Nieuw onderzoek laat zien dat we met de juiste verwachtingen zélf ons lichaam kunnen genezen – Bedrock
#care - Tanja Terstappen

Nieuw onderzoek laat zien dat we met de juiste verwachtingen zélf ons lichaam kunnen genezen

Onze verwachtingen kunnen lichamelijke reacties op gang brengen

The Phoney Club

Het placebo-effect is nog steeds een vaag begrip waar mensen wel of niet in geloven. Als we er onbewust ‘ingeluisd’ worden, zou een nepmedicijn misschien wat leed kunnen verzachten, is een beetje het heersende idee. Maar er wordt hard onderzoek gedaan om meer te begrijpen van de helende kracht van het brein op ons lijf. Met de juiste verwachtingen kunnen we ons lichaam aanleren zichzelf te genezen, beweert bijvoorbeeld hoogleraar Gezondheidspsychologie Andrea Evers, die een uniek onderzoek doet naar het effect van psychologische factoren op het genezen van het eigen lichaam.

Dat je geest invloed heeft op je lichaam wordt inmiddels wel erkent. Eerder schreven we al over het effect van de geest op ons lichaam, uitgezocht door wetenschapsjournaliste Jo Marchant. In haar boek ‘Gezond verstand’ spreekt ze Harvard-professor Kaptchuk, die zegt dat het placebo-effect geen onzin is, maar vaak verkeerd wordt begrepen door wetenschappers. Placebo wordt vaak ‘het effect van een inerte substantie’ genoemd, maar dat is flauwekul. Een inerte substantie heeft per definitie geen effect en dat kun je van een placebo niet zeggen.

Andrea Evers, hoogleraar Gezondheidspsychologie aan de Universiteit Leiden, beweert dat een placebo net zo goed werkt als patiënten zich er gewoon van bewust zijn dat ze het krijgen. Het draait volgens haar allemaal om verwachting. “We zouden heel wat kunnen bereiken met folders bij de huisarts waarin staat: de ver­wachting die je hebt, kan invloed hebben op je behandeling,” vertelt ze aan Psychologie Magazine.

Conditionering

Evers doet onderzoek naar de kracht en het effect van psychologische factoren op ons lichaam. Zoals ze het uitlegt in het artikel, is het eigenlijk heel simpel: als je verwacht dat je lichaam een stof aanmaakt, gaat het dat ook daadwerkelijk doen. Je kunt met een verwachting, in combinatie met een bepaald medicijn, een lichaam trainen om elk stofje dat het kán maken, ook daadwerkelijk uit zichzelf aan te maken. Onderzoek van Evers toont aan dat een geconditioneerde prikkel de aanmaak van helende stoffen op gang kan brengen. Er is dan wel medicatie nodig om te kunnen genezen, maar door bepaalde prikkels kan het lichaam leren zélf het genezende effect van dat medicijn aan te maken.

Evers in Psychologie Magazine: “In een van de studies lieten onderzoekers bijvoorbeeld mensen met een allergie drie dagen lang een bepaald drankje drinken, in combinatie met een medicijn waarvan we weten dat het de allergische reactie vermindert. Een korte tijd later kwamen deze mensen terug. Nu kregen ze datzelfde drankje, maar zonder het medicijn. En wat bleek: deze mensen vertoonden dezelfde verlaagde allergische reactie als in die eerste periode. Dus zonder dat ze de werkzame stof kregen toegediend. Dat is conditionering.”

Hoe dat werkt? “Het idee is dat wanneer je volgens een bepaald schema medicijnen geeft, de ontstekingsremmende stof die daarin zit uiteindelijk door het lichaam zelf zal worden aangemaakt. Bij de huidziekte psoriasis is het al aangetoond – patiënten konden uiteindelijk met de helft van de hoeveelheid hormoonzalf toe.”

Die conditionering werkt overigens niet eeuwig, dus helemaal zonder medicijnen kunnen we niet. “Na een tijdje, als er geen koppeling meer is met het medicijn zelf – de ‘ongeconditioneerde stimulus,’ in termen van Pavlov – vindt er uitdoving van het conditioneringseffect plaats. Herhaalde blootstelling aan het medicijn blijft dus nodig. Maar waarschijnlijk wel in veel geringere mate,” aldus Evers.

Als de resultaten van Evers’ onderzoeken serieus worden genomen en door artsen in hun behandelingen geïmplementeerd, zou dat betekenen dat er minder medicijnen nodig zijn en dat betekent dat zorgkosten omlaag kunnen. Het proberen waard wellicht. Het is alleen nog niet heel makkelijk om artsen mee te krijgen, zegt de hoogleraar. Jonge artsen staan wel al veel meer open voor haar suggesties dan de oudere generatie.

Meer lezen?

Het placebo-effect van spirituele goeroe’s (waarom het belangrijk is om zelf te blijven nadenken)

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Probeer reiki op afstand (voor als een bad vol havermout niet werkt)

Een inleiding in de mesologie (een combi van westerse, Chinese en Indiase geneeskunde)

Borstkanker: hoe onderzoek je je eigen borsten?

Hoe je bepaalde ziektes kunt ‘afleren’

Wat we kunnen leren van Traditionele Chinese Geneeskunde

De discussie over verkeerd medicijngebruik en medische fouten

5 natuurlijke manieren om van je hoofdpijn af te komen (geen pilletje voor nodig)