Het paleo-dieet: Een simpele uitleg van de inmiddels populaire manier van eten - Bedrock
#nutrition - Lian van Doorn

Het paleo-dieet: Een simpele uitleg van de inmiddels populaire manier van eten

Eten zoals de natuur het bedoeld heeft

Lukas Budimaier

Hét oerdieet waar vlees en groente de winkelwagen vullen en koolhydraten grotendeels in de schappen blijven staan. Eten zoals onze verre voorouders dat ook deden, hoe doe je dat? En is dit nou de heilige graal om gezond oud te worden?

Wat is paleo?

De naam ‘paleo’ is afgeleid van paleologie, wat de leer van de oudheid betekent. Het dieet gaat dan ook ver terug in de tijd, helemaal naar de steentijd (2,5 miljoen jaar tot 10.000 jaar geleden). Naar de tijd dat eten nog niet was verpakt, groenten recht én krom waren en voedsel geen mooiere kleur kreeg door met E-nummers en chemische additieven te strooien.

Nu, duizenden jaren later, zijn onze eet- en leefomstandigheden flink veranderd. We kennen groenten als knolselderij en schorseneren niet meer, ontbijten vooral met (bewerkte) granen (als we al de tijd nemen om te ontbijten!), werken ons in de rondte en vallen gestrest in slaap. En het gaat ook niet zo goed met het voornemen om elke avond een ommetje te lopen.

Oké, dit zal niet voor iedereen gelden, maar geef toe; we krijgen meer prikkels dan ooit en wanneer heb jij voor het laatst langer dan een halfuur in de keuken gestaan? Juist. Enerzijds zijn we ons lichaam meer gaan belasten en anderzijds onthouden we het van waardevolle voedingsstoffen.

Het idee achter Paleo is dat onze eet- en leefomstandigheden zijn veranderd, maar onze genen nauwelijks. De moderne westerse voeding matcht dus niet met onze genen, waardoor we ziek zouden worden. Paleo maakt een reconstructie van wat mensen in de oertijd aten. Loren Cordain is de grondlegger van het moderne Paleo dieet.

Checklist paleoproof eten

  • Je eet (onbewerkt) vlees, vis, gevogelte, eieren en insecten
  • Je bord is gevuld met noten, zaden, groente, fruit, vetten en kruiden
  • Pakjes en zakjes vinden bij jou geen weg in de keuken
  • Je laadt je winkelmandjes vol in biologische winkels
  • Producten met een ellenlange ingrediëntenlijst loop je aan voorbij
  • Bewerkte producten? No way!
  • Granen en peulvruchten behoren niet tot jouw voedingspatroon
  • Zuivel kan met mate worden gegeten en gedronken, maar niet de magere varianten

Tientallen voordelen

Paleo gaat uit van een principe waar de laatste jaren steeds meer lof voor komt: onbewerkt, bewust en gevarieerd eten. Het paleodieet stelt een kritische vraag aan iedereen: hoe puur eet jij? En weet jij wat je in je mond schuift?

Als je op internet rondstruint, vind je verhalen van mensen die als oermens eten en daar baat bij hebben. Het zou tal van voordelen hebben: verhelpen van buikpijn, hoofdpijn, toename aan energie, voorkomen van diabetes, overgewicht, … Op de puntjes kun je nog een waslijst aan redenen noemen om net zo te eten als onze verre, verre voorouders.

Ook mensen met het voorstadium van diabetes type 2 (het metabool syndroom) zouden baat hebben bij het paleodieet. Het oerdieet zou de buikomvang verminderen en de bloeddruk verlagen, in ieder geval op korte termijn.

Met de roze bril

Toch zijn er, zoals bij elk dieet, ook tegengeluiden. Afgelopen jaar verschenen bijvoorbeeld meerdere studies die ontkrachtten dat wat nu doorgaat voor Paleo, ook daadwerkelijk werd gegeten door de oermens. In de studies gebruikten wetenschappers chemische analyse van onder andere fossiele tanden van oude mensachtigen. Wat bleek: ze aten duizenden – wat zeg ik – miljoenen jaren geleden al grassen en andere granen.

Voedingsdeskundige Michael Pollan gelooft niet in het Paleo-dieet omdat het voedsel van de oermens niet meer beschikbaar is. Zo was het vlees dat zij aten van dieren die ze toevallig konden vangen. Dat is niet te vergelijken met het leven van een huidig varken, stelt Pollan. Paleoaanhangers onderscheppen dit door aan te geven dat je niet precies hoeft te eten zoals de oermens. Het gaat erom dat je moderne ‘gekkigheid’ uit het menu schrapt en gezond, bewust en puur gaat eten. Door bijvoorbeeld grasgevoerd of wild vlees te eten.

Deskundigen waarschuwen nog wel voor diëten in het algemeen: vaak helpen ze de eerste maanden, omdat iedereen die zich bewuster bezig gaat houden met voedsel zal afvallen. Maar of het op de lange termijn helpt, is maar de vraag en voor iedereen een persoonlijke ontdekkingstocht.

Een gevarieerd weekmenu

Je weet nu wat Paleo betekent, wat je allemaal kunt eten, wat het kan doen voor je gezondheid en wat de tegengeluiden zijn. Maar hoe eet je Paleo-proof, volwaardig, gevarieerd en – niet onbelangrijk – lekker? We gaan je nu niet in het diepe gooien en geven nog een paar tips voor dat wat het meest moeilijk klinkt: granen vermijden. Zo vervang je ze:

  • Aardappel wordt zoete aardappel, pastinaak, pompoen, knolselderij
  • Pasta wordt courgettepasta, pompoenpasta, zeewier
  • Rijst wordt bloemkoolrijst
  • Brood wordt gevulde gegrilde portobello, wraps van sla, soep, smoothie

Good to know

  • Zoals bij elk dieet of voedingspatroon, kun je er voor jou uithalen wat relevant klinkt. Het Paleo voedingspatroon hoef je niet honderd procent op te volgen, dat kan ook voor zeventig of tachtig procent. Veel paleoaanhangers vinden dat je drie maaltijden per week mag ‘frauderen’.
  • Het gaat niet alleen om Paleo eten, ook alles daaromheen. Slapen, bewegen, bewuster consumeren en meer ontspanning.
  • Is Paleo iets voor jou? Voorkom een tekort aan vitamine D, jodium, magnesium en vitamine K2.
  • Granen en peulvruchten worden afgeraden vanwege antinutriënten. Antinutriënten kun je (deels) te lijf gaan door granen goed te bereiden. Inheemse volken doen dit ook: zij weken, kiemen en fermenteren hun zaden. Maar je hoeft echt niet voor elk handje noten ingewikkeld te doen. Het gaat om de grote hoeveelheden die we dagelijks consumeren.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Lian van Doorn

Vanuit haar eigen tekstbureau klimt Lian in de pen om te schrijven over gezondheid in de breedste zin van het woord. Voor verschillende opdrachtgevers interviewt ze (ervarings-)deskundigen, schrijft ze dagelijks medisch nieuws of corrigeert ze teksten. Als ze niet aan het werk is, gaat ze graag op pad met haar camera, kan ze uren rondbrengen in een (stoffige) boekenwinkel en eet ze het liefst bij drie lunchtentjes tegelijk.

Meer Bedrock

Nederland en Zweden slaan de handen ineen en verwijderen zelfklevende etiketten op voeding

Deze gezonde manier van afvallen is voor iedereen haalbaar (volgens een Britse tv-dokter)

Steeds meer restaurants richten zich op groenten (én wild)

Help! Ons lievelingsvoedsel is een ramp voor het milieu

Hoe zeg je dat je vegetariër/veganist bent?

Groenten nemen de plek van vlees in (en millennials zorgen hiervoor)

Hoe stress ons juist gezonder kan maken