme de oorzaak van al het kwaad is, omdat het competitie, vergelijkingsdrang en bewijsdrang in de hand werkt. Er heerst echter een haat-liefde relatie met perfectionisme en dit destructieve zelfbeschermingsmechanisme is slechts een symptoom van een grotere problematiek. Het komt voort uit een obsessie met de meningen en verwachtingen van anderen en het daaraan moeten voldoen. In de literatuur wordt onderscheid gemaakt tussen drie vormen van perfectionisme: op zichzelf georiënteerd, op de ander georiënteerd en sociaal opgelegd perfectionisme. De namen zijn redelijk duidelijk, maar voor de zekerheid een korte uitleg:

Op zichzelf georiënteerd

Jezelf extreem hoge standaarden opleggen en minimaal daaraan moeten voldoen, anders stopt de wereld met draaien.

Op de ander georiënteerd

Hoge eisen en verwachtingen stellen aan de omgeving, anders ben je mijn vriend niet.

Sociaal opgelegd

Willen voldoen aan de (perceptie van) de verwachtingen en meningen van anderen; door iedereen leuk gevonden willen worden.

De laatste vorm van perfectionisme wordt het meest in verband gebracht met depressie en angststoornissen. Dit is juist waarin ik mijzelf onverwacht herkende.

Je steekt je eigen ogen uit met het filterfestijn op Instagram en scrolt brak in je bed door een timeline met babyfoto’s en hardloopprestaties. Maar als jij dan de beste avond van je leven met je lievelingen hebt, is het van groots belang dat iedereen het weet. Zijn sociale media de boosdoener? Nee hoor, hooguit wat olie op het vuur. Het zijn de facilitators van het etaleren van een ideaalplaatje, maar de drang om te vergelijken en bewijzen komt gewoon uit jezelf. Waarom is dat dan toch?

Een collectief tekort aan zelfacceptatie en eigenwaarde.

Dat is nogal wat, ik weet het. Maar eigenlijk is het heel simpel: wanneer het je lukt om te accepteren wie je bent, hoe je bent en waar jij intrinsiek behoefte aan hebt, boeit het ineens een stuk minder wat (semi) vrienden van je vinden.

Misschien zegt een innerlijk stemmetje ook tegen jou dat jij je niet zo moet aanstellen, omdat het op papier allemaal goed gaat

Als jij dichtbij jezelf blijft, blijven de juiste mensen ook dicht bij jou. Waardeer je ‘autistische’ momenten, dat je meestal te laat bent, altijd met vreemden aan de praat raakt of niet al sinds je vijfde weet wat je later wilt worden. Accepteer je eigen begrenzingen; je kan niet overal bij zijn of iedereen blij maken. Dat is helemaal oké. Praat er met vrienden over, roddel over jezelf en elkaar. Zo kom je er nog eens achter welke eigenschappen jou bijzonder maken, maar zelf bijna zou vergeten.

Het is soms eng of moeilijk om erover te beginnen, maar onthoud dat deze mensen om je geven. Uiteindelijk zijn je vrienden alleen maar blij met open- en eerlijkheid en ontstaat er ruimte voor een diepere verbinding. Nu hoor ik je denken: “Dus mijn vrienden zijn blij om te horen dat het niet goed met mij gaat?” Ja, het klinkt wat tegenstrijdig maar hoogstwaarschijnlijk schrikken ze er niet van. Vind je het alsnog spannend? Na een jaar lang onderzoek doen naar psychisch (on)welzijn onder jongvolwassenen kan ik je met zekerheid zeggen dat bijna iedereen wel érgens mee zit, maar het merendeel niet stoer genoeg is om erover te beginnen vanuit de angst om zwak te zijn.

Misschien zegt een innerlijk stemmetje ook tegen jou dat jij je niet zo moet aanstellen, omdat het op papier allemaal goed gaat? Wat heb jij te klagen? Waarom voel jij je in hemelsnaam eenzaam of verdrietig? Dat slaat toch nergens op. Onder die laag van ogenschijnlijk oppervlakkige dilemma’s – zoals leuk gevonden willen worden – kan echter een diepere angst of probleem zitten en het is bijzonder fijn daar achter te komen, zodat je er beter mee kunt leren omgaan.

Ik heb dit gedachtegoed weten te vangen in Normaal Gesproken, een initiatief ter bevordering van de bespreekbaarheid van psychisch welzijn onder jongvolwassenen. Het is hoog tijd voor meer herkenning en erkenning van psychische klachten en ‘slecht gaan’ zonder het overbodig beladen of zweverig te maken. Het is aan ons allemaal om de donkere kant van zo vele levens naar het licht te trekken, simpelweg door erover te praten.

Wil je meer weten over Normaal Gesproken? We hebben een inspirerende Mediatheek en Conversation Coasters ontworpen om juist dat gesprek over moeilijke onderwerpen wat makkelijker te maken.

Meer lezen?

Opgebrand, uitgeblust, angstaanvallen: zo voelt een burn-out.

Niets meer missen van Bedrock?

Like hier onze Facebook-pagina en blijf up to date. Of schrijf je in voor de Bedrock-nieuwsbrief.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Het ideale (Neder)land: wat kunnen we leren van andere landen?

Waarom je meer moet rusten om beter te werken

De ultieme tip van een modejournalist voor een duurzame garderobe

Met deze 11 uitspraken wek je vertrouwen

Yes, eindelijk is de zomer voorbij (waarom denken we dat eigenlijk nooit?)

Stresss! Deze 7 tekens kun je maar beter niet negeren (een burn-out ligt misschien op de loer)

Je druk maken om wat anderen van je vinden: dit is waarom je dat niet meer moet doen

5 manieren om een burn-out te voorkomen