Fiets gejat? Wens de dief een prettige dag! – Bedrock
#psychology - Roanne van Voorst

Fiets gejat? Wens de dief een prettige dag!

Hoe compassie-training je leven vrolijker maakt

Keystone, Getty Images

Probeer je de volgende situatie eens voor te stellen: je bent vanochtend extra vroeg opgestaan omdat je je baas hebt beloofd om haar vast te helpen bij het voorbereiden van die belangrijke meeting. Je strijkt in volle vaart de vouwen uit je netste broek, lepelt zo gauw als je kan je yoghurtontbijtje naar binnen, en trekt tevreden en ruimschoots op tijd de voordeur achter je dicht – om vervolgens te ontdekken dat je fiets niet meer in het rek staat. Wat rest is een deel van je kettingslot – een zure herinnering aan de dure aankoop die je vorige week deed, en die, aldus de fietsenmaker, je fiets ‘gegarandeerd onsteelbaar’ zou maken.

Tijd om lang te reflecteren op die niet-kloppende belofte heb je niet: rennend vervolg je je weg richting tramhalte, want, denk je hoopvol, als je snel bent kun je ‘m nog net halen, en kom je misschien niet eens zo heel erg te laat op je werk?

Dat bleek te optimistisch gedacht: je wordt ingehaald door een automobilist die door een diepe modderplas rijdt en zo jouw broek en laatste kans om op tijd te komen ruïneert. Terwijl je – inmiddels drijfnat en vuil – de auto met piepende banden uit het zicht ziet verdwijnen, vraagt je baas je aan de telefoon waar je nou verdorie toch blijft – je had toch beloofd vroeg op kantoor te zijn?

Voel je ‘m?

Waarschijnlijk kostte het je weinig moeite om je in dit scenario in te leven, want vervelende gebeurtenissen als deze zijn een onvermijdelijk onderdeel van ons bestaan. We hebben geregeld pech, worden teleurgesteld in onze verwachtingen, of voelen ons onrechtvaardig behandeld door anderen. In het geval van dit voorbeeld door een fietsendief, een verkoper die onjuiste informatie verstrekte over de kwaliteit van zijn product, een automobilist die niet oplette in de ochtendspits, en een weinig empatische werkgever.

Het slechte nieuws is: dergelijke ‘minidrama’s’ van het leven zullen niet ophouden te gebeuren omdat wij dat willen. Sterker nog: vaak hebben wij er zelf niet eens controle over. Ze overkomen ons, worden deels veroorzaakt door de mensen met wie wij in ons dagelijks leven te maken krijgen, en vervolgens hebben wij het er maar mee te doen. Maar – bare with me, want er is ook goed nieuws. En dat is: hoewel we teleurstellingen en het wangedrag van anderen niet uit ons leven kunnen weren, kunnen we er wel voor zorgen dat ze ons humeur niet verpesten.

Humeur niet verpesten

Een manier waarop je dat heel effectief kunt oefenen, is met wat de Boeddhisten compassietraining noemen. ‘If you want to be happy’, zei de Dalai Lama eens, ‘practice compassion’. De letterlijke betekenis van het woord ‘compassie’ is dat je meevoelt met een ander. En ja, die vaardigheid kun je ontwikkelen, en nee, dat is helemaal niet zo lastig als je misschien denkt.

Dat gaat als volgt

Richt je aandacht op de persoon op wie je kwaad dreigt te worden of met wie je je in een lastige situatie bevindt, en zeg in gedachten tegen jezelf: ‘Net als ik is deze persoon op zoek naar wat geluk in zijn/haar leven. Net als ik probeert deze persoon lijden in zijn/haar leven te vermijden. En net als ik heeft deze persoon desondanks soms te maken met verdriet en tegenslag.’

Door deze stappen te doorlopen, leer je inzien dat een ander die jou vervelend behandelt of kwaad berokkent, eigenlijk helemaal niet zo heel veel verschilt van jou. Die fietsendief, die racende automobilist, die onvriendelijke baas – eigenlijk zijn het gewoon maar mensen die, net als jij, proberen gelukkig te zijn in het leven, en die daarbij vaak worden gedwarsboomd door stress en zorgen en haast en regen en lekke banden en… nou ja, je snapt ‘m: door het leven zelf, dus.

Het idee achter compassietraining is dat als we leren te herkennen dat anderen voor een groot deel kampen met dezelfde problemen en frustraties als wij, dat we dan milder over die ander zullen oordelen.

Dus niet (alleen): wat een egocentrische hufter is die dief dat hij mij mijn bezittingen afneemt! Zoiets zou ik een ander nooit flikken! Maar (ook): wat naar voor mij dat mijn fiets gestolen is, en wat naar voor die dief dat hij blijkbaar op zo’n manier aan geld denkt te moeten komen (want geef toe, zelfs het werken voor jouw ongeduldige baas is leuker dan ’s nachts kettingsloten door te moeten zagen met het gevaar betrapt te worden).

En niet: wat een ongelooflijk rotwijf is die automobiliste, dat ze mij sneed en niet eens omkeek! Ik had verdorie wel dood kunnen zijn! Maar: misschien had de automobiliste niet door dat ze me afsneed. Misschien heb ik iemand weleens hetzelfde aangedaan, en had ik het toen ook niet door. Gelukkig is nu alleen mijn broek vies, en valt de schade verder mee.

Zacht gekookt ei

Wees gerust – compassietraining verandert je niet in een zachtgekookt ei. Het vereist niet dat je het altijd eens moet zijn met het gedrag van anderen. Diefstal, verkeersovertredingen of anderszins onbeschoft gedrag mag je logischerwijs gewoon afkeuren, en je mag er anderen ook gerust op aanspreken als je last van hun gedrag hebt. Maar tegelijkertijd kun je proberen om iets van gelijkwaardigheid en verbondenheid met ze te voelen.

Let wel: dat doe je niet voor die anderen. De fietsendief en de verkeersovertreder merken immers niets meer van jouw reactie op hun wangedrag. Of jij nu liefdevol over ze nadenkt of hardgrondig op ze scheldt, zij staan misschien niet eens stil bij jouw bestaan – laat staan bij jouw humeur.

De grootste winst is voor jou

En toch is het waard om hiermee te oefenen. De grootste winst van de compassietraining is namelijk voor jou. Want ga maar na: wanneer heb jij een betere ochtend? Als je die fulminerend doorbrengt, telkens woedend terugdenkend aan de de onrechtvaardige behandeling die mensen jou gaven? Of als je probeert wat begrip voor de boosdoeners op te brengen, een keer diep zucht of zelfs een beetje probeert te glimlachen om de tegenslag die we allemaal zo vaak in het leven ervaren, en jezelf ter troost trakteert op een warme latte in de trein?

In het tweede geval, natuurlijk.

Dus. De volgende keer dat iemand je ongevraagd betrekt in een van de vele minidrama’s van het leven, doe jezelf een lol, en wens ze een fijne dag toe.

Meer lezen?

Dit zijn de vijf groepen mensen die iedereen nodig heeft.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Vier voorwaarden voor échte liefde (volgens het boeddhisme)

Wanneer is iemand emotioneel volwassen, en ben jij dat al?

We hebben allemaal stemmen in ons hoofd, en zo ga je constructief met ze om

We kunnen vrij slecht inschatten wat anderen van ons vinden

Misschien is zelfliefde toch niet écht de sleutel tot een gezonde relatie

Compassie voor jezelf is net zo belangrijk als compassie voor een ander