Waarom is het zo moeilijk om gewoontes te doorbreken? – Bedrock
#psychology - Marloes de Jong

Waarom is het zo moeilijk om gewoontes te doorbreken?

Probeer Leo Babauta's tips en doorbreek de cyclus

Zo’n zes keer per jaar maak ik voor mijzelf een lijstje. Nou ja, een lijstje mag je het eigenlijk niet noemen. Het zijn meer korte notities in m’n telefoon, onleesbare krabbels in m’n agenda of in Caps Lock geschreven appjes naar m’n beste vriendin. Allemaal met dezelfde soort levensverbeterende strekking: vanaf nu zal ik geen bezoek meer brengen aan de Zara, minder dan 2 uur per dag naar mijn telefoon koekeloeren en m’n dag beginnen met een smoothie. Om vervolgens dit binnen een maand weer te laten versloffen en me de maand erop weer te irriteren aan mijn eigen gebrek aan discipline. Waarom is het zo moeilijk om gewoontes te doorbreken?

Toevallig schreef Roos Schlikker in het Parool over haar bezoek aan David Allen, schrijver van Getting Things Done, een boek dat ­wereldwijd miljoenen keren verkocht is. Ze is sceptisch over de goeroe, zoals ik zelf ook vaak ben wanneer het aankomt op adviezen opvolgen uit een boekje. Ik ben meer een praktijk type. Maar ze zegt ook: ‘Wie niet gelooft dat hij een klein beetje kan veranderen, is sowieso mislukt.’ Ik ben het eens met Schlikker en omdat ik elke acht weken in een soort vicieuze cirkel van zelfirritatie beland besluit ik op onderzoek uit te gaan. Hoe komt het toch dat ik geen seizoen de Zara kan negeren maar wel na krap drie weken m’n blender laat verstoffen? Een gewoonte is in feite niets meer dan een soort programmaatje in je hersenen. Door handelingen op regelmatige basis te doen ontwikkel je een gewoonte, de route die je dagelijks naar je werk fietst en de manier waarop je dagelijks de tafel dekt zonder iets te vergeten. Soms is het maar goed dat er gewoontes zijn. Het zou doodvermoeiend zijn om elke dag weer een nieuwe fietsroute naar je werk te moeten bedenken. Hoe vaker je de route fietst, hoe moeilijker het is om hem te veranderen; het is een gewoonte geworden. Een gewoonte veranderen heb je dan ook niet zo één, twee, drie gedaan. Zoiets moet slijten.

Toch benadrukt Leo Babauta, schrijver van Essential Zen Habits dat een gewoonte gauw genoeg gemaakt is, het zit allemaal in de kunst van de herhaling. Hij stelt dat je na 6 weken een gewoonte eigen maakt en na 12 weken het volledig in je systeem gebakken zit. Dat klinkt heel simpel en eigenlijk een beetje kinderachtig maar dat is ook precies de theorie die Babauta beschrijft: babysteps. Langzaam dus. Ook meent hij dat je niet (direct) hoeft te stoppen met je slechte gewoonte, maar deze naast je nieuwe gewoonte kunt behouden. Dat is vooral om weerstand tegen te gaan die je snel zou hebben bij het rigoureus veranderen van een gewoonte. Uiteindelijk zal je nieuwe, betere gewoonte de oude innemen.

Gelukkig is dit niet de enige informatie die terug te vinden in zijn boek. Hij geeft de volgende kernbegrippen om in je achterhoofd te houden tijdens je 3 maanden van verandering.

Fantasie

Voordat je echt gaat beginnen met veranderen begint het fantaseren. Ik denk me in wat ik met alle tijd ga doen die ik (over pak hem beet een maand of drie) niet meer op social media doorbreng, of al het geld wat ik over zou houden wanneer ik het niet naar dat ene Spaanse boetiekje breng. Kinderachtig: Deze ga je geheid tegenkomen. Als een klein kind ga je zitten balen dat je collega wel de hele Zara leegtrekt en jij de hand op de knip houdt. Je wil het makkelijk voor jezelf houden maar hey! Nobody said it was easy!

Mindfulness

Regelmatig mediteren (je niet af laten leiden door onrustige gedachten of gewoontes) kan leiden tot fysiologische veranderingen (rust, reinheid, regelmaat). Het idee lijkt simpel maar de truc is volhouden, net als afvallen of naar de sportschool gaan. Je moet het regelmatig doen wil je resultaat zien. Door meditatie word je minder afgeleid, minder gestrest en zal je minder snel in bekende patronen vervallen. Iedereen is er bij gebaat wanneer je rustiger meer geroutineerd en helderder in het leven staat.

Ontevreden

Het moment dat je niet zo goed weet waar je staat. Op zee zonder haven in zicht. Je moet leren daarmee om te gaan.

Weerstand

Gaat het niet snel genoeg? Zie je nog geen progressie of zie je het nut niet echt in waarom je überhaupt aan deze uitdaging begonnen bent. Denk nog even terug aan de fantasie. Zelf mededogen: Voor anderen hebben we vaak reuze veel compassie en begrip maar voor onszelf zijn we vaak spijkerhard. Natuurlijk mag je een beetje medelijden met jezelf hebben, maar vergeet het grote plaatje niet.

Intentie

Bedenk goed wat dat grote plaatje is en wat de gedachte is achter de wil iets te veranderen. Ben je klaar met tijdverspillen en krijg je geen energie van kaasvlinders als lunch. Dan zijn dat al twee intenties die maken dat je gewoonte te veranderen is. Waar een wil is, is een weg.

Naast de theorieën van Babauta, Allen en vele anderen kun je een handig testje toepassen dat je op internet kunt vinden: Cognitive Bias Modification (CBM). Een simpel spel waarin je op een groot scherm vol met gezichten telkens op zoek gaat naar het lachende gezicht. Het idee hiervan is je onbewuste negativiteit te verminderen door jezelf te trainen het positieve op te zoeken, uiteindelijk (3 spelletjes per week, 2 maanden lang) ga je dit ook doen in het straatbeeld en slijt je slechte gewoonte. Puur omdat je je focus verplaatst.

Ik ga aan de slag! Jij ook?

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Zo word je succesvol in werkelijk álles (het is eigenlijk best simpel)

Dipje? Deze kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken

Zo leer je nieuwe gewoontes aan in babysteps

In 11 dagen tijd gelukkiger en gezonder (met deze wetenschappelijk bewezen stappen)

Makkelijker, leuker en gezonder leven dankzij gewoontes (welk type ‘gewoonte’-persoon ben jij?)

Als je opstaat voor waar je in gelooft, waarom word je dan meteen als ‘boos’ bestempeld?

Wat je moet overwinnen om goede keuzes te maken